Reklama

Bankierzy wciąż rozdają sobie miliony, a świat patrzy bezradnie

Świat bezradny wobec bankierów a próby ograniczania bajońskich zarobków szefów finansowych instytucji są podejmowane zbyt wolno. Rozdający sobie miliony szybciej podejmują decyzje.

Chociaż od upadku Lehman Brothers minęło sześć lat, świat jeszcze nie uporał się z jednym z problemów, który leżał u podstaw światowego kryzysu finansowego. Ostatni akt w walce o ograniczenie zarobków prezesów i menedżerów instytucji finansowych miał miejsce w Luksemburgu. Brytyjski rząd w tamtejszym Trybunale Sprawiedliwości Unii Europejskiej zaskarżył bowiem przyjęte przed rokiem przez europarlament regulacje dotyczące ustanowienia górnego limitu wysokości premii wypłacanych prezesom banków na Startym Kontynencie. Jeśli przyjrzeć się strukturze rocznych poborów luminarzy branży finansowej, to właśnie premie stanowią największą ich część. I to one najbardziej kłuły w oczy w pokryzysowych latach.

Reklama

Unijna propozycja, która swoim zasięgiem objęłaby także pracowników londyńskiego City, przewiduje, że wysokość rocznej premii nie może przekraczać 100 proc. wynagrodzenia zasadniczego. Wyjątkiem jest sytuacja, w której zgodę na wyższe premie wyrażą sami akcjonariusze banku. W takim wypadku decyzja musi zostać podjęta przez trzy czwarte akcjonariuszy lub tylko przez 65 proc. z nich - pod warunkiem, że należy do nich przynajmniej połowa akcji danej instytucji. W takim wypadku wysokość premii może wynieść nawet 200 proc. wynagrodzenia zasadniczego. Zapisy te stały się elementem dyrektywy odnośnie do wymogów kapitałowych (CRD), czyli ogromnego pakietu przepisów mającego na celu zabezpieczenie sektora finansowego przed prawdopodobieństwem wystąpienia kolejnego wielkiego kryzysu.

Wysokość rocznej premii nie może przekraczać 100 proc.

Rzecznik generalny Trybunału Sprawiedliwości Niilo Jääskinen nie miał wątpliwości, że CRD nie ograniczy wcale wysokości zarobków pracowników banków. - Wysokość premii jest bowiem uzależniona od wysokości wynagrodzenia zasadniczego, w związku z czym banki nie tracą swobody w kształtowaniu zarobków swoich podwładnych - argumentował Jääskinen. Opinie rzeczników generalnych nie są wiążące dla sędziów Trybunału, niemniej jednak wyroki często idą po tej samej linii. W związku z tym brytyjski minister skarbu kanclerz George Osborne podjął decyzję o wycofaniu skargi. - Nie mam zamiaru trwonić pieniędzy podatników na skargę, której szanse powodzenia są niewielkie. Nie zmienia to jednak faktu, że naszym zdaniem to prawo jest źle skonstruowane i będziemy musieli znaleźć inny sposób na skończenie z dalszym wynagradzaniem za porażki w naszych bankach - powiedział.

To właśnie na Wyspach sprzeciw względem propozycji ograniczenia premii dla bankierów był najsilniejszy. Argumentowano, że obniży to przewagę konkurencyjną europejskich instytucji finansowych i spowoduje odpływ talentów. Tak wskazywał m.in. burmistrz Londynu Boris Johnson. - To najbardziej zwodniczy pomysł, jaki trafił do nas z Kontynentu od czasu, kiedy Dioklecjan próbował wpłynąć na ceny żywności w Cesarstwie Rzymskim - grzmiał włodarz stolicy nowożytnego imperium.

Nie znaczy to jednak, że w Wielkiej Brytanii nie istnieje świadomość, że wypłaty zbyt wysokich premii mogą prowadzić u zarządzających instytucjami finansowymi do myślenia jedynie o szybkim zysku w krótkiej perspektywie.

Z jednej strony politycy mają świadomość, że bankowe City to duma tamtejszej gospodarki. Z drugiej pamięć o takich sprawach, jak chociażby afery z ustawianiem stawki LIBOR, jest zbyt świeża. Dlatego tamtejszy parlament już kilka lat temu proponował, aby premii bankierom nie wypłacać w całości, lecz rozkładać ją na raty - wypłacane z trzyletnim opóźnieniem, nawet przez całą dekadę. Pod koniec lipca zaś Bank Anglii zaproponował zestaw jeszcze ostrzejszych propozycji, które nie tylko zakładają ratalne rozłożenie wypłaty premii do siedmiu lat wprzód, ale też możliwość zażądania jej zwrotu przez bank. - Dbanie o odpowiedzialność to kluczowy aspekt działalności regulacyjnej - stwierdził zastępca prezesa Banku Anglii Andrew Bailey.

Europa się wycofuje zanim wymierzy karę

Tymczasem, zanim jeszcze brytyjski rząd wycofał się ze skargi w Luksemburgu, niektóre europejskie banki już znalazły sposób na obejście zapisów dyrektywy CRD. Zgodnie z opublikowanym w październiku raportem Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego (EBA, European Banking Authority), 39 instytucji finansowych w całej Unii postanowiło w 2014 roku wprowadzić specjalne dodatki, których wysokość uzależniona jest np. od piastowanej przez pracownika funkcji.

Ponieważ zdaniem banków ten składnik wynagrodzenia jest elementem wynagrodzenia zasadniczego, automatycznie powiększa on górny limit możliwych do przyznania premii. Urzędnicy EBA zareagowali na ten pomysł bardzo ostro - zwrócili się do organów regulacyjnych w krajach członkowskich, aby natychmiast zwróciły uwagę na tę praktykę. Zdaniem EBA uznaniowe dodatki funkcyjne nie stanowią bowiem elementu wynagrodzenia zasadniczego i jako takie nie mogą podnosić wysokości limitu premii.

Jeszcze gorzej sprawa wygląda jednak po drugiej stronie Oceanu Atlantyckiego. Choć początkowo trzeba przyznać, że presja do ograniczenia zarobków bankierów była w Stanach Zjednoczonych jeszcze większa - zwłaszcza po tym, jak kilka instytucji podtrzymywanych na publicznej kroplówce wypłaciło sobie milionowe premie. Nie pomogła jednak nawet ustawa Dodda-Franka, która - podobnie jak w Europie dyrektywa CRD - wprowadzała zmiany w funkcjonowaniu systemu bankowego, które miały na celu zabezpieczenie go na przyszłość przed wstrząsami.

Brak współpracy położy każde rozwiązanie

Jak się bowiem okazuje, zapisy ustawy względem wypłat premii pozostają martwe, bo agencje federalne nie mogą się porozumieć odnośnie do stosowanych przepisów wykonawczych. W konflikt zaangażowane są między innymi Rezerwa Federalna, Komisja Papierów Wartościowych i Giełd oraz cztery inne agencje federalne o charakterze nadzorczym. Według ostatnich doniesień chcą one zakończyć pracę nad stosownymi przepisami do końca tego roku.

Podobny los spotkał inny zapis z ustawy Dodda-Franka, tzw. regułę Volckera, zgodnie z którą banki nie mogą inwestować środków własnych w pewne instrumenty finansowe. Wprowadzenie tego mechanizmu w życie również opóźniły biurokratyczne przepychanki. Po kilkuletnich konsultacjach, w które zaangażowane były najważniejsze instytucje regulacyjne, ostatecznie zaczęła funkcjonować dopiero w styczniu tego roku.

Jakub Kapiszewski
25 listopada 2014

Reklama

Reklama

Reklama

Reklama

Strona główna INTERIA.PL

Polecamy

Dziś w Interii

Raporty specjalne

Rekomendacje

Finanse / Giełda / Podatki
Bądź na bieżąco!
Odblokuj reklamy i zyskaj nieograniczony dostęp do wszystkich treści w naszym serwisie.
Dzięki wyświetlanym reklamom korzystasz z naszego serwisu całkowicie bezpłatnie, a my możemy spełniać Twoje oczekiwania rozwijając się i poprawiając jakość naszych usług.
Odblokuj biznes.interia.pl lub zobacz instrukcję »
Nie, dziękuję. Wchodzę na Interię »