Program finansowy STEP ma przygotować sektor biomedyczny do wyzwań przyszłości

Artykuł sponsorowany

Zgodnie z raportem Sojuszu na rzecz Leków Krytycznych szacuje się, że nawet 80 proc. substancji czynnych wykorzystywanych w europejskich lekach pochodzi z importu z Azji. "Dlatego Komisja Europejska wyszła z inicjatywą zapewnienia bezpieczeństwa lekowego, m.in. temu ma służyć inicjatywa STEP" - wyjaśniał Krzysztof Gulda, prezes Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) podczas wydarzenia "Recepta na niepewność - jak fundusze unijne budują odporność sektora biomedycznego?", zorganizowanego przez PARP i NCBR w ramach Funduszy Europejskich dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG)

NCBiR i PARPmateriały promocyjne

Według analiz PARP w ciągu ostatniej dekady sektor biotechnologiczny rozwijał się ponad dwukrotnie szybciej niż gospodarka Unii Europejskiej. Trend wzrostowy utrzymuje się - do 2034 roku globalna wartość branży ma się podwoić. Także polski sektor biotechnologiczny znajduje się w fazie dynamicznego wzrostu. Działa w nim ok. 200 firm, a nakłady na działalność badawczo-rozwojową przekroczyły 1,7 mld zł. Wartość rynku szacowana jest na ok. 15 mld zł przy średnim tempie wzrostu na poziomie 10 proc. rocznie.

Aby zwiększyć niezależność lekową Europy, powstał STEP (Platforma Technologii Strategicznych dla Europy) - program na rzecz wzmacniania autonomii strategicznej w obszarze technologii krytycznych. Oznacza to koncentrację wsparcia m.in na biotechnologii medycznej, produkcji farmaceutycznej oraz zaawansowanych technologiach biologicznych o znaczeniu systemowym.

Żyjemy w niepewnych, nieprzewidywalnych czasach: pandemia, wojna w Ukrainie, kryzysy bliskowschodnie, wojny celne, niestabilność łańcuchów dostaw. W tej sytuacji jedynym racjonalnym wyjściem jest poleganie przede wszystkim na własnych zasobach, kompetencjach, technologiach, zwłaszcza w sektorach krytycznych czy strategicznych.

"Biotechnologia to branża strategiczna. Polska ma mocne atuty do jej rozwoju na skalę światową - wykształconą kadrę, firmy gotowe do inwestowania, programy finansowe. Chcemy zbudować strategiczny potencjał Polski w wytwarzaniu substancji czynnych i uczynić z niego jeden z filarów gospodarki" - zapowiedział Grzegorz Orawiec, dyrektor Departamentu Programów Wsparcia Innowacji i Rozwoju Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej.

"STEP nie tworzy niezależności wprost - buduje warunki, które ją umożliwiają. Program zwiększa odporność firm biomedycznych, umożliwiając rozwój własnych zdolności produkcyjnych, zamiast opierać się na zewnętrznych dostawcach. Wspiera wdrożenia i skalowanie technologii, a także pozwala na dywersyfikację działalności - od badań po produkcję i komercjalizację" - informował Krzysztof Gulda, prezes PARP.

Trzy osoby w eleganckich strojach stoją obok siebie na tle roll-upu promującego rozwój biznesu z funduszami europejskimi, pośrodku kobieta w zielonej marynarce, po bokach dwóch mężczyzn w garniturach.

NCBiR i PARPmateriały promocyjne

W założeniu wsparcie nie dotyczy wyłącznie pojedynczych projektów, ale budowy trwałych kompetencji technologicznych i przemysłowych.

"W naborach STEP kierujemy środki na innowacje przynajmniej w skali Europy i na wytworzenie zdolności do realnego ograniczenia strategicznych zależności UE od państw trzecich. One stanowią impuls do przyspieszenia, do realnych działań, które mają się przełożyć na korzyści dla całej Europy" - przekonywała Bożena Lublińska-Kasprzak, zastępczyni dyrektora NCBR.

Prezes PARP podkreślił, że tworzenie "championów" nie dzieje się z dnia na dzień i nie wynika wyłącznie z dotacji. Potrzebne są równolegle: dostęp do kapitału prywatnego, partnerstwa międzynarodowe oraz zdolność skalowania produkcji. Rolą PARP jest finansowanie tego najbardziej wymagającego momentu - etapu B+R i pierwszego wdrożenia, gdzie ryzyko jest największe, a kapitał prywatny jeszcze ostrożny. Jeśli projekt osiąga odpowiednią dojrzałość, naturalnym kolejnym krokiem jest wejście inwestorów i ekspansja zagraniczna.

"Jeżeli chcemy budować w Polsce przełomowe technologie biomedyczne i uniezależniać się technologicznie, nie możemy bać się ryzyka. Bez tej odwagi inwestycyjnej nie będzie prawdziwych przełomów" - stwierdził Krzysztof Gulda.

czterech uczestników w garniturach i jednej kobiety siedzi na scenie podczas panelu dyskusyjnego w centrum prasowym PAP, za nimi na ścianie umieszczone są dwa duże ekrany prezentujące temat spotkania 'Recepta na niepewność' oraz logotypy organizatorów

NCBiR i PARPmateriały promocyjne

PARP ogłosiła nabór do programu "STEP Biotechnologie - Innowacyjne technologie krytyczne" czyli ścieżkę A. W ramach programu wspierane są projekty inwestycyjne dotyczące technologii krytycznych, które wnoszą na rynek wewnętrzny (Europejski Obszar Gospodarczy oraz Szwajcaria) innowacyjny, najnowocześniejszy lub przełomowy element o znaczącym potencjale gospodarczym.

Wsparcie obejmuje dwa kluczowe obszary: wytwarzanie innowacyjnych technologii krytycznych oraz rozwój elementów łańcucha wartości. Zakres kwalifikujących się projektów obejmuje kluczowe obszary współczesnej biotechnologii, w tym: techniki procesów biotechnologicznych, technologie genowe i RNA, bioinformatykę, nanobiotechnologię. O dofinansowanie mogą ubiegać się przedsiębiorstwa - zarówno MŚP, jak i duże firmy. Nabór rozpocznie się 23 kwietnia, dofinansowanie projektu może wynieść do 150 mln zł. Następnie ogłoszona będzie Ścieżka B (STEP - Biotechnologie - Strategiczna niezależność UE) dla firm, których projekty wpisują się w obszar i technologię krytyczną w sektorze biotechnologii oraz przyczyniają się do ograniczenia lub zwalczania strategicznej zależności Unii Europejskiej od państw trzecich. Nabory będą prowadzone w dwóch ścieżkach równolegle do 18 czerwca br.

"Warunkiem uzyskania wsparcia jest wykazanie znaczącego potencjału gospodarczego projektu - jego wpływ musi wykraczać poza dotychczasową działalność przedsiębiorstwa i oddziaływać na rynek wewnętrzny UE, m.in. poprzez wzrost eksportu, tworzenie miejsc pracy czy efekty spillover (red. zyskane przez organizację w wyniku działalności B+R innowacje bądź technologie stają się nieodpłatnie i swobodnie dostępne dla innych przedsiębiorstw, które w żaden sposób nie były zaangażowane w ich wytworzenie) w innych państwach członkowskich" - wyjaśniała Izabela Fiszer, dyrektor Departamentu Inicjatyw Strategicznych PARP.

Panel ekspertów siedzi na scenie w centrum prasowym, omawiając temat widoczny na prezentacji z tyłu, podczas gdy publiczność słucha i jedna osoba fotografuje wydarzenie smartfonem.

NCBiR i PARPmateriały promocyjne

Narodowe Centrum Badań i Rozwoju nabory STEP w obszarze biotechnologii ogłosi 8 maja. Technologie krytyczne oraz technologie ich łańcuchów wartości rozwijane będą w ramach projektów badawczo-rozwojowych, obejmujących badania przemysłowe i prace rozwojowe albo tylko prace rozwojowe, dofinansowane przez NCBR w dwóch ścieżkach.

"Ścieżka A - dla projektów badawczo-rozwojowych, które wnoszą na rynek wewnętrzny UE innowacyjny lub najnowocześniejszy lub przełomowy element o znaczącym potencjale gospodarczym, oraz ścieżka B - dla projektów badawczo-rozwojowych, które przyczyniają się do ograniczania lub zwalczania strategicznej zależności Unii" - informowała Małgorzata Ziemińska, dyrektor Działu Komercjalizacji w NCBR.

Prof. Robert Koprowski, ekspert w zakresie STEP, przekonywał, że zarówno część badawczo-rozwojowa, jak i wdrożeniowa wspierane funduszami unijnymi dają duże możliwości rozwoju firm.

"Fundusze europejskie łączą działania przedsiębiorców i nauki. To duża wartość dla rozwoju innowacji" - dodał dr Adrian Wit, ekspert STEP.

Są już pierwsze wymierne efekty inicjatywy STEP. Beneficjentami są firmy Selvita oraz Polpharma.

"Nasz potencjał urósł dlatego, że prowadzimy badania nad biotechnologią, odkrywaniem leków, cząsteczek. Prowadzimy badania trwające zazwyczaj kilkanaście lat i często niekończące się wprowadzeniem substancji do sprzedaży. To wymaga funduszy" - mówiła Lidia Klimas, dyrektor ds. rozwoju i finansowania badań Selvita.

Jak zaznaczyła dr inż. Monika Lamparska-Przybysz z Grupy Polpharma, fundusze europejskie pozwalają efektywniej realizować misję, tworzyć innowacyjne leki, ale też te istotne dla całej populacji. "STEP to dobre narzędzie wsparcia złożonych, innowacyjnych produktów" - dodała.

Inicjatywa STEP ma doprowadzić do tego, aby fundusze UE mogły być dźwignią budowy silnego, niezależnego sektora medycznego w Polsce. Program wspiera rozwój i prace badawcze firm medycznych, a także finansuje technologie przełomowe o znaczeniu strategicznym. NCBR i PARP prowadzą w ramach STEP nabory komplementarne, które odpowiadają na różne potrzeby wybranych obszarów, wspierając prace B+R lub inwestycje.

"STEP to więcej niż tylko program finansowy. To strategiczna koncepcja wspierania rozwoju technologicznego, która ma przygotować Unię Europejską do wyzwań przyszłości" - podsumował Krzysztof Gulda, prezes PARP.

Inicjatywa STEP realizowana jest przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości oraz Narodowe Centrum Badań i Rozwoju w ramach programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki.