Spis treści:
- W Rio Tinto zadowolenie, a Serbowie protestują
- Serbski rząd powołuje specjalny zespół. Będzie badać wpływ wydobycia litu na zdrowie mieszkańców
- Europa patrzy z nadzieją na Serbię. Złoża litu są w tym kraju wyjątkowo bogate
Planowane wcześniej wydobycie litu w Serbii zostało zablokowane decyzją serbskiego rządu w 2022 roku (po masowych protestach społecznych cofnięto wtedy zezwolenia australijsko-brytyjskiemu koncernowi Rio Tinto). Jednak w lipcu br. Trybunał Konstytucyjny Serbii otworzył drogę do kontynuacji spornego projektu. Werdykt był jasny - decyzja rządu z 2022 r. o cofnięciu zezwoleń "była niezgodna z konstytucją i prawem".
W Rio Tinto zadowolenie, a Serbowie protestują
Rio Tinto dopięło swego i głośno wyrażało zadowolenie. "Rio Tinto z radością przyjęło decyzję sądu, a dyrektor projektu Chad Blewitt stwierdził, że może on stać się aktywem światowej klasy, który będzie można bezpiecznie rozwijać zgodnie ze standardami serbskimi i unijnymi" - informowała AFP. Rio Tinto zapewniło, że projekt może działać jako "katalizator rozwoju innych gałęzi przemysłu" i spowodować powstanie tysięcy nowych miejsc pracy w Serbii teraz i w przyszłości.
Serbów te zapewnienia nie przekonały. Po wznowieniu planów realizacji projektu protestujący wyszli na ulice wielu serbskich miast. Od ponad dwóch tygodni codziennie organizowane są protesty przeciwników eksploatacji metalu w różnych miastach Serbii. We wtorek demonstranci zebrali się w Indziji i Sremskiej Mitrovicy na północy kraju oraz w Jagodinie i Kniciu w centralnej Serbii.
Część stowarzyszeń obywatelskich i ekologicznych w Serbii twierdzi, że wydobycie litu może mieć negatywne konsekwencje dla środowiska.
Serbski rząd powołuje specjalny zespół. Będzie badać wpływ wydobycia litu na zdrowie mieszkańców
Minister zdrowia Serbii Zlatibor Lonczar przedstawił we wtorek zespół ekspercki mający zbadać wpływ planowanej w kraju eksploatacji litu na zdrowie mieszkańców. "Zespół ma zbadać, czy istnieje niekorzystny wpływ ewentualnego wydobycia litu na zdrowie obywateli" - powiedział podczas konferencji prasowej w Belgradzie serbski minister zdrowia.
Minister zapowiedział, że członkowie udadzą się na obszary, gdzie planowane jest wydobycie litu, by rozmawiać z ludźmi i odpowiadać na wszystkie pytania i wątpliwości.
Lonczar dodał też, że zespół za pośrednictwem ambasad Serbii będzie zbierać dane o wszystkich kopalniach litu na świecie - w Australii, Portugalii, Chile - oraz że ma wsparcie logistyczne ze strony państwa serbskiego.
Europa patrzy z nadzieją na Serbię. Złoża litu są w tym kraju wyjątkowo bogate
UE jest szczególnie zainteresowana serbskim litem. W 2023 roku wiceprzewodniczący KE Marosz Szefczovicz spotkał się z prezydentem Serbii Aleksandarem Vuciciem. "Negocjacje pomiędzy Serbią i Unią Europejską w sprawie wydobycia litu z Doliny Jadar na zachodzie kraju dobiegają końca" - donosił wtedy serbski dziennik "Danas".
Wartość serbskiego litu szacowana jest na nawet 4 mld euro. Wydobycie w Dolinie Jadar mogłoby objąć ponad 2 tys. hektarów. Na obszarze występowania litu znajduje się kilkadziesiąt serbskich wsi.
Rio Tinto mogłoby rozpocząć wydobycie już w 2028 roku. Serbskie złoża litu mogłyby zaspokoić lwią część zapotrzebowania na lit w UE (mowa o obecnym zapotrzebowaniu - w przyszłości, z racji transformacji energetycznej, zapotrzebowanie na lit może być większe).
19 lipca w Belgradzie podpisano protokół ustaleń między UE a Serbią w sprawie strategicznego partnerstwa na rzecz zrównoważonych surowców, łańcuchów produkcji akumulatorów i pojazdów elektrycznych.
***
