Nowe przepisy dotyczą producentów, sprzedawców i serwisy naprawy. A zmianami objęte są takie urządzenia jak pralki, zmywarki, odkurzacze, suszarki, telefony komórkowe, urządzenia chłodnicze, wyświetlacze elektroniczne, serwery oraz elektryczne rowery i skutery. Prawo dotyczyć będzie produktów projektowanych i wprowadzanych na rynek od momentu wejścia w życie dyrektywy.
Right to repair. Rozsądny termin i cena naprawy
Komisja Europejska zwróciła uwagę, że przez wiele lat bardziej opłacało się pozbyć zepsutego lub wadliwego produktu i zastąpić go nowym, niż zlecić jego naprawę. Powodowało to powstawanie odpadów i niepotrzebne zużycie zasobów. Tymczasem, według szacunków, ponad 70 proc. wyrzucanych urządzeń AGD ma usterki, które można zreperować.
Zobacz również:
Skutkiem przedwczesnego pozbywania się towarów nadających się do naprawy jest wytwarzanie co roku 35 mln ton elektroodpadów, zużycie 30 mln ton surowców i emisja 261 mln ton gazów cieplarnianych. Z szacunków KE wynika, że dzięki dyrektywie "Right to repair" rozwój rynku napraw może przynieść europejskiej gospodarce 4,8 mld euro rocznie.
Według dyrektywy, konsumenci mają prawo żądać, aby producent naprawił wyroby, które z technicznego punktu widzenia do tego się nadają. Aby zachęcić do niej użytkowników telewizorów czy lodówek, naprawy będzie można dokonać w rozsądnym terminie i - o ile usługa nie jest świadczona nieodpłatnie - po rozsądnej cenie.
Prawo do naprawy. Uproszczona budowa sprzętu
Producenci muszą przekazać informacje na temat świadczonych przez nich usług naprawy oraz umożliwiać dostęp do części zamiennych. Na nich spoczywa też obowiązek udostępnienia dokumentacji technicznej i narzędzi potrzebnych do napraw, także po zakończeniu okresu gwarancyjnego. Zdecydowano, że objęte dyrektywą urządzenia mają być projektowane w sposób ułatwiający rozmontowanie, serwisowanie i naprawienie z wykorzystaniem dostępnych części zamiennych.
Zobacz również:
W przepisach utrzymano prawo konsumentów do wyboru między naprawą a wymianą produktów wadliwych w okresie ich gwarancji. Jeśli konsument zdecyduje się na naprawę, okres odpowiedzialności sprzedawcy, podczas którego musi dokonywać ich bezpłatnie, zostanie przedłużony co najmniej o 12 miesięcy od momentu naprawy.
Na mocy dyrektywy, w 2027 roku uruchomiona zostanie internetowa europejska platforma napraw, która pomoże łączyć konsumentów z serwisami. W związku z uruchomieniem platformy, zostanie wprowadzony tzw. europejski formularz informacji o naprawie. Będzie zawierał jej warunki, czas wykonania, ceny i informacje na temat części zamiennych. Dokument będzie przekazywany klientowi na jego żądanie, a w ciągu 30 dni serwis nie będzie mógł zmienić przedstawionej oferty.
