"Trzynastka" stała się w społecznej świadomości tożsama z pieniędzmi wypłacanymi przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w ramach 13. emerytury. Dodatkowe świadczenie trafiające do kieszeni emerytów nie jest jednak jedynym świadczeniem wypłacanym w ramach tzw. trzynastki. Lista uprawnionych do dodatkowego przelewu jest zaskakująco długa.
"Trzynastka" nie tylko dla emerytów
Emeryci stosunkowo niedawno dołączyli do grona osób, które dostają tzw. trzynastkę. W zamyśle "trzynastka" jest to świadczenie dodatkowe, wypłacane tak jakby pieniądze należne były za kolejny przepracowany miesiąc - lub w przypadku seniorów: za kolejny miesiąc, gdy wypłaca się emeryturę.
ZUS podkreśla, że 13. emerytura, mimo iż jest dodatkowym rocznym świadczeniem, nie podlega potrąceniom i egzekucji, a decyzja o jej przyznaniu zostanie wysłana listem. Co ważne, wysokość 13. emerytury zależna jest od wysokości najniższego świadczenia emerytalnego przewidzianego prawem w danym roku, a więc jest co roku waloryzowana.
"Trzynastka" przysługuje jednak nie tylko emerytom. Początkowo świadczenie to skierowane było do sfery budżetowej. Dodatkowe pieniądze wypłacane w ramach 13. wynagrodzenia nadal trafiają do pracowników budżetówki, chociaż to właśnie 13. emerytura początkowo kojarzy się z terminem "trzynastka". Informacje na temat tzw. trzynastki w 2025 mogą zaskoczyć.
Ile wyniesie “trzynastka" w 2025 r.?
Jak przekazał "Fakt", ustawa budżetowa na 2025 r. dostarcza kluczowych informacji na temat wysokości "trzynastki". W dokumencie zastrzeżono bowiem, że dodatkowe roczne wynagrodzenie wypłacane uprawnionym Polakom pochłonie 5,2 mld zł z państwowej kasy. Kwota ta jest jednak większa.
Powodem jest fakt, że pieniądze wypłacane w ramach "trzynastki" pochodzą nie tylko z systemu odgórnego, ale również z samorządów. Władze każdego powiatu będą musiały zabezpieczyć środki na pokrycie kosztów wypłaty dodatkowej pensji.
Z zasady dodatkowe świadczenie wynosi 8,5 proc. rocznego wynagrodzenia, a więc "trzynastka" jest mniej więcej równa miesięcznemu uposażeniu pracownika. Kto dokładnie może liczyć na to, że już niedługo otrzyma zastrzyk gotówki?
Komu przysługuje trzynastka?
Trzynastka wypłacana jest nie tylko emerytom. Pieniądze trafiają przede wszystkim do pracowników budżetówki i mają nie tylko rekompensować niższe zarobki w stosunku do rynku pracy, ale również zachęcać kandydatów do zatrudniania się w strukturach administracji państwowej.
Lista osób, którym przysługuje trzynasta pensja, nie jest krótka. Już niedługo dodatkowe pieniądze w ramach tego specjalnego świadczenia trafią między innymi do:
- strażaków służących w Państwowej Straży Pożarnej,
- policjantów,
- nauczycieli szkół publicznych,
- żołnierzy,
- pracowników urzędów i inspekcji,
- prokuratorów,
- sędziów,
- wójtów,
- burmistrzów.
13. pensja wypłacana jest jednak pod warunkiem, iż dany pracownik zatrudniony jest w jednostce sfery budżetowej w oparciu o umowę o pracę. Dodatkowo prawo do wypłaty trzynastki pojawia się dopiero po przepracowaniu u pracodawcy 12 pełnych miesięcy. Przepisy przewidują jednak lukę, gdyż ustawa dopuszcza możliwość wypłacenia 13. wynagrodzenia osobie zatrudnionej od co najmniej 6 miesięcy, jednak kwota trzynastki musi zostać proporcjonalnie pomniejszona.
Dodatkowe pieniądze nie trafią jednak do osób uprawnionych do dodatkowego wynagrodzenia w przypadku, gdy między innymi nie pojawili się w pracy bez usprawiedliwienia, lub przyszli do pracy w stanie nietrzeźwości.
Oni też dostają trzynastki
Przepisy jasno stanowią, że burmistrzowie, wójtowie i prezydenci miast w całym kraju mają prawo do tego, aby otrzymać 13. wynagrodzenie. Oznacza to, że dodatkowe pieniądze trafiają nawet do dobrze znanych polityków.
Trzynastkę dostanie między innymi Rafał Trzaskowski. Prezydent Warszawy w ramach 13. pensji otrzyma przelew na kwotę około 18 tys. zł. Z kolei Hanna Zdanowska pełniąca funkcję prezydent Łodzi już niedługo dostanie dodatkowe około 15 tys. zł.
Kiedy wypłacana jest 13. pensja? Pieniądze trafią do wszystkich uprawnionych do tego pracowników najpóźniej do 31 marca. Wynika to z obowiązujących przepisów.
Agata Jaroszewska
