W ubiegłym tygodniu Władysław Kosiniak-Kamysz zapowiadał, że pod koniec maja będzie wraz z delegacją odwiedzał polskie zakłady zbrojeniowe w celu podpisania kontraktów SAFE. Dokładne daty podpisów szef MON potwierdził na poniedziałkowym (25 maja) briefingu w Krakowie, chwilę przed wylotem do Kanady.
- Czwartek, piątek, sobota to będzie finał i myślę, że wtedy będziemy mieli szansę większość tych umów w różnych miejscach w Polsce podpisać - zapowiedział szef MON.
Aby wydatki były objęte unijnym mechanizmem SAFE, umowy muszą być podpisane do 30 maja. Po tym terminie zakupy w ramach programu będą możliwe, tylko jeśli będą brały w nim udział dwa państwa unijne.
Wcześniej zawarte umowy zbrojeniowe będą aneksowane, aby mogły być sfinansowane z SAFE
Jak podkreśla Kosiniak-Kamysz, już zawarte umowy będą aneksowane, po to, aby wskazać pożyczki z SAFE jako źródło ich finansowania. To ma pozwolić na uwolnienie i przeznaczenie na inne cele środków z budżetu MON, które były pierwotnie zarezerwowane na te wydatki.
Wśród umów powiązanych z unijnym programem SAFE znajdzie się m.in. system antydronowy San obejmujący 18 baterii o wartości ok. 15 mld zł. Pierwotną umowę podpisano 30 stycznia 2026 roku.
- Do tego dochodzi bardzo duży komponent: sztuczna inteligencja i cyberbezpieczeństwo. To robi Dowództwo Komponentu Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni, nadzoruje cały ten proces - mówił szef MON.
Uwolnione środki z MON trafią na przygotowanie obronne
Jak zapowiadał Kosiniak-Kamysz jeszcze 15 maja, uwolnione środki z MON po podpisaniu aneksów na finansowanie z SAFE trafią na "pozamilitarne przygotowania obronne". Wśród wydatków przewidziano m.in. zasilenie potrzeb służb mundurowych podległych pod MSWiA, oraz mobilność militarną przez Ministerstwo Infrastruktury.
Pierwotnie miał zostać stworzony specjalny fundusz, jednak ze względu na weto Karola Nawrockiego, MON nie może bezpośrednio korzystać ze środków z programu SAFE.
Na co trafią środki z SAFE?
Pełnomocniczka rządu ds. SAFE Magdalena Sobkowiak-Czarnecka przekazała, że do końca maja Agencja Uzbrojenia zawrze 40 nowych umów w ramach SAFE. Wśród priorytetów MON znalazły się m.in. kontrakty na bojowe pojazdy piechoty Borsuk, czy nowe okręty dla Marynarki Wojennej. Środki mają trafić także na umocnienia granicy w ramach "Tarczy Wschód", a także inwestycje w rozpoznawcze i uderzeniowe bezzałogowce jak FlyEye, czy Gladius z Grupy WB, systemy minowania narzutowego Baobab-K, oraz systemy rozpoznawcze jak radary Sajna.
W planach są również zakupy sprzętu z zagranicy takiego jak tankowce powietrzne, bezpieczeństwo cyfrowe, czy zdolności kosmiczne.
Program SAFE zakłada 150 mld euro wsparcia w postaci niskooprocentowanych pożyczek, głównie na zakupy sprzętu wojskowego, głównie produkowanego w Europie. Polska jako największy beneficjent wnioskowała o dofinansowanie 139 projektów.
