Na poniedziałkowej konferencji prasowej przedstawiciele Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej poinformowali o "małej reformie" programu "Czyste Powietrze", która wchodzi w życie od 20 lipca. Prezes funduszu Dorota Zawadzka-Stępniak wskazała, że zmiany mają usprawnić termomodernizację, jednocześnie zapewniając bezpieczeństwo wydatkowania środków publicznych na ten cel. Lipcowa zmiana ma uprościć program i rozszerzyć grono beneficjentów.
Zmiany w "Czystym Powietrzu" od 20 lipca. Poprawiono błędy ubiegłorocznej reformy
W ramach zmian w "Czystym Powietrzu" wchodzących w lipcu zwiększone zostanie wsparcie na termomodernizację o dodatkowe 10 proc. na wybrane prace. Wprowadzono także nowe wyjątki od zasady posiadania we własności nieruchomości od 3 lat (z wyjątkiem spadków), żeby skorzystać z programu. Zasadę wprowadzono w ubiegłorocznej reformie, aby uszczelnić system.
Po rozszerzeniu, z programu będą mogły skorzystać także osoby, które nabyły nieruchomość przez zasiedzenie, a także właściciele lub współwłaściciele nieruchomości od co najmniej roku, którzy nabyli minimum 50 proc. udziałów w drodze zakupu lub darowizny od rodziców lub dziadków. Ma to pozwolić w termomodernizacji starszych budynków.
Lipcowa reforma zakłada rozszerzenie katalogu wyjątków od obowiązującej zasady posiadania nieruchomości przez co najmniej trzy lata. Z programu będą mogły skorzystać również osoby, które nabyły nieruchomość przez zasiedzenie, a także właściciele lub współwłaściciele nieruchomości od co najmniej roku, którzy nabyli minimum 50 proc. udziałów w drodze zakupu lub darowizny od rodziców lub dziadków. Dzięki temu z programu łatwiej będą mogli skorzystać m.in. nowi właściciele starszych domów wymagających termomodernizacji.
Zwiększone wsparcie na termomodernizację od lipca
NFOŚiGW podał także, że w przypadku wyższego wsparcia na termomodernizację nowe maksymalne jednostkowe kwoty dotacji w przypadku ocieplenia stropów lub poddaszy wyniosą 88 zł na m kw. - przy podstawowym poziomie dofinansowania do 40 proc. kosztów kwalifikowanych, 154 zł przy podwyższonej dotacji do 70 proc. oraz 220 zł przy najwyższym poziomie dofinansowania do 100 proc. kosztów.
Przy ocieplaniu podłóg będzie to odpowiednio: 66 zł na m kw., 116 zł oraz 165 zł. Przy ociepleniu ścian będzie to z kolei: 110 zł, 193 zł oraz 275 zł. Jeśli chodzi o stolarkę okienną, maksymalne kwoty dotacji wyniosą: 528 zł, 924 zł oraz 1320 zł; przy stolarce drzwiowej będzie to odpowiednio 1,1 tys. zł, 1925 zł oraz 2750 zł; przy bramach garażowych to: 660 zł, 1155 zł i 1650 zł.
Jak zapewnił wiceprezes funduszu, w przypadku sytuacji kryzysowej na rynku lub wysokiej inflacji, NFOŚiGW będzie gotowy dalej waloryzować te koszty.
Więcej czasu na realizację prac za zaliczkę
Ponadto uczestnicy "Czystego Powietrza" korzystający z prefinansowania będą mieli też więcej czasu na realizację prac, które są objęte zaliczkowaniem. Termin wydłużony zostanie do 180 dni ze 120. Z tej opcji będą mogli skorzystać też ci, którzy mają już podpisane umowy (od 31 marca 2025 r.), choć w takim przypadku konieczna będzie zmiana zawartej umowy.
Po 20 lipca łatwiej będzie także uzyskać dokumenty potwierdzające trwałe odłączenie starego źródła ciepła oraz dostosowanie przewodów kominowych w ramach prowadzonej inwestycji. Będą je mogli wystawiać nie tylko - jak dotąd - mistrzowie kominiarscy, ale także osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane.
Reforma obejmie także wprowadzenie możliwości przygotowania przez beneficjentów korzystających z pomocy operatorów roboczych wersji wniosków w Generatorze Wniosków o Dofinansowanie (GWD) oraz doprecyzowanie możliwości uzyskania dotacji na urządzenia znajdujące się na liście ZUM w dniu wystawienia faktury zaliczkowej.
W lipcu miał pojawić się bon na audyt, ale na niego jeszcze poczekamy
Jak podała szefowa NFOŚiGW, zapowiadany bon na audyt energetyczny pojawi się w drugiej połowie roku. Przypomnijmy, że świadectwo energetyczne jest potrzebne do otrzymania dofinansowania z programu.
NFOŚiGW chciałby, aby z bonu można było sfinansować audyt energetyczny za pośrednictwem operatorów gminnych. Wiceprezes Gajda przekazał natomiast, że ten pomysł będzie nadal konsultowany z samorządami. Poinformował, że obecnie ponad 1,4 tys. gmin jest w programie operatorskim, z ok. 2,5 tys. gmin w Polsce.
Od 2027 roku zmiany w dofinansowaniu ogrzewania "Czystego Powietrza".
Jak powiedział wiceprezes funduszu Robert Gajda, NFOŚiGW odejdzie od dofinansowania ogrzewania elektrycznego innego niż pompy ciepła. Okres przejściowy potrwa do końca 2026 roku. Przypomnijmy, że zgodnie z unijną dyrektywą budynkową, od 2050 roku większość domów powinna być ogrzewana pompami ciepła.
Gajda dodał, że jesienią odbędą się rozmowy z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym (EBI) na temat kolejnych zmian w programie "Czyste Powietrze", na które musi zgodzić się bank. Te zmiany z kolei miały zacząć obowiązywać od 2027 roku.
