Na środowym [10.06.2026] posiedzeniu Sejmu odbyła się dyskusja na temat ustawy o zabezpieczeniu socjalnym artystów. Ustawa wzbudziła kontrowersje ze względu na dopłaty z budżetu państwa na osoby zajmujące się pracą artystyczną i kulturalną, które nie są w stanie utrzymać się z własnej działalności.
"Z perspektywy państwa nie chodzi o finansowanie artystów. Chodzi o to, żeby ludzie, którzy przez całe życie pracują i tworzą kulturę, nie trafili po kilkudziesięciu latach pracy do pomocy społecznej, ponieważ system nie był dostosowany do specyfiki ich zawodu" - mówiła Cienkowska w Sejmie.
Do kogo dokładnie ma być kierowane wsparcie dla artystów?
Wiceszefowa Sejmowej Komisji Kultury Urszula Augustyn (Koalicja Obywatelska) zapytała, do kogo ustawa ma być skierowana. Marta Cienkowska odpowiedziała, że pomoc ma trafiać do artystów o "najniższych dochodach" i nie obejmuje wszystkich twórców, a tych, którzy potrzebują rzeczywistego wsparcia w opłacaniu składek.
"To system automatycznych dopłat do minimalnej składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, do którego twórcy mają prawo po uzyskaniu statusu artysty. Będzie przyznawany na okres 12 miesięcy, a dopłaty będą uzupełniane w ciągu tych 12 miesięcy wyłącznie w okresach, w których artystom brakuje do minimalnej składki emerytalnej, a dopłacana będzie wyłącznie różnica. Wniosek musi być ponawiany co rok, jeśli twórcę nadal będzie obejmował status artysty".
Jak dodała minister kultury, obecnie 62 tys. osób tworzy "ekosystem polskiej kultury". Podkreśliła, że "nieco ponad 8 proc. twórców w Polsce pracuje na umowę o pracę na czas nieokreślony". Tym samym ustawa ma być kierowana do ok. 21 tys. osób wykonujących zawód artystyczny.
Cienkowska stwierdziła także, że "patriotyzm polega na odpowiedzialności za tych, którzy Polskę tworzą dzisiaj" i jej zdaniem "to jedna z najbardziej patriotycznych ustaw, jakie procedujemy". Dodała także, że w ubiegłym roku muzea odwiedziło 46 mln osób, a teatry, opery i filharmonie kolejne 13 mln, więc ustawa dotyczy "tych, których praca dociera każdego roku do dziesiątek milionów odbiorców".
Cienkowska: System wsparcia już istnieje, włączamy w niego nową grupę
Minister kultury zaznaczyła, że system wsparcia gwarantowany przez polską konstytucję już istnieje, a ustawa jedynie włącza w niego nową grupę zawodową. Przypomniała, że finansowanie składek emerytalnych dotyczy m.in. duchownych.
"W państwie demokratycznym osoba, która wypada z jednego systemu, wpada do innego. To generuje koszty gdzie indziej, bardzo często zwielokrotnione. Twórca niewidoczny w systemie ubezpieczeń społecznych będzie generował i generuje koszty w ochronie zdrowia czy pomocy społecznej. Nie stać państwa na to, żeby dzisiaj polscy artyści funkcjonowali poza systemem ubezpieczeń społecznych" - powiedziała Cienkowska.
