Reklama

W jaki sposób podatnik powinien rozliczyć zaległy PIT za 2011 rok

Osoba, która nie zapłaciła podatku dochodowego od osób fizycznych wynikającego z zeznania za ubiegły rok, ma zaległość wobec fiskusa. Dług ten musi uregulować wraz należnymi odsetkami.

Rozliczenie podatników PIT za 2011 r. zakończyło się 30 kwietnia 2012 r. Osoby, które zwlekały ze złożeniem zeznania do ostatniego dnia i wykazały w nim nadpłatę podatku, teraz czekają na jego zwrot. Skarbówka na oddanie pieniędzy ma 3 miesiące od momentu otrzymania deklaracji. Zatem ostatnim dniem na zwrot nadpłaconego PIT za 2011 r. jest 30 lipca 2012 r.

Reklama

W trudniejszej sytuacji są podatnicy, którzy złożyli swój PIT, wykazali w nim dopłatę podatku, ale nie uregulowali tej kwoty. Wpłaty podatku wynikającego z rozliczenia PIT za 2011 r. należało dokonać najpóźniej 30 kwietnia 2012 r. Jeśli pieniądze nie zostały wpłacone w ustawowym terminie, powstanie dług wobec budżetu. Przepisy określają go mianem zaległości podatkowej.

Bezprawny zwrot

Nie tylko niewpłacony podatek jest zaległością. Na równi z zaległością podatkową traktuje się zwrot podatku, jeżeli podatnik otrzymał go nienależnie lub w wysokości wyższej od należnej, chyba że wykaże on, że nie nastąpiło to z jego winy. Podatnik powinien o tej pomyłce poinformować urząd skarbowy.

Jeśli przy wypłacie nadpłaty pomylił się urząd skarbowy, podatnik nie poniesie odpowiedzialności w związku z powstałą zaległością podatkową. Jeżeli kwota zwrotu różnicy podatku, pomimo że uległa zaliczeniu na poczet zaległości podatkowej, zostanie zwrócona podatnikowi, to będzie to zwrot niezasadny, który spowoduje powstanie z tego tytułu zaległości podatkowej.

Naliczanie odsetek

Podatnik, który nie wpłacił PIT za 2011 r. i teraz będzie chciał odwiedzić urząd skarbowy, aby uregulować kwotę wykazaną w deklaracji, może się rozczarować. Suma z zeznania będzie bowiem niewystarczająca.

Od zaległości podatkowych naliczane są odsetki za zwłokę. Takie zasady przewiduje bowiem Ordynacja podatkowa. Zgodnie z jej przepisami odsetki naliczane są od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności podatku lub terminu, w którym płatnik lub inkasent był obowiązany dokonać wpłaty podatku na rachunek organu podatkowego.

Co więcej, urząd skarbowy nie wyręczy podatnika w wyliczeniu dodatkowej kwoty odsetek. Podatnik powinien obliczyć wysokość odsetek i wpłacić je bez wezwania urzędu skarbowego wraz z zaległością podatkową. Od 10 maja 2012 r. odsetki wynoszą 14,5 proc. kwoty zaległości w stosunku rocznym. Od 9 czerwca 2011 r. do 9 maja 2012 r. wynosiły one 14 proc.

Im szybciej zaległy podatek wpłynie na konto skarbówki, tym lepiej. Termin wpłaty zaległości podatkowej wpłynie bowiem na ustalenie wysokości odsetek za zwłokę. Są one bowiem naliczane za każdy dzień spóźnienia, licząc od terminu, w którym podatek powinien być zapłacony. Warto przypomnieć, że za termin dokonania zapłaty podatku uważa się:

  • przy zapłacie gotówką - dzień wpłacenia kwoty podatku w kasie organu podatkowego lub na rachunek tego organu w banku, w placówce pocztowej, w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej albo dzień pobrania podatku przez płatnika lub inkasenta;
  • w obrocie bezgotówkowym - dzień obciążenia rachunku bankowego podatnika lub rachunku podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej na podstawie polecenia przelewu.

Zatem za każdy dzień opóźnienia podatnik poza zapłatą zobowiązania musi też wpłacić należne odsetki.

Inne długi budżetowe

Niestety zapłata zaległego podatku dochodowego od osób fizycznych za ubiegły rok będzie niewystarczająca, jeśli podatnik ma długi również z tytułu innych podatków. Jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania z różnych tytułów, dokonaną wpłatę fiskus zalicza na poczet podatku, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności, chyba że podatnik wskaże, na poczet którego zobowiązania dokonuje wpłaty.

Trzeba też wiedzieć, że jeżeli wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim w dniu wpłaty pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę.

Raty lub umorzenie

Zapewne w większości przypadków nieuregulowanie na czas PIT za 2011 r. wynika z ważnych powodów. Takim powodem może być np. brak gotówki. Jeśli podatnik jest właśnie w takiej sytuacji, możne skorzystać ze specjalnych ulg w spłacie podatków. Jedną z nich jest rozłożenie zaległości podatkowej na raty. Jednak aby uzyskać rozłożenie długu na raty, trzeba o to poprosić naczelnika urzędu skarbowego. Organ podatkowy, na wniosek podatnika w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może:

  • odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty;
  • odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę;
  • umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

Umorzenie zaległości podatkowej powoduje również umorzenie odsetek za zwłokę w całości lub w takiej części, w jakiej została umorzona zaległość podatkowa.

Jeśli naczelnik urzędu skarbowego zgodzi się na rozłożenie zaległości podatkowej na raty, można ją wpłacić w ten właśnie sposób. We wniosku o przyznanie takiej ulgi podatnik powinien określić liczbę i wysokość poszczególnych rat. Musi też wskazać argumenty, które powodują, że nie może zapłacić całej sumy od razu.

Wspomniałam, że możliwe jest także umorzenie zaległości podatkowej. Ta ulga też przyznawana jest na wniosek podatnika. Trzeba tylko wiedzieć, że wniosek o umorzenie zaległości podatkowej i brak jego rozpatrzenia w terminie przez organ podatkowy nie skutkuje ustaniem obowiązku zapłaty zaległości podatkowej.

Podatnik powinien zapytać urząd skarbowy, jak został rozpatrzony jego wniosek, jeśli w ustawowym terminie jednego miesiąca urząd nie przysłał żadnej odpowiedzi. Gdy urząd odmówi przyznania ulgi, zaległość podatkową będzie trzeba uregulować. W takiej sytuacji warto spróbować poprosić urząd o możliwość rozłożenia zapłaty długu na raty.

Ważne Podatek można wpłacić w kasie urzędu skarbowego, przelewem bankowym bądź na poczcie

Zaległe zaliczki

Trzeba wiedzieć, że nie tylko nieuregulowany w terminie podatek roczny jest zaległością podatkową. Przepisy definiują, że zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie płatności. Za zaległość podatkową uważa się także niezapłaconą w terminie płatności zaliczkę na podatek lub ratę podatku. Te zasady stosuje się również do należności z tytułu podatków, zaliczek na podatki oraz rat podatków niewpłaconych w terminie płatności przez płatnika lub inkasenta.

W konsekwencji np. u pracodawcy, który nie wpłaca w terminie należnych zaliczek podatkowych, powstaje zaległość podatkowa.

Kłopoty przedsiębiorców

Przedsiębiorcy, którzy nie wpłacili PIT z rozliczenia za 2011 r. (wykazany w PIT-36 lub PIT-36L), często tłumaczą się tym, że kryzys ostro przetrzebił ich portfele. Stąd braki w należytym, terminowym regulowaniu kwot dla skarbówki. Niestety to nie jest dobra wymówka dla urzędników. Trudności występujące przy prowadzeniu działalności gospodarczej, nawet finansowe, nie mogą mieć wpływu na ocenę decyzji w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego czy zaległości podatkowej.

Organy podatkowe wychodzą z założenia, że podatnik, który prowadzi działalność gospodarczą, powinien liczyć się z ryzykiem kłopotów finansowych. Jednocześnie musi zdawać sobie sprawę z konieczności zapłaty podatków.

Zasady liczenia terminów Terminy określone w miesiącach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim miesiącu, który odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było - w ostatnim dniu tego miesiąca. Jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy.
PRZYKŁADY

1. Czy w rodzinie odpowiedzialność za długi podatkowe jest solidarna?

Mąż otrzymał decyzję urzędu skarbowego o konieczności zapłaty podatku za żonę. Czy niezapłacony w terminie podatek stanie się zaległością podatkową? Zobowiązanie osoby trzeciej do uiszczenia cudzego podatku nie może przekształcić się w zaległość podatkową, bowiem zaległością podatkową jest tylko podatek niezapłacony w terminie płatności. Zobowiązanie zaś osoby trzeciej do uiszczenia cudzego długu podatkowego - podatkiem nie jest. Przepisy Ordynacji podatkowej zawierają odrębną podstawę do naliczenia odsetek za zwłokę już po dniu wydania decyzji o odpowiedzialności podatkowej, w razie gdy osoba trzecia nie dotrzyma terminu płatności kwot wynikających z tej decyzji. Przez to, że zobowiązanie osoby trzeciej do daty wydania decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności nie jest jej zobowiązaniem, lecz zobowiązaniem nierzetelnego podatnika, w treści decyzji należy to zobowiązanie precyzyjnie określić. Nie jest więc możliwe, aby osoba trzecia sama naliczała odsetki za zwłokę od należności głównej zobowiązania podatnika.

2. Czy były wspólnik ponosi odpowiedzialność za naliczone odsetki?

Wspólnicy spółki nie regulowali przez 3 lata należnego PIT. Powstała u nich zaległość podatkowa. Jeden ze wspólników wystąpił ze spółki. Czy będzie ponosił odpowiedzialność także za odsetki? Jeżeli były wspólnik odpowiada za zaległość podatkową powstałą w okresie, gdy był wspólnikiem, to tym samym odpowiada za związane z nią odsetki za zwłokę. Obowiązek zapłaty odsetek związany jest bowiem z istnieniem zaległości. Skoro ciąży na wspólniku obowiązek zapłaty zaległości i to także wtedy, gdy jest byłym wspólnikiem, to tym samym ciąży na nim obowiązek zapłaty odsetek jako należności ubocznej, związanej z tym zobowiązaniem podatkowym.

3. Czy przedsiębiorca wpłaca zaległość podatkową na konto urzędu skarbowego?

Podatniczka prowadzi działalność gospodarczą. Ma 5 tys. zł zaległości podatkowej z rozliczenia PIT za 2011 r. Teraz chce zapłacić należną kwotę. Czy musi uregulować tę należność wpłatą na konto urzędu skarbowego? Zapłata podatków przez podatników prowadzących działalność gospodarczą i obowiązanych do prowadzenia księgi rachunkowej lub podatkowej księgi przychodów i rozchodów następuje w formie polecenia przelewu. Ta sama zasada będzie mieć zastosowanie również do wpłacanych zaległości podatkowych.

4. Czy urząd skarbowy wezwie podatnika do zapłaty odsetek od zaległości?

Osoba fizyczna musi wpłacić zaległość podatkową. Czy odsetki powinna wpłacić razem z długiem, czy musi czekać na wezwanie urzędu skarbowego? Od zaległości podatkowych naliczane są odsetki za zwłokę. Odsetki naliczane są od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności podatku lub terminu, w którym podatnik był obowiązany dokonać wpłaty podatku na rachunek organu podatkowego. Podatnik powinien obliczyć wysokość odsetek i wpłacić je bez wezwania urzędu skarbowego wraz z zaległością podatkową. Urząd skarbowy nie wyśle do podatnika żadnego pisma o zapłatę odsetek. To obowiązek podatnika.

Ewa Matyszewska

26 czerwca 2012 (nr 122)

Podstawa prawna:

  • Ustawa z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).

Reklama

Reklama

Reklama

Reklama

Finanse / Giełda / Podatki
Bądź na bieżąco!
Odblokuj reklamy i zyskaj nieograniczony dostęp do wszystkich treści w naszym serwisie.
Dzięki wyświetlanym reklamom korzystasz z naszego serwisu całkowicie bezpłatnie, a my możemy spełniać Twoje oczekiwania rozwijając się i poprawiając jakość naszych usług.
Odblokuj biznes.interia.pl lub zobacz instrukcję »