W niedzielę KE zyska uprawnienia do egzekwowania - za pośrednictwem Biura ds. Sztucznej Inteligencji - części przepisów wobec dostawców tzw. modeli AI ogólnego przeznaczenia, takich jak ChatGPT, Gemini czy Claude. Modele te - informuje komisja - mogą wykonywać wiele różnych zadań i w przypadku najbardziej zaawansowanych systemów stwarzać nowe rodzaje zagrożeń, m.in. dla europejskiego cyberbezpieczeństwa.
AI wychodzi z cienia. Jej treści muszą być oznaczone
Zgodnie z nowymi zasadami dotyczącymi przejrzystości, niektóre systemy sztucznej inteligencji (AI) będą musiały informować użytkowników, kiedy wchodzą oni z nimi w interakcję. Będą też zawiadamiały, że dana treść została wygenerowana lub zmodyfikowana przez AI.
Zgodnie z AI Act, internauci będą musieli zostać wyraźnie poinformowani, że komunikują się ze sztuczną inteligencją, a nie z człowiekiem. Wygenerowane przez nią obrazy, nagrania audio i materiały wideo będą musiały zostać wyraźnie oznaczone. Ta sama reguła obejmie też tzw. deepfake'i - informacje dezinformujące. Oznaczenia nadające się do odczytu maszynowego również będą musiały posiadać treści wygenerowane lub zmodyfikowane przez AI. Ułatwi to ich wykrywanie m.in. przez wyszukiwarki internetowe i platformy.
Przepisy nakładają również obowiązek ujawniania, gdy tekst dotyczący spraw będących przedmiotem zainteresowania publicznego, np. wyborów, został wygenerowany lub zmodyfikowany przez AI. Obowiązek ten nie będzie dotyczył materiałów, które przed publikacją zostały zweryfikowane i zatwierdzone przez człowieka. - Robimy ważny krok w kierunku AI, której ludzie i przedsiębiorstwa mogą zaufać, a której korzyści będą szeroko dostępne w całym naszym społeczeństwie - skomentowała cytowana przez PAP wiceszefowa KE Henna Virkkunen.
Dobrowolny kodeks przejrzystości. Ważni sygnatariusze
KE opublikowała w piątek listę ponad 180 organizacji, które podpisały dobrowolny kodeks postępowania dotyczący przejrzystości treści generowanych przez AI. Są na niej dostawcy systemów generatywnej AI, firmy wdrażające takie rozwiązania, a także przedsiębiorstwa rozwijające technologie znakowania i wykrywania treści wygenerowanych przez sztuczną inteligencję. Sygnatariuszami są m.in. Google, Meta, OpenAI, Microsoft i Amazon.
Istniejące Biuro ds. AI będzie wspierane przez Panel Naukowy składający się z 60 niezależnych ekspertów w dziedzinie sztucznej inteligencji. Placówka powołała również głównego doradcę naukowego, który będzie wspierać jej prace. Został nim prof. Alessandro Abate z wydziału informatyki Uniwersytetu Oksfordzkiego.
Biuro będzie mogło prowadzić postępowania wyjaśniające, żądać informacji i dokumentów. Będzie też przeprowadzać kontrole oraz nakładać kary, w tym finansowe, za naruszenie obowiązków wynikających z przepisów.
Wchodzi AI Act. Siedmiocyfrowe kary
Od 2 sierpnia rozpocznie się również egzekwowanie przepisów dotyczących zakazanych praktyk w zakresie AI. Zabronione będą m.in. systemy wykorzystujące techniki manipulacji lub wprowadzania w błąd, np. bazujące na ludzkim pośpiechu, automatyzmach czy tendencjach do wybierania opcji domyślnych. Albo na emocjach i budzące poczucie winy - częsty przycisk "Nie, wolę przepłacać".
Zobacz również:
Naruszanie obowiązków przewidzianych w AI Act będzie karane wysokimi grzywnami. Dostawcom grożą kary do 15 mln euro lub 3 proc. światowego rocznego obrotu przedsiębiorstwa - w zależności od tego, która z tych kwot będzie wyższa.
Nowelizacja Aktu AI, tzw. cyfrowy omnibus, która weszła w życie 27 lipca, opóźniła wdrażanie części unijnych przepisów. O rok, do 2 sierpnia 2027 r., odroczono m.in. obowiązek utworzenia krajowych piaskownic regulacyjnych do testowania systemów AI - laboratoriów do testowania modeli. Wtedy też wejdzie w życie część obowiązków dotyczących niektórych systemów wysokiego ryzyka, np. wykorzystywanych do rekrutacji czy bankowości.
Nowelizacja wprowadziła również nowe zakazy dotyczące systemów AI generujących materiały o charakterze seksualnym bez zgody przedstawianych na nich osób. Również treści przedstawiające seksualne wykorzystywanie dzieci. W obu przypadkach przepisy zaczną obowiązywać 2 grudnia 2026 r.
