Spis treści:
- Jak działa system progów podatkowych w Polsce?
- Dlaczego pensja maleje pod koniec roku? Wejście w drugi próg podatkowy
- Wspólne rozliczenie z małżonkiem - sposób na obniżenie podatku
Jak działa system progów podatkowych w Polsce?
W Polsce osoby pracujące na umowie o pracę rozliczają się według skali podatkowej (zasady ogólne). Jest to system rozliczenia, w którym wysokość podatku zależy od rocznego dochodu - im wyższy dochód, tym wyższa stawka podatku obejmująca część tej kwoty.
Skala podatkowa jest więc podzielona na progi, a każdy próg obejmuje inny przedział dochodów. Kluczowe jest jednak to, że podatek nie jest liczony jedną stawką od całej kwoty, nawet jeśli w ciągu roku przekroczymy granicę wyższego progu.
W praktyce wygląda to tak, że dochód do określonego limitu zawsze opodatkowany jest niższą stawką, a dopiero ta część dochodu, która przekracza ten limit, objęta jest wyższym podatkiem. Wejście w kolejny próg podatkowy nie powoduje, że całe roczne wynagrodzenie nagle zostaje opodatkowane wyższą stawką. Wyższy podatek dotyczy wyłącznie nadwyżki ponad ustaloną granicę.
Obecnie w skali podatkowej funkcjonują dwa progi podatkowe:
- 12 proc. podatku - dla dochodu do 120 000 zł, rocznie,
- 32 proc. podatku - dla dochodu powyżej 120 000 zł, ale wyłącznie od nadwyżki ponad tę kwotę.
Oznacza to, że jeżeli pracownik w ciągu roku ma 140 000 zł dochodu, to 120 000 zł zostanie opodatkowane stawką 12 proc., a nadwyżka, czyli 20 000 zł stawką 32-procentową.
Warto też pamiętać, że próg podatkowy liczony jest od dochodu, a nie od przychodu. Przychód to kwota brutto zapisana w umowie, natomiast dochód to przychód pomniejszony m.in. o koszty uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenia społeczne. Dopiero ta kwota decyduje o tym, czy podatnik zbliża się do granicy 120 tys. zł.
Dlaczego pensja maleje pod koniec roku? Wejście w drugi próg podatkowy
Wielu pracowników zauważa, że pod koniec roku ich wynagrodzenie otrzymywane na konto zaczyna się zmniejszać, mimo tego, że warunki zatrudnienia pozostają bez zmian. Najczęściej przyczyną takiej sytuacji jest przekroczenie rocznego limitu dochodu, po którym zaczyna obowiązywać wyższa stawka podatku PIT.
Pracodawca, jako płatnik podatku, oblicza zaliczki na PIT narastająco, czyli na podstawie łącznego dochodu osiągniętego od początku roku. Do momentu, w którym suma dochodów mieści się w pierwszym progu podatkowym, zaliczki liczone są według stawki 12 proc. Gdy jednak w trakcie roku pracownik przekroczy ustawowy limit, część wynagrodzenia z danego miesiąca zostaje już objęta stawką 32 proc.
Na wejście w drugi próg podatkowy natomiast wpływają przede wszystkim premie, nadgodziny, nagrody, dodatek roczny, a nawet dochody z drugiej umowy zawartej w tym samym roku. Wszystkie one sumują się do rocznego dochodu, który decyduje o momencie wejścia w wyższą, 32-procentową stawkę podatku.
Wspólne rozliczenie z małżonkiem - sposób na obniżenie podatku
Jednym z najczęściej wykorzystywanych rozwiązań, które pomagają uniknąć "wejścia" w drugi próg podatkowy jest wspólne rozliczenie z małżonkiem. Ta forma rozliczenia dostępna jest dla par pozostających w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy, które mają wspólność majątkową.
Wówczas urząd skarbowy sumuje dochody obojga małżonków, następnie dzieli tę kwotę na pół i od tej połowy oblicza podatek. Wspólne rozliczenie małżonków jest jednak korzystne wyłącznie wtedy, gdy jeden z małżonków zarabia znacznie więcej niż drugi lub gdy jedna osoba w ogóle nie osiąga dochodów.
WB
