Spis treści:
- Czym są IKE i IKZE?
- Dlaczego Polacy coraz częściej wybierają III filar?
- IKE i IKZE - najważniejsze podobieństwa
- IKE a IKZE - kluczowe różnice
- Co bardziej się opłaca, IKE czy IKZE?
- Czy można mieć jednocześnie IKE i IKZE?
- A co z PPK?
- Podsumowanie
Choć oba rozwiązania mają podobny cel, czyli budowanie dodatkowego kapitału na emeryturę, różnią się zasadami opodatkowania, limitami wpłat oraz sposobem wypłaty środków. Na czym dokładnie polegają? Które rozwiązanie bardziej się opłaca? I czy można korzystać z obu jednocześnie?
Czym są IKE i IKZE?
Indywidualne Konto Emerytalne (IKE) oraz Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego (IKZE) to dobrowolne formy oszczędzania należące do III filaru emerytalnego. Zostały stworzone po to, aby zachęcić Polaków do samodzielnego odkładania środków na przyszłość.
Konta można prowadzić m.in. w:
- bankach,
- towarzystwach funduszy inwestycyjnych,
- domach maklerskich,
- zakładach ubezpieczeniowych,
- powszechnych towarzystwach emerytalnych.
W praktyce oznacza to, że oszczędzający sam decyduje, gdzie odkłada pieniądze i w jaki sposób chce je pomnażać.
Dlaczego Polacy coraz częściej wybierają III filar?
Eksperci od lat alarmują, że wysokość przyszłych świadczeń emerytalnych może być znacznie niższa niż obecne wynagrodzenia. Powodem jest m.in. starzejące się społeczeństwo oraz coraz mniejsza liczba osób pracujących w stosunku do liczby emerytów.
IKE i IKZE mają pomóc w budowie prywatnego kapitału emerytalnego. Co istotne, środki zgromadzone na tych kontach są prywatną własnością oszczędzającego i podlegają dziedziczeniu.
IKE i IKZE - najważniejsze podobieństwa
Choć między kontami istnieją istotne różnice, oba rozwiązania mają kilka wspólnych cech.
Dobrowolność
Zarówno IKE, jak i IKZE są całkowicie dobrowolne. To oszczędzający decyduje, ile i jak często chce wpłacać.
Limity wpłat
W obu przypadkach obowiązują roczne limity wpłat ustalane przez państwo. Można wpłacać środki jednorazowo lub regularnie - miesięcznie, kwartalnie czy nieregularnie.
Brak podatku Belki
Jedną z największych zalet IKE i IKZE jest zwolnienie z podatku od zysków kapitałowych, czyli tzw. podatku Belki. Dzięki temu wypracowany zysk może być wyższy niż w przypadku tradycyjnych form oszczędzania.
Dziedziczenie środków
Kapitał zgromadzony na obu kontach można przekazać wskazanym osobom. Co ważne, środki są zwolnione z podatku od spadków i darowizn.
Możliwość wykorzystania jako wkładu własnego
Środki zgromadzone na IKE lub IKZE mogą zostać uwzględnione przez bank przy ubieganiu się o kredyt hipoteczny jako wkład własny.
IKE a IKZE - kluczowe różnice
Mimo wielu podobieństw oba rozwiązania różnią się pod względem podatkowym oraz zasad wypłaty środków.
1. Ulgi podatkowe
Największa różnica dotyczy podatków.
IKZE - ulga podatkowa już dziś
Wpłaty na IKZE można odliczyć od podstawy opodatkowania w rocznym PIT. Oznacza to realną korzyść finansową już w trakcie oszczędzania.
W 2026 roku limit wpłat na IKZE wynosi:
- 11 304 zł dla większości osób,
- 16 956 zł dla osób prowadzących działalność gospodarczą.
Wysokość ulgi zależy od progu podatkowego:
- przy stawce 12% zwrot może wynieść nawet 1 356,48 zł,
- przy stawce 32% nawet 3 617,28 zł.
IKE - brak ulgi przy wpłacie, ale brak podatku przy wypłacie
W przypadku IKE nie można odliczyć wpłat od podatku dochodowego. Korzyść pojawia się jednak na końcu oszczędzania, ponieważ wypłata środków po osiągnięciu odpowiedniego wieku jest całkowicie zwolniona z podatku od zysków kapitałowych.
2. Wypłata środków
IKZE
Aby skorzystać z preferencyjnych zasad wypłaty, trzeba ukończyć 65 lat i dokonywać wpłat przez co najmniej 5 lat. Przy wypłacie pobierany jest zryczałtowany podatek dochodowy w wysokości 10%.
IKE
Środki można wypłacić po ukończeniu 60. roku życia lub po 55. roku życia, jeśli wcześniej nabyto prawa emerytalne. Wypłata jest zwolniona z podatku.
3. Wcześniejsza wypłata pieniędzy
Oba konta pozwalają wypłacić środki wcześniej, jednak na innych zasadach.
W przypadku IKE:
- można wypłacić całość lub część środków,
- trzeba zapłacić podatek od zysków kapitałowych.
W przypadku IKZE:
- konieczna jest wypłata całości środków,
- wypłacona kwota zostaje doliczona do dochodu i opodatkowana według skali podatkowej.
4. Limity wpłat
Limity wpłat na IKE są wyższe niż na IKZE. Dzięki temu IKE daje większe możliwości budowania kapitału dla osób, które chcą odkładać większe kwoty.
Co bardziej się opłaca, IKE czy IKZE?
Nie ma jednej uniwersalnej odpowiedzi. Wszystko zależy od sytuacji finansowej i celu oszczędzania.
IKZE będzie korzystne dla osób, które:
- chcą obniżyć bieżący podatek dochodowy,
- rozliczają się według wyższego progu podatkowego,
- szukają stabilnego i regularnego sposobu oszczędzania.
IKE może być lepszym wyborem dla osób, które:
- chcą uniknąć podatku przy wypłacie,
- planują inwestowanie środków,
- zamierzają odkładać większe kwoty.
Czy można mieć jednocześnie IKE i IKZE?
Tak. Polskie przepisy pozwalają korzystać równocześnie z obu rozwiązań. W praktyce wiele osób decyduje się właśnie na takie połączenie. IKZE wykorzystuje do bieżących ulg podatkowych, a IKE do budowania dodatkowego kapitału bez podatku przy wypłacie.
To rozwiązanie pozwala maksymalnie wykorzystać korzyści oferowane przez III filar emerytalny.
A co z PPK?
Warto pamiętać, że obok IKE i IKZE funkcjonują także Pracownicze Plany Kapitałowe (PPK). To również element III filaru, jednak działa na innych zasadach. Wpłaty pochodzą nie tylko od pracownika, ale również od pracodawcy i państwa.
Dla wielu osób najlepszym rozwiązaniem może być równoczesne korzystanie z PPK oraz jednego lub obu kont indywidualnych.
Podsumowanie
IKE i IKZE to dwa popularne sposoby na odkładanie dodatkowej emerytury i zabezpieczenie finansowej przyszłości. Oba rozwiązania oferują atrakcyjne preferencje podatkowe oraz możliwość dziedziczenia środków, jednak różnią się zasadami opodatkowania i wypłaty pieniędzy.
IKZE pozwala uzyskać ulgę podatkową już dziś, natomiast IKE daje możliwość całkowicie nieopodatkowanej wypłaty w przyszłości. Coraz więcej osób decyduje się więc korzystać z obu produktów jednocześnie, traktując je jako długoterminowy element planowania finansowego.
Aleksandra Kozień
Hatala & Storto Podatki
