Reklama

Dłuższy wypoczynek tylko dla wybranych

Przywileje urlopowe, podobnie jak emerytalne, nie zawsze są przyznawane tylko dlatego, że uprawnieni do nich wykonują wyjątkowo ciężką pracę Kodeks pracy określa minimalne wymiary urlopów wypoczynkowych, jakie przysługują pracownikom. Nie oznacza to jednak, że wszyscy odpoczywają tyle samo dni. Ustawodawca zagwarantował bowiem ekstraurlopy wybranym grupom zawodowym.

- Pewne kategorie pracowników ze względu na rodzaj wykonywanej pracy, jej warunki i charakter powinny mieć więcej czasu na odpoczynek. Chodzi zarówno o odpoczynek dobowy, jak i tradycyjny urlop. Z badań wiemy, że takich grup jest wiele i należą do nich m.in. kontrolerzy ruchu lotniczego, kierowcy, pracownicy socjalni - mówi Dorota Żołnierczyk z zakładu ergonomii Centralnego Instytutu Ochrony Pracy (CIOP).

Reklama

O ile jednak w ich przypadku jest to uzasadnione, to część ekspertów wskazuje na niczym nieuprawnione przywileje urlopowe - np. dyplomowani bibliotekarze czy zatrudnieni na uczelniach dyplomowani pracownicy dokumentacji.

Administracja odpoczywa

Obecnie jedne z największych szans na dotrwanie w dobrej formie do emerytury mają głównie osoby pracujące za biurkiem. Urzędnikom mianowanym prawo do dodatkowego urlopu przyznaje ustawa o służbie cywilnej. Wymiar przysługującego im wypoczynku w skali roku może wynieść nawet 38 dni. Tego bonusu nie można uzyskać od razu, bo pierwszy dzień dodatkowego wolnego przysługuje po 5 latach zatrudnienia w służbie cywilnej. Wymiar urlopu wzrasta z każdym rokiem pracy o jeden dzień, aż do osiągnięcia maksymalnego - 12 dni.

- W ubiegłym roku w służbie cywilnej przepracowano prawie milion godzin nadliczbowych. Głównym uzasadnieniem dla funkcjonowania dodatkowego urlopu wypoczynkowego dla urzędników mianowanych jest brak możliwości otrzymania rekompensaty za pracę w godzinach nadliczbowych, na którą mogą liczyć np. osoby zatrudnione w firmach, ale też pracownicy służby cywilnej - mówi Wojciech Zieliński, z-ca dyr. departamentu służby cywilnej w KPRM.

Dodaje, że rekompensata jest możliwa tylko w przypadku pracy w nocy, niedzielę lub święta.

- Uprawnienia urzędników i tak zostały ograniczone. Jeszcze kilka lat temu można było im udzielić półrocznego płatnego urlopu dla poratowania zdrowia - przekonuje Wojciech Zieliński.

Pojawiła się jednak propozycja zmiany dostępu do dodatkowego urlopu. Nie chodziło jednak o jego całkowitą likwidację, ale zwiększanie jego wymiaru o jeden dzień nie co rok, ale co dwa lata.

Zmęczona sprawiedliwość

Uprawnienie do dłuższego wypoczynku dotyczy również pracowników zatrudnionych na stanowisku sędziego oraz prokuratora. Oprócz urlopu wypoczynkowego w podstawowym wymiarze, przysługuje im corocznie urlop dodatkowy w wymiarze 6 dni roboczych - po 10 latach pracy i 12 dni roboczych - po 15 latach wykonywania czynności służbowych.

Do grona urzędników, których warunki pracy nie wydają się szczególnie uciążliwe, a którzy korzystają z dodatkowego urlopu, należą też radcowie Prokuratorii Generalnej. Mają prawo do ekstrawolnego w wymiarze 6 dni - po 10 latach pracy i 12 dni - po 20 latach stażu pracy w tej instytucji. Prokuratoria wznowiła swoja działalność dopiero kilka lat temu, więc jej pracownicy dopiero czekają na pierwsze dodatkowe dni wypoczynku.

Oczywiście dłuższe urlopy niż zwykli pracownicy mają również nauczyciele i akademicy. Dodatkowe wolne należy się też części pracowników socjalnych, m.in. zatrudnionym w ośrodkach pomocy społecznej oraz w powiatowych centrach pomocy rodzinie.

Ile odpoczynku, tyle pracy

- Dla pracodawców dodatkowe urlopy wypoczynkowe nie stanowią problemu. Być może w przyszłości staną się one powszechnym i często stosowanym świadczeniem - przekonuje dr hab. Jacek Męcina, ekspert PKPP Lewiatan.

Dodaje, że w dyskusji towarzyszącej podniesieniu wieku emerytalnego może pojawić się propozycja, by pracownikom z dużym stażem, po 50. roku życia, zapewnić dodatkowy urlop lub możliwość skorzystania z dłuższej przerwy w pracy niezbędnej na regenerację sił. Takie rozwiązania jednak nie powinny być narzucane.

Już teraz prawo do dodatkowego wypoczynku może być przyznawane na podstawie przepisów wewnątrzzakładowych - takich jak układy zbiorowe czy nawet indywidualne postanowienia umowy o pracę. Nic bowiem nie stoi na przeszkodzie, aby pracodawca kształtował sytuację pracujących na jego rzecz korzystniej, niż wynika to z obowiązujących przepisów prawa pracy. Jednak ten bonus nie jest często wpisywany do układów zbiorowych.

- W zarejestrowanych w latach 2003 - 2010 we Wrocławiu układach tylko w pięciu znalazły się zapisy o dodatkowych urlopach wypoczynkowych. Dotyczyły one pięciu różnych branż. Na takie rozwiązanie decyduje się jednak zdecydowana mniejszość pracodawców - mówi Agata Kostyk-Lewandowska z Okręgowej Inspekcji Pracy we Wrocławiu.

Na Dolnym Śląsku na dodatkowy urlop mogą liczyć m.in. pracownicy firmy zajmujący się budową dróg szynowych i kolei podziemnych. Mają oni prawo do takiego wolnego za cały rok kalendarzowy, nawet jeżeli w czasie jego trwania przejdą na emeryturę. W innej firmie działającej w branży AGD po 10 latach pracy pracownikowi przysługują dodatkowe dwa dni urlopu wypoczynkowego. Jeden z zarejestrowanych we Wrocławiu układów gwarantuje dziennikarzom po 10 latach dodatkowe sześć dni urlopu.

O podobny przywilej walczą również związkowcy z telewizji polskiej (TVP). Chcą by prawo do 35 dni płatnego odpoczynku mieli wszyscy pracownicy, którzy przepracowali w telewizji 20 lat.

- To nie jest naszym zdaniem nadzwyczajne rozwiązanie. Uważamy, że praca w telewizji jest bardzo specyficzna ze względu na warunki, tempo i odpowiedzialność. Dlatego po pewnym czasie pracownicy powinni mieć więcej czasu na odzyskanie sił - podkreśla Jarosław Najmoła, przewodniczący NSZZ Solidarność w TVP.

Na razie jednak nie ma na to szans, bo pracodawca nie chce rozmawiać o takim zapisie w układzie pracy.

Tomasz Zalewski

5 kwietnia 2012 (nr 68)

Reklama

Reklama

Reklama

Reklama

Finanse / Giełda / Podatki
Bądź na bieżąco!
Odblokuj reklamy i zyskaj nieograniczony dostęp do wszystkich treści w naszym serwisie.
Dzięki wyświetlanym reklamom korzystasz z naszego serwisu całkowicie bezpłatnie, a my możemy spełniać Twoje oczekiwania rozwijając się i poprawiając jakość naszych usług.
Odblokuj biznes.interia.pl lub zobacz instrukcję »