Spis treści:
- Co będzie można odliczyć od podatku w 2026 roku?
- Najczęstsze błędy w rozliczeniu PIT za 2025 rok
- Czy można mieć dwie ulgi podatkowe?
Co będzie można odliczyć od podatku w 2026 roku?
Rozliczenie PIT za 2025 rok, składane do 30 kwietnia 2026 r., opiera się na stabilnych zasadach ustawy o PIT z 1991 r. Podatnicy mogą obniżyć zobowiązania podatkowe, korzystając z dwóch kategorii preferencji: ulg obniżających dochód oraz ulg pomniejszających sam podatek. Odliczenie od dochodu zmniejsza podstawę opodatkowania, natomiast ulga od podatku działa bezpośrednio - każda złotówka odliczenia to dokładnie złotówka mniej do zapłaty.
Efekt każdej preferencji wyznaczają parametry systemowe: stawka 12 proc. do 120 tys. zł rocznego dochodu, 32 proc. powyżej tego poziomu, kwota wolna 30 tys. zł oraz kwota zmniejszająca podatek w wysokości 3 600 zł. Te wartości decydują o skali korzyści. Ta sama ulga przyniesie wyraźnie większy efekt podatnikowi w drugim progu niż osobie rozliczającej się według 12 proc.
Ulga rehabilitacyjna - szeroki katalog, ale pod ścisłą kontrolą
Ulga rehabilitacyjna jest jednym z najbardziej złożonych odliczeń. Przysługuje osobom z niepełnosprawnością oraz podatnikom, którzy takie osoby utrzymują, i obejmuje wydatki na cele rehabilitacyjne oraz ułatwiające wykonywanie czynności życiowych. Pod uwagę brane są trzy elementy:
- ustawodawca rozróżnia wydatki limitowane i nielimitowane: używanie samochodu osobowego w celu dowozu na zabiegi można odliczyć maksymalnie do 2 280 zł rocznie, natomiast wydatki na adaptację i wyposażenie mieszkania bez ustawowego limitu;
- fiskus coraz konsekwentniej bada związek pomiędzy poniesionym kosztem a konkretną niepełnosprawnością: wydatki o charakterze ogólnym, poprawiające komfort życia, ale bez bezpośredniego związku z dysfunkcją zdrowotną, mogą zostać zakwestionowane;
- odliczeniu podlegają wyłącznie wydatki sfinansowane ze środków własnych: jeśli koszt został pokryty przez NFZ, PFRON lub inny fundusz publiczny, ulga przysługuje tylko w części faktycznie poniesionej przez podatnika.
Ulga termomodernizacyjna
Ulga termomodernizacyjna zalicza się do najbardziej kapitałochłonnych" preferencji w PIT. Limit 53 tys. zł dotyczy jednego podatnika. Małżonkowie będący współwłaścicielami domu jednorodzinnego mogą więc rozliczyć łącznie nawet 106 tys. zł wydatków. Organy podatkowe zwracają szczególną uwagę na trzy kwestie:
- budynek musi spełniać definicję domu jednorodzinnego w rozumieniu Prawa budowlanego;
- inwestycja musi zostać zakończona w ciągu trzech lat, licząc od końca roku, w którym poniesiono pierwszy wydatek;
- podstawą odliczenia są faktury VAT wystawione na podatnika przez czynnych podatników VAT.
Istotnym, a często pomijanym przez podatników elementem jest możliwość rozliczania niewykorzystanej ulgi przez kolejne 6 lat. Przy dużych inwestycjach - pompach ciepła, fotowoltaice czy kompleksowej modernizacji energetycznej - dochód z jednego roku bywa może okazać się zbyt niski, by mógł "wchłonąć" całość odliczenia. Ustawodawca przewidział więc długi bufor czasowy.
IKZE - klasyczna tarcza podatkowa
W przypadku wpłat na Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego (IKZE) w rozliczeniu składanym w 2026 r. limity wynoszą 11 304 zł dla osób nieprowadzących działalności gospodarczej oraz 16 956 zł dla przedsiębiorców. Wpłata na IKZE obniża dochód.
Przy opodatkowaniu według stawki 32 proc. oznacza to realną oszczędność podatkową sięgającą ponad 5 tys. zł. Konstrukcja jest jednak długoterminowa. Wypłata środków po osiągnięciu wieku emerytalnego podlega zryczałtowanemu podatkowi 10 proc.
Darowizny
Darowizny na organizacje pożytku publicznego oraz na cele kultu religijnego można odliczyć do wysokości 6 proc. dochodu. W ten sam limit wlicza się darowizna z tytułu honorowego krwiodawstwa, wyceniana według ekwiwalentu 130 zł za litr krwi lub jej składników.
Darowizny pieniężne muszą być przekazane przelewem, gotówka eliminuje prawo do ulgi. Natomiast honorowi krwiodawcy muszą przedstawić Urzędowi Skarbowemu zaświadczenie z Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa.
Ulga na dzieci
Podatnik w rozliczeniu PIT za 2025 rok ma prawo do skorzystania z ulgi na dziecko. Obowiązują jednak określone limity:
- 1 112,04 zł rocznie na pierwsze i drugie dziecko,
- 2 000,04 zł na trzecie dziecko,
- 2 700 zł na czwarte i każde kolejne dziecko.
Przy wychowywaniu jednego dziecka obowiązuje limit dochodów: 112 tys. zł dla małżonków i 56 tys. zł dla osoby samotnej. Przy dwójce i większej liczbie dzieci nie obowiązuje żaden próg dochodowy.
PIT-0 - cztery zwolnienia, jeden wspólny limit
Zwolnienia określane zbiorczo jako PIT-0 obejmują cztery grupy:
- osoby do 26. roku życia,
- rodziny 4+,
- pracujących seniorów,
- podatników przenoszących rezydencję podatkową do Polski.
Limit zwolnienia wynosi 85 528 zł rocznie i jest wspólny dla tych preferencji. Zwolnienie dotyczy tylko określonych źródeł przychodu, czyli umowy o pracę, umowy zlecenia i działalności gospodarczej. Nadwyżka ponad limit podlega opodatkowaniu według skali.
Ulga na internet - ograniczona w czasie
Ulga internetowa pozwala odliczyć do 760 zł rocznie na osobę, ale wyłącznie przez dwa następujące po sobie lata podatkowe. Małżonkowie mogą rozliczyć po 760 zł każdy, o ile każde z nich faktycznie poniosło wydatek i posiada fakturę.
Odliczeniu podlega wyłącznie opłata za dostęp do sieci. Koszty sprzętu, instalacji czy aktywacji nie są brane pod uwagę.
Najczęstsze błędy w rozliczeniu PIT za 2025 rok
Pomimo tego, że katalog ulg podatkowych jest dość szeroki, to wielu podatników traci część pieniędzy nie z powodu braku prawa do ulgi, lecz przez błędy formalne lub niewłaściwe połączenie preferencji. Jednym z najczęstszych problemów jest utrata zwrotu z ulgi na dzieci. Rodzice o niskich dochodach często zakładają, że skoro nie mają podatku do zapłaty, ulga ich "nie dotyczy". Tymczasem mechanizm zwrotu niewykorzystanej ulgi do wysokości zapłaconych składek społecznych i zdrowotnych pozwala otrzymać realny przelew z urzędu skarbowego. Warunkiem jest jednak prawidłowe wykazanie składek w zeznaniu. Błąd w tym miejscu oznacza utratę pieniędzy.
Drugą pułapką jest PIT‑0, ponieważ zwolnienie do 85 528 zł nie obejmuje wszystkich źródeł przychodu. Umowa o dzieło, zwłaszcza bez składek społecznych, może spowodować konieczność standardowego opodatkowania tej części dochodu. Podatnicy często błędnie zakładają, że skoro "mają PIT‑0", nie muszą analizować struktury przychodów.
Problemy pojawiają się również przy uldze termomodernizacyjnej. Fiskus coraz częściej weryfikuje, czy inwestycja została zakończona w wymaganym trzyletnim terminie. Jeśli termin zostanie przekroczony, wcześniej odliczone kwoty trzeba doliczyć do dochodu, a to niestety może oznaczać bolesną dopłatę podatku po kilku latach.
Częstym, choć mało oczywistym błędem jest wpłacenie środków na IKZE i pominięcie ich w zeznaniu PIT. Sam fakt dokonania wpłaty nie obniża podatku automatycznie. Ulga działa dopiero wtedy, gdy podatnik faktycznie odliczy ją w zeznaniu rocznym.
Czy można mieć dwie ulgi podatkowe?
System podatkowy pozwala na korzystanie z więcej niż jednej ulgi jednocześnie, ale pod warunkiem, że spełnione są odrębne przesłanki dla każdej z nich. Kluczowe znaczenie ma rodzaj ulgi (czy obniża dochód, czy podatek) oraz źródło przychodu, którego dotyczy. Oznacza to, że niektóre preferencje mogą się uzupełniać, a inne działają tylko w określonej konfiguracji. Dobrym przykładem jest połączenie PIT‑0 z ulgą na dzieci. Zwolnienie z podatku do 85 528 zł nie wyklucza prawa do ulgi prorodzinnej. Co więcej, w wielu przypadkach to właśnie dzięki PIT‑0 i zapłaconym składkom na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne możliwy jest zwrot niewykorzystanej ulgi na dzieci, nawet wtedy, gdy podatek należny formalnie wynosi zero.
Szczególnie wyraźny efekt kumulacji ulg widać przy IKZE i wysokich dochodach opodatkowanych skalą. Wpłaty na IKZE obniżają dochód, a więc działają silniej u podatników znajdujących się w drugim progu podatkowym. Odliczenie tej samej kwoty przy stawce 32 proc. przynosi znacznie większą oszczędność niż przy 12 proc., dlatego największe korzyści z tej ulgi osiągają osoby o wysokich dochodach. W takich przypadkach wpłata na IKZE zmniejsza bieżące zobowiązanie wobec fiskusa, i pozwala świadomie zarządzać momentem opodatkowania dochodu w długim horyzoncie.
Jeszcze innym mechanizmem, często skuteczniejszym niż pojedyncze ulgi, jest wspólne rozliczenie małżonków. Choć formalnie nie jest ono ulgą, może przynieść większe oszczędności niż wiele preferencji ustawowych. Gdy jedno z małżonków osiąga wysokie dochody, a drugie zarabia niewiele lub wcale, podział łącznego dochodu na pół często pozwala przenieść część przychodu z 32‑proc. stawki do 12‑proc. To rozwiązanie działa nawet wtedy, gdy małżonkowie nie korzystają z żadnej szczególnej ulgi, i stanowi przykład legalnej optymalizacji, która opiera się wyłącznie na konstrukcji skali podatkowej.
