"Państwo nie może tworzyć sytuacji, w której obywatel działa zgodnie z obowiązującymi przepisami, a po latach dowiaduje się, że państwo znalazło tylną furtkę na obejście własnych reguł" - powiedział prezydent w nagraniu zamieszczonym na platformie X.
Jak podkreślił, państwo powinno budować relacje z obywatelami w oparciu o wzajemne zaufanie i nie może tworzyć rozwiązań pozwalających na obchodzenie własnych reguł po upływie ustawowych terminów.
Kolejne weto Karola Nawrockiego
Prezydent zaznaczył, że ustawa zawierała pozytywne rozwiązanie polegające na likwidacji mechanizmu umożliwiającego zawieszanie biegu przedawnienia zobowiązań podatkowych poprzez wszczęcie postępowania przed upływem pięcioletniego terminu. Jednocześnie jednak, jego zdaniem, projekt przewidywał wprowadzenie instrumentów pozwalających organom państwa dochodzić roszczeń podatkowych po wielu latach, bez faktycznego ograniczenia czasowego.
Jak wskazał Nawrocki, w efekcie podatnicy mogliby utracić gwarancję wynikającą z instytucji przedawnienia, podczas gdy urzędnicy zachowaliby możliwość dochodzenia należności w innym trybie. Ocenił, że rozwiązania te pozostają w sprzeczności z art. 2 oraz art. 217 Konstytucji RP.
"Obywatel, opierając się na ustawowych terminach przedawnienia, powinien odzyskać spokój, wierząc, że jego zobowiązania podatkowe wygasły. Tymczasem zawetowana przeze mnie ustawa tworzyła mechanizmy pozwalające podważać tę zasadę poprzez wykorzystanie postępowań karnych skarbowych" - argumentował prezydent.
Ustawa prowadziłaby do naruszenia konstytucji?
Nawrocki zwrócił również uwagę na ryzyko ograniczenia prawa podatników do obrony. Jak wskazał, po upływie terminu przedawnienia podatnicy zgodnie z prawem mogą zaprzestać przechowywania dokumentacji, podczas gdy nowe przepisy mogłyby narażać ich na postępowania prowadzone wiele lat później. Dodał także, że ustawa mogłaby prowadzić do zachwiania konstytucyjnej równowagi władz, ponieważ sądy karne uzyskałyby możliwość przejmowania kompetencji właściwych dla administracji skarbowej oraz sądów administracyjnych.
Sejm uchwalił nowelizację Ordynacji podatkowej oraz ustawy - Kodeks karny skarbowy, która przewidywała m.in. zmianę sposobu liczenia terminu przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe z tytułu opodatkowania przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych. Zgodnie z tym rozwiązaniem, 5-letni termin przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe z tytułu opodatkowania takich przychodów byłby liczony od końca roku kalendarzowego następującego po roku kalendarzowym, w którym powstał obowiązek podatkowy.
Co zakładała ustawa?
Ustawa zakładała ponadto likwidację przesłanki zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe. Wiele organizacji pracodawców zwracało uwagę na instrumentalne wykorzystywanie tego przepisu do wydłużenia terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Jednocześnie nowela przewidywała wprowadzenie nowej przesłanki zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego związanej z postępowaniem podatkowym w przypadku unikania opodatkowania. Zgodnie z nią bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpocznie się, a rozpoczęty ulegnie zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania podatkowego dotyczącego unikania opodatkowania albo przejęcia takiego postępowania przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej.
Bieg terminu przedawnienia miał się rozpoczynać, a po zawieszeniu biec dalej, od dnia następującego po dniu doręczenia decyzji ostatecznej wydanej z zastosowaniem przepisów zawartych w klauzuli przeciwdziałania unikaniu opodatkowania w Ordynacji podatkowej lub tzw. środków ograniczających umowne korzyści. Bieg terminu przedawnienia ma się również rozpoczynać w dniu doręczenia decyzji ostatecznej albo postanowienia wydanego na podstawie przepisów Ordynacji dotyczących sytuacji, w której Szef Krajowej Administracji Skarbowej umarza postępowanie lub przekazuje sprawę właściwemu organowi podatkowemu.
W zawetowanej nowelizacji przewidziano także zastąpienie instytucji nieprzedawniania się zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką lub zastawem skarbowym instytucją zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego wskutek ustanowienia hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego, o którym podatnik został zawiadomiony.
