Ukraińcy są szansą dla polskiej gospodarki. A czy znają swoje prawa?

•  Polski biznes traktuje Ukrainki z empatią i rzetelnym podejściem kupieckim
• Ukrainki nie korzystają ze swoich praw, bo ich... nie znają
• Ukraińskie przepisy konsumenckie są podobne do polskich, różna była codzienna praktyka
• 90 proc. uchodźczyń z Ukrainy chce poznawać polskie przepisy
• W Polsce mieszka na stałe 2,3 mln Ukraińców

- Po rosyjskiej inwazji, do Polski wjechało kilka milionów obywateli Ukrainy, a 80 proc. uchodźców stanowiły kobiety z dziećmi. Dziś pozostaje u nas 2,3 mln uchodźców, przy 87 proc. udziale kobiet - to poważna grupa konsumentów. Te osoby dokonują zakupów, jednak nie pojawiają się w instytucjach odpowiedzialnych za udzielanie pomocy konsumentom. W tym sensie nazwaliśmy tę grupę "niewidzialną" - wyjaśnia Michał Herde.

- Z naszego badania wynika że Ukrainki, które zwracały się o pomoc do przedsiębiorcy, gdy usługa była wadliwie wykonana lub produkt się psuł, to taką pomoc uzyskiwały. Nie stwierdziliśmy przypadków wykorzystywania braku wiedzy Ukrainek o obowiązujących u nas przepisach. Często jednak osoby te - przyzwyczajone do realiów ukraińskich - po prostu rezygnują z dochodzenia swych roszczeń, czyli z tej podstawowej formy aktywności konsumenckiej, jaką jest reklamacja. Takie zachowanie Ukrainek wynika raczej z praktyki, do jakiej były przyzwyczajone w kraju, bo normy prawne są tam bardzo podobne do polskich - zauważa ekspert.

- Zainaugurowaliśmy kampanię #NieBadzNiewidzialna, dzięki której chcemy zaktywizować obywateli Ukrainy, którzy znaleźli się u nas. Prędzej czy później te osoby zaczną przecież normalnie tu funkcjonować, zarabiać pieniądze, otwierać firmy i konta bankowe itd. A przecież prawo w Polsce jest skomplikowane także dla nas samych. Współpracujemy z organizacjami ukraińskimi, to najlepsza droga dotarcia do uchodźców, na razie nie ma jeszcze wsparcia instytucji państwowych. Pamiętajmy jednak że mamy w Polsce 350 rzeczników konsumentów i oni od dawna już służą Ukraińcom bezpłatną poradą, przetłumaczone informacje ma też UOKiK, chcemy też współpracować z organizacjami konsumenckimi w całej Unii, bo przecież Ukraińcy są w każdym kraju UE - podkreśla rozmówca Interii Biznes.

- Patologiczne zachowania wymierzone w uchodźców to wciąż rzadkie przypadki. Mamy już jednak celowane SMS-y w języku ukraińskim, którymi przestępcy chcą wyłudzić dane lub dostęp do konta. Są też przypadki oferowania pożyczek na bardzo wysoki procent czy sprzedaży aut bardzo niskiej jakości osobom w podbramkowej sytuacji. Trudno zatem powiedzieć, by Ukraińcy byli jakoś szczególnie na celowniku przestępców, ale stanowią tak dużą i specyficzną grupę, że - jak uczy doświadczenie - prędzej czy później ktoś stworzy mechanizm oszustwa na szkodę tych ludzi - obawia się ekspert.

- Ukraińcy tu są i wydają pieniądze. Jeśli jeszcze nauczą się w pełni korzystać z konsumenckich uprawnień, będą nieocenionym wsparciem dla polskiej gospodarki. Każdy podręcznik nowoczesnej ekonomii mówi, że reklamacja jest ważną informacją zwrotną dla producenta czy usługodawcy. To oczywiście wyzwanie dla nas, by dostosować do naszych gości poziom informacji i sposób ich przekazywania - podsumowuje rozmówca Interii Biznes.

Rozmawiał Wojciech Szeląg