Rada Ministrów przyjęła we wtorek projekt noweli ustawy uznającej najem krótkoterminowy za usługę hotelarską i wprowadzającej Centralny Wykaz Turystycznych Obiektów Noclegowych. Takiego rejestru wymaga UE, a unijne przepisy już powinny obowiązywać.
To drugie podejście do przyjęcia tego projektu przez rząd, ale dzień wcześniej został on mocno okrojony autopoprawkami wycofującymi się z kilku kluczowych regulacji. W efekcie po dwóch latach ślimaczących się prac w Ministerstwie Sportu i Turystyki z rządu do Sejmu idzie projekt, który nie reguluje kluczowych wyzwań związanych z rozrastającym się zjawiskiem prowadzenia usług zakwaterowania w tym formacie. W dużych atrakcyjnych turystycznie miastach już jest to duży problem dla mieszkańców oraz włodarzy. Przykłady popularnych turystycznie europejskich miast pokazują, że niezapanowanie nad tym zjawiskiem w odpowiednim czasie prowadzi do negatywnych skutków i coraz częstszych protestów.
Zobacz również:
Interia monitorowała prace nad tym projektem i zgodnie z pierwszymi deklaracjami dotyczącymi terminu wprowadzenia regulacji projekt miał być gotowy w I kwartale 2025 roku. Potem prace zamarły, były przekładane, zmienił się wiceminister, który je pilotował (wcześniej był to wiceminister Piotr Borys KO, a ostatnio Ireneusz Raś z PSL).
Dzień przed wtorkowym przyjęciem projektu przez rząd Ministerstwo Sportu i Turystyki złożyło autopoprawkę wykreślającą część regulacji. Między innymi "w projekcie ustawy rezygnuje się z regulacji umożliwiającej ustanawianie przez radę gminy strefy, w której wyłączona jest działalność innych obiektów, w których świadczone są usługi hotelarskie". Z przepisu przejściowego usunięta została regulacja dotycząca opinii osoby uprawnionej do wykonywania czynności z zakresu ochrony przeciwpożarowej.
Spór w koalicji dotyczył przede wszystkim tego, czy wspólnoty i spółdzielnie będą miały wpływ na to, czy jest prowadzony najem krótkoterminowy, czy nie. Takie przepisy funkcjonują już w innych krajach europejskich. Za takim rozwiązaniem opowiada się minister Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz z Polski 2050, ale także Lewica deklaruje, że bez tego nie poprze ustawy na etapie prac w Sejmie.
Lewica i Polska 2050 zapowiadają walkę o poprawki
"Zero praw dla samorządów w ustanawianiu stref wolnych od Airbnb. (...) Taki projekt ustawy wyszedł dziś z Rady Ministrów. Zgłosiłam wobec tego projektu formalne zdanie odrębne. Jako jedyna. To jest esencja uległości wobec lobbystów. I zero słuchania potrzeb zwykłych ludzi. Dokładne przeciwieństwo tego, co powinniśmy dziś robić, by wygrać przyszłoroczne wybory" - napisała na X Pełczyńska-Nałęcz.
I jak argumentuje mieszkańcy domagają się wpływu na to czy za ścianą są mieszkania czy działalność.
Zobacz również:
"Jeśli ktoś uważa, że nadanie numeru rejestru mieszkaniom na wynajem krótkoterminowy to "ucywilizowanie rynku", to najwyraźniej zbyt dużo czasu spędził, odbierając telefony "od branży", a zdecydowanie za mało słuchając ludzi. Nasza koalicja musi słyszeć głos ludzi/zwykłych mieszkańców. I stanąć po ich stronie" - dodała w kolejnym wpisie.
Także Lewica deklaruje, że w Sejmie nie poprze projektu w takim kształcie i stawia warunki.
- Premier Gawkowski jasno mówił na dzisiejszej Radzie Ministrów, że ten projekt nie jest doskonały i że w tym kształcie Lewica nie zagłosuje nad tym projektem w Sejmie. To, co naszym zdaniem musi się zmienić, to decyzyjność w sprawie regulacji najmu krótkoterminowego musi być oddana spółdzielniom mieszkaniowym i wspólnotom mieszkaniowym. My takie poprawki złożymy w Sejmie i od tego, czy one zostaną przyjęte, uzależniamy poparcie tej ustawy. Chcemy także, by rady gminy mogły przyjmować uchwały o ograniczeniu terytorialnym i czasowym najmu krótkoterminowego na ich terenie. To dla nas kluczowe, jeśli chodzi o poparcie tej ustawy - mówi Interii Łukasz Michnik, rzecznik Lewicy.
Tymczasem przyjęty przez Radę Ministrów, a przedłożony przez Ministra Sportu i Turystyki projekt zakłada jedynie, że usługi hotelarskie w Polsce obejmą również wynajem krótkoterminowy mieszkań, co ma wyeliminować tzw. szarą strefę, czyli działalność prowadzoną bez rejestracji i nadzoru. W tym celu powstanie Centralny Wykaz Turystycznych Obiektów Noclegowych. Wynajmujący lokale będą musieli zgłaszać swoją działalność do Centralnego Wykazu Turystycznych Obiektów Noclegowych. Powstanie jeden ogólnopolski system, w którym będą gromadzone informacje o wszystkich obiektach noclegowych, także tych nieklasyfikowanych, np. prywatnych mieszkaniach na wynajem.
Każdy obiekt będzie musiał posiadać regulamin określający zasady pobytu i bezpieczeństwa gości. Konieczne będzie także zamieszczenie kontaktu do właściciela lub administratora. Wprowadzone zostają kary za brak rejestracji obiektu lub nielegalne świadczenie usług noclegowych.
Rządowy projekt mocno okrojony
Mieszkańcy i wspólnoty mieszkaniowe będą mogli wnioskować o przeprowadzenie kontroli. W przypadku stwierdzenia naruszeń samorząd będzie mógł wykreślić daną działalność z rejestru.
Przypomnijmy, że w Sejmie już wcześniej znalazł się poselski projekt Polski 2050 znacznie mocniej regulujący rynek najmu krótkoterminowego. Tam największy spór o to, czy wspólnoty mają mieć prawo do decydowania. Interia opisywała przebieg gorącej dyskusji wokół tego projektu.
Monika Krześniak-Sajewicz
