Von der Leyen przypomniała, że jeszcze w 1990 r jedna trzecia prądu w Europie pochodziła z energetyki jądrowej, a dzisiaj jest to tylko 15 proc. - Europa odwróciła się od niezawodnego i niedrogiego źródła energii o niskiej emisji i powinna teraz to zmienić - powiedziała.
Szefowa KE zauważyła, że UE dysponuje własnymi źródłami energii jądrowej i odnawialnej, które połączone mogłyby się stać gwarantem bezpieczeństwa dostaw energii. Zwłaszcza, że - jak zauważyła - Europa nie jest producentem ani ropy ani gazu, a w przypadku paliw kopalnych jest uzależniona od drogiego i niestabilnego importu, co boleśnie obnażył trwający właśnie kryzys na Bliskim Wschodzie.
Zmiana w polityce Unii Europejskiej
Von der Leyen powiedziała, że Europa już była światowym liderem w dziedzinie technologii jądrowej i może znowu nim zostać. Jak dodała, prace nad tym już trwają, bo w zeszłym roku UE zmieniła zasady umożliwiające rządom państw unijnych finansowanie budowy elektrowni jądrowych oraz inwestycji w paliwa jądrowe ze środków publicznych, zawarła pierwsze na świecie przemysłowe porozumienie dotyczące małych reaktorów modułowych (SMR) i przekazała z budżetu ponad 5 mld euro na badania nad syntezą jądrową, realizowane głównie w ramach projektu ITER. Zdaniem szefowej KE europejskim produktem eksportowym powinny stać się reaktory jądrowe nowej generacji.
Zobacz również:
Polityk zapowiedziała też, że we wtorek KE przedstawi nową europejską strategię dotyczącą małych reaktorów modułowych.
- Nasz cel jest prosty. Chcemy, aby ta nowa technologia była gotowa do użytku w Europie na początku lat 30. XXI wieku, tak aby mogła odgrywać kluczową rolę obok tradycyjnych reaktorów jądrowych - powiedziała von der Leyen.
Dodała, że w ramach strategii zaproponowane zostaną trzy zestawy środków.
- Po pierwsze: piaskownice regulacyjne, które umożliwią przedsiębiorstwom testowanie technologii.
- Po drugie: wzmocnienie inwestycji. Tu KE chce przekazać 200 mln euro gwarancji, aby wesprzeć prywatne inwestycje w technologie jądrowe; środki mają pochodzić z ETS.
- Po trzecie: wzmocnienie współpracy między państwami członkowskimi, w tym w zakresie ujednolicenia przepisów, jak i przyspieszenia wydawania zezwoleń.
Zobacz również:
Unia Europejska krytykuje Niemcy
- Firmy z państw członkowskich i zaufani partnerzy również powinni połączyć siły. Mogłyby one na przykład wspólnie inwestować w badania, obiekty testowe i tworzenie europejskich łańcuchów wartości dla paliw jądrowych - wymieniała von der Leyen.
Polityk dodała, że ambicje UE w zakresie energii jądrowej wykraczają poza SMR, bo chce w ogóle wzmocnić "szeroko pojęty ekosystem jądrowy - od paliwa po technologie, od łańcuchów dostaw po umiejętności". Von der Leyen zauważyła, że UE ma pół miliona wysoko wykwalifikowanych pracowników w sektorze jądrowym, więcej niż Stany Zjednoczone i Chiny.
Politykę odchodzenia od atomu w latach 2002-2023 stosowały Niemcy, którzy stopniowo wygaszali wszystkie elektrownie jądrowe. Łącznie w skutek działań kraj stracił 22 GW tej energii.
