Reklama

Kiedy chory może stracić pracę?

Zły stan zdrowia chroni pracownika przed zwolnieniem. Jeśli jednak trwa za długo, firma może rozstać się z nim z dnia na dzień. Wypowiedzenie uzasadniają też krótkie, ale częste nieobecności podwładnego z tego powodu.

Czy zwolnienie lekarskie zawsze uratuje etat

W firmie zapowiedziano zwolnienia. W takiej sytuacji wielu pracowników wzięło zwolnienia lekarskie. Jeden z nich nie oddał jednak tego dokumentu do kadr i pokazał je dopiero wtedy, gdy pracodawca wręczył mu wypowiedzenie. Czy w takiej sytuacji zaświadczenie lekarskie chroni go przed rozwiązaniem umowy?

NIE

Kodeks pracy chroni wprawdzie przed zwolnieniem osoby nieobecne w pracy z powodu choroby (art. 41 k.p.) ale trzeba pamiętać, że ochrona stosunku pracy związana jest nie z samą niezdolnością do pracy ile z nieobecnością pracownika w pracy z tego powodu. Z ochrony przewidzianej w art. 41 k.p. nie korzysta zatem pracownik, który mimo choroby jest w pracy i normalnie wykonuje swoje obowiązki. Potwierdza to wyrok Sądu Najwyższego z 5 maja 2010 r. (II PK 343/09, LEX nr 603420) zgodnie z którym o zakazie wypowiedzenia nie decyduje sama tylko niezdolność pracownika do pracy spowodowana jego chorobą, musi być bowiem spełniona druga przesłanka - nieobecność pracownika w pracy. Wypowiedzenie umowy o pracę dokonane w czasie obecności pracownika w pracy jest zatem skuteczne i nie może być podważone przez ochronę stosunku pracy wynikającą z art. 41 k.p., gdyż o bezskuteczności takiego wypowiedzenia decyduje wyłącznie nieobecność pracownika w pracy. Zdaniem SN odmienna interpretacja, zakładająca, że pracownik obecny w pracy i pracujący w danym momencie - wobec stwierdzonej niezdolności do pracy wskutek choroby - powinien być traktowany równocześnie jako nieobecny, nie znajduje usprawiedliwienia w treści art. 41 k.p.

Reklama

Podstawa prawna

Art.41 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm).

Czy dojdzie do rozwiązania umowy

Pracownik otrzymał wypowiedzenie umowy o pracę. Tak się tym przejął, że trafił do szpitala. Czy mimo choroby pracownika jego umowa rozwiąże się z upływem okresu wypowiedzenia?

TAK

Nieobecność pracownika w pracy z powodu choroby jest przeszkodą w złożeniu mu przez pracodawcę wypowiedzenia. Jeżeli natomiast takie wypowiedzenie pracownik otrzymał przed zachorowaniem, umowa ulega rozwiązaniu z upływem okresu wypowiedzenia. Potwierdza to uchwała Sądu Najwyższego z 11 marca 1993 r. (I PZP 68/92, OSNC 1993/9/140), w której stwierdził on, że wypowiedzenie umowy o pracę pracownikowi, który świadczył pracę, a następnie wykazał, iż w dniu wypowiedzenia był niezdolny do pracy z powodu choroby, nie narusza art. 41 k.p. Jeśli zatem pracownik po otrzymaniu wypowiedzenia zachoruje to bez względu na to ile będzie niezdolny do pracy jego umowa i tak ulegnie rozwiązaniu po upływie terminu wypowiedzenia.

Podstawa prawna

Art. 41, art.411 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tj.Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Czy obecność w pracy umożliwia wypowiedzenie

Pracownik z samego rana udał się do lekarza i otrzymał zwolnienie lekarskie. Od razu zaniósł je do firmy, gdzie kadrowa wręczyła mu wypowiedzenie tłumacząc, że przecież jest w pracy, więc pracodawca ma pełne prawo, aby mu je dać. Czy rzeczywiście obecność pracownika w pracy znosi ochronę stosunku pracy?

NIE

Wprawdzie ochrona stosunku pracy związana jest nie z samą niezdolnością do pracy z powodu choroby a z nieobecnością pracownika w pracy z tego powodu nie oznacza to jednak, że każda obecność w firmie chorego pracownika pozwala na wręczenie mu wypowiedzenia. Potwierdza to wyrok Sądu Najwyższego z 17 listopada 1997 r. (I PKN 366/97, OSNP 1998/17/505) zgodnie z którym ze względu na ochronę przewidzianą w art. 41 k.p. nie jest obojętne, czy pracownik otrzymał wypowiedzenie umowy o pracę w czasie, gdy wykonywał pracę, czy też w dniu, w którym pracy nie świadczył, a jedynie przyniósł do zakładu pracy zwolnienie lekarskie.

Przez obecność w pracy należy bowiem rozumieć sytuację, w której pracownik przychodzi do pracy i wykonuje swoje obowiązki lub jest gotowy do ich wykonywania. W sytuacji opisanej w pytaniu pracownik przebywał wprawdzie w firmie, ale nie w celu podjęcia pracy, a jedynie w celu dostarczenia zwolnienia lekarskiego. Dzień ten był zatem dniem jego usprawiedliwionej chorobą nieobecności w pracy, w związku z czym pracodawca nie mógł mu w tym czasie wypowiedzieć umowy.

Podstawa prawna

Art. 41 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j.Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm).

Czy częste choroby mogą uzasadniać zwolnienie

Pracodawca zwolnił pracownicę ze względu na jej częste nieobecności w pracy z powodu choroby. co dezorganizowało prace w firmie. Czy częste niedyspozycje pracownika mogą uzasadniać wypowiedzenie umowy?

TAK

Długotrwała (porównywalna z okresem wskazanym w art. 53 k.p.) choroba pracownika stanowi usprawiedliwioną przyczynę wypowiedzenia, gdyż zawsze powoduje niekorzystne skutki dla pracodawcy. Tak orzekł SN w wyroku z11 lipca 2006 r. ( I PK 305/05 LEX nr 395064). W uzasadnieniu do wyroku 6 listopada 2001 r. (I PKN 673/00, OSNP 2003/19/459) SN podkreślił jednak, że wprawdzie co do zasady częsta i długotrwała absencja chorobowa pracownika może stanowić uzasadnioną przyczynę rozwiązania z nim stosunku pracy w drodze wypowiedzenia, jednak każda taka sytuacja, w której pracownik przez dłuższy czas z przyczyn usprawiedliwionych (z powodu choroby) nie świadczy pracy, wymaga indywidualnej oceny. Powinna ona uwzględniać nie tylko słuszne interesy zakładu pracy, ale także przymioty pracownika związane z łączącym strony stosunkiem pracy oraz jego stosunek (postawę) wobec obowiązków pracowniczych. Zasadność wypowiedzenia umowy o pracę powinna być bowiem rozważana nie tylko z uwzględnieniem potrzeb pracodawcy, lecz również z poszanowaniem interesów pracownika sumiennie i starannie wykonującego obowiązki pracownicze. Za ochroną pracownika mogą przemawiać w konkretnych okolicznościach faktycznych zasady współżycia społecznego, kwalifikujące wypowiedzenie definitywne jako nadużycie prawa przez pracodawcę (por. wyrok Sądu Najwyższego z 28 października 1998 r., I PKN 398/98, OSNAPiUS 1999/23/751).

Podstawa prawna

Art. 41 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j.Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm).

Czy praca przez część dniówki wyklucza ochronę

Pracownik poślizgnął się w pracy i złamał nogę na terenie zakładu pracy. W czasie oczekiwania na przyjazd pogotowia przełożony wręczył mu wypowiedzenie umowy twierdząc, że tego dnia jeszcze może, bo pracownik był obecny w pracy. Czy takie wypowiedzenie jest prawidłowe?

NIE

W sytuacji, gdy pracownik świadczy pracę i nagle w wyniku wypadku lub nagłej choroby zmuszony jest przestać ją wykonywać, wówczas należy uznać, że od momentu wystąpienia objawów chorobowych, czy nieszczęśliwego zdarzenia jest on nieobecny w pracy, co uniemożliwia pracodawcy złożenie wypowiedzenia. W uzasadnieniu do uchwały z 11 marca 1993 r. (I PZP 68/92, OSNC 1993/9/140) SN podkreślił, że nie jest "obecnością w pracy" w rozumieniu art. 41 k.p. - obecność pracownika w zakładzie pracy bez wykonywania pracy, np. przyjście pracownika w celu złożenia świadectwa lekarskiego, czy też w celu pójścia do lekarza zakładowego ze względu na zły stan zdrowia, a także przerwanie świadczenia pracy z powodu choroby. Chodzi tu o rzeczywiste zaprzestanie wykonywania pracy. Moment przerwania pracy z powodu wystąpienia objawów chorobowych, które uniemożliwiają dalsze świadczenie pracy, stanowi początek nieobecności pracownika w pracy w rozumieniu art. 41 k.p.

Podstawa prawna

Art. 41 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tj.Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Czy zwolnienia grupowe dają szefowi wolną rękę

W firmie trwają zwolnienia grupowe. W związku z tym pracodawca postanowił wypowiedzieć umowę o pracę pracownikowi przebywającemu od dwóch miesięcy na zwolnieniu lekarskim. Wypowiedzenie zostało pracownikowi doręczone w domu. Czy pracodawca mógł tak postąpić?

NIE

Stosownie do art. 41 k.p. pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę w czasie urlopu pracownika, a także w czasie innej usprawiedliwionej jego nieobecności w pracy, jeżeli nie upłynął jeszcze okres uprawniający do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia. Okresy te wymienia art. 53 k.p. Zgodnie z nim pracodawca może rozwiązać z pracownikiem umowę o pracę dopiero jeżeli niezdolność pracownika do pracy wskutek choroby trwa dłużej niż:

  • trzy miesiące - gdy pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy krócej niż sześć miesięcy,
  • łączny okres pobierania z tego tytułu wynagrodzenia i zasiłku oraz pobierania świadczenia rehabilitacyjnego przez pierwsze trzy miesiące - gdy pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy co najmniej sześć miesięcy lub jeżeli niezdolność do pracy została spowodowana wypadkiem przy pracy albo chorobą zawodową.

Na równi z niezdolnością do pracy z powodu choroby traktuje się niemożność wykonywania pracy w przypadku: odosobnienia ze względu na chorobę zakaźną, leczenia odwykowego, pobierania komórek, tkanek i narządów oraz badań kandydatów na dawców.

Wskazana ochrona nie obowiązuje w przypadku ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy.

W sytuacji opisanej w pytaniu pracodawca przeprowadzający zwolnienia grupowe mógłby wypowiedzieć umowę o pracę pracownikowi tylko wtedy gdyby zwolnienia te miałyby związek z ogłoszeniem upadłości lub likwidacją zakładu pracy. Tylko w takiej sytuacji art. 411 k.p. wyłącza bowiem stosowanie przepisów o ochronie pracownika przed wypowiedzeniem w okresie jego usprawiedliwionej nieobecności w pracy.

Nie modyfikuje jej też ustawa o zwolnieniach grupowych. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 3 tej ustawy wypowiedzenie pracownikom stosunków pracy w sytuacjach, o których mowa w art. 41 k.p., nie jest dopuszczalne w czasie urlopu trwającego krócej niż 3 miesiące, a także w czasie innej usprawiedliwionej nieobecności pracownika w pracy, jeżeli nie upłynął jeszcze okres uprawniający zakład do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia.

Ustawa o zwolnieniach grupowych dopuszcza natomiast wręczenie pracownikowi w okresie ochronnym wypowiedzenia zmieniającego niezależnie od okresu trwania urlopu albo innej usprawiedliwionej nieobecności pracownika w pracy.

Podstawa prawna

Art. 41, art.411 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tj.Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Art. 5 ust. 3 ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U. nr 90, poz. 844 z późn.zm.).

Małgorzata Jankowska

11 czerwca 2012 (nr 111)

Szukasz pracy? Przejrzyj oferty w serwisie Praca INTERIA.PL

Reklama

Reklama

Reklama

Reklama

Strona główna INTERIA.PL

Finanse / Giełda / Podatki
Bądź na bieżąco!
Odblokuj reklamy i zyskaj nieograniczony dostęp do wszystkich treści w naszym serwisie.
Dzięki wyświetlanym reklamom korzystasz z naszego serwisu całkowicie bezpłatnie, a my możemy spełniać Twoje oczekiwania rozwijając się i poprawiając jakość naszych usług.
Odblokuj biznes.interia.pl lub zobacz instrukcję »
Nie, dziękuję. Wchodzę na Interię »