Jeszcze niedawno trudno było sobie wyobrazić, że duże galerie handlowe mogą przestać pełnić swoją funkcję. Były symbolem nowoczesności, wygody i miejskiego tempa życia. Dziś, jak pokazują informacje portalu Dla Handlu, coraz częściej stają się kandydatami do zburzenia, przebudowy lub całkowitej zmiany przeznaczenia. Przypadek gdańskiego Alfa Centrum dobrze pokazuje, dlaczego tak się dzieje.
Galeria, która nie wytrzymała zmiany rynku. Zastąpią ją mieszkania
Alfa Centrum przy ul. Kołobrzeskiej funkcjonowało od 2002 roku. Przez ponad 20 lat było jednym z punktów handlowych na Przymorzu. W tym czasie rynek handlu w Polsce, także w Trójmieście, zmienił się jednak diametralnie. Pojawiły się nowe, większe galerie, rozwinął się e-commerce, a klienci zaczęli zupełnie inaczej korzystać z takich przestrzeni.
Jak informuje Dla Handlu, nieruchomość została kupiona przez Euro Styl z Grupy Dom Development. Galeria w dotychczasowej formie zniknie, a w jej miejscu planowana jest wielofunkcyjna zabudowa, w której powstanie około 700 mieszkań, uzupełnionych o lokale usługowe i ogólnodostępne przestrzenie. Sam fakt, że teren po galerii handlowej w takiej lokalizacji zostaje przeznaczony przede wszystkim pod funkcję mieszkaniową, jest wymowny.
Zakupy online zmieniły reguły gry
Według analiz JLL, przywoływanych przez portal Dla Handlu, starsze centra handlowe coraz częściej tracą konkurencyjność. Przyczyn jest kilka, ale najważniejsza to dynamiczny rozwój e-commerce i zmiana nawyków zakupowych. Dla wielu konsumentów galeria przestała być miejscem "pierwszego wyboru". Zakupy coraz częściej odbywają się online, a wizyty w centrach handlowych są rzadsze i bardziej selektywne.
Jeśli już, klienci wybierają największe obiekty, oferujące szeroką gamę sklepów, marek i rozrywki w jednym miejscu. Średniej wielkości galerie, szczególnie te działające od ponad 20 lat, znalazły się w trudnym położeniu. Są bowiem zbyt duże, by pełnić funkcję lokalnego centrum convenience i zbyt małe, by skutecznie rywalizować z handlowymi gigantami.
Gdańsk: Handel miał tu wyjątkowo silną konkurencję
Alfa Centrum działało na rynku wyjątkowo nasyconym powierzchnią handlową. Jak podaje Dla Handlu, w zasięgu 15-minutowego spaceru od obiektu znajduje się 1 852 m kw. powierzchni handlowo-usługowej na 1 000 mieszkańców. Jest to znacznie powyżej średniej dla aglomeracji trójmiejskiej. W pobliżu funkcjonują m.in. Galeria Przymorze, Auchan, CH Manhattan, Galeria Bałtycka i Galeria Metropolia.
W promieniu 10 minut jazdy samochodem zlokalizowanych jest sześć centrów handlowych, a w szerszym zasięgu kolejnych siedem. Co istotne, większość z nich powstała po otwarciu Alfa Centrum, mając nowocześniejsze przestrzenie i bogatszą ofertę. W takiej rzeczywistości starszy obiekt miał coraz mniej szans na utrzymanie swojej pozycji.
Lista znikających obiektów rośnie, mieszkalnictwo górą
Portal Dla Handlu podkreśla, że historia Alfa Centrum nie jest wyjątkiem. W ostatnich latach w całej Polsce zamykane są kolejne galerie, hipermarkety i obiekty rozrywkowe, które przez lata były ważnymi punktami miejskiej mapy. Multikina w Warszawie i Poznaniu, Arkady Wrocławskie, Galeria Malta w Poznaniu, Dom Mody Klif w Warszawie czy dawne sklepy Tesco w Warszawie, Łodzi i Gdyni. Wszystkie te miejsca łączy jedno. Handel przestał być dla nich najbardziej racjonalną funkcją.
W większości przypadków teren po dawnych obiektach handlowych przejmują mieszkania, często uzupełnione o usługi na parterach. To pokazuje, jak bardzo zmieniły się potrzeby miast i ich mieszkańców.
Mieszkania wygrywają z galeriami
Zmiana funkcji dawnych centrów handlowych to nie tylko efekt kalkulacji biznesowej. To także konsekwencja rosnącego zapotrzebowania na mieszkania w dobrze skomunikowanych częściach miast. Lokalizacje, które przez lata były zajęte przez galerie, dziś są postrzegane jako zbyt cenne, by wykorzystywać je wyłącznie pod handel.
Jak opisuje Dla Handlu, takie przekształcenia wpisują się w strategie rozwoju miast, ograniczania ich rozlewania się i wykorzystywania istniejącej infrastruktury. Zamiast kolejnych centrów handlowych coraz częściej powstają miejsca do życia z usługami, zielenią i przestrzenią wspólną.
Symboliczny koniec pewnej epoki
Alfa Centrum, na którego miejscu w Gdańsku powstanie około 700 mieszkań, jest jednym z najbardziej wyrazistych przykładów tej zmiany. To symboliczny koniec epoki, w której galerie handlowe wydawały się niekwestionowanym elementem miejskiego krajobrazu. Dziś ustępują miejsca innym potrzebom. Potrzebom bardziej podstawowym i trwalszym niż sezonowe trendy zakupowe.
To proces, który będzie postępował. Bo choć handel nie zniknie, jego rola w miastach wyraźnie się zmienia. A dawne galerie coraz częściej stają się po prostu… historią.
