Spis treści:
- Kiedy kontrola ZUS?
- Co robi lekarz orzecznik ZUS?
- Co oznacza orzeczenie lekarza orzecznika ZUS i czy można się od niego odwołać?
- Co robi komisja lekarska ZUS?
- Co oznacza orzeczenie ZUS o niezdolności do pracy?
- Konsekwencje po kontroli ZUS i komisji lekarskiej
Kiedy kontrola ZUS?
Na kontrolę ZUS wezwana może zostać osoba przebywająca na zwolnieniu lekarskim. Wzywana jest również taka, która od pewnego czasu posiada status częściowo niezdolnej do pracy. Kontrola taka ma na celu zweryfikowanie stanu zdrowia oraz czasu wystawianych oświadczeń o niezdolności do pracy. Wynika to z faktu, iż niektórzy otrzymujący świadczenia chorobowe lub renty wykazują zachowania niezgodne z odgórnymi zasadami przebywania na zwolnieniu.
Kontrola ZUS może zostać przeprowadzona na dwa sposoby. Pierwszym z nich jest wizyta domowa zrealizowana przez pracownika oddziału ZUS. Taka forma kontroli została wstrzymana w dobie pandemii, lecz obecnie ponownie jest wykorzystywana. Drugą opcją jest przekazanie choremu wezwania na komisję lekarską do swojej placówki.
Co robi lekarz orzecznik ZUS?
Lekarz orzecznik ZUS weryfikuje prawidłowość orzekania o niezdolności do pracy. Sprawdza on wszystkie dokumenty wystawione przez lekarza. Analizuje również powód wystawienia zwolnienia i okres takiego zaświadczenia. Może on wraz z komisją lekarską zbadać stan zdrowia osoby zgłoszonej. Od jego decyzji zależy dalsze wypłacanie świadczeń z tytułu zwolnienia lekarskiego oraz długość okresu niezdolności do pracy.
Lekarzem orzecznikiem zostaje lekarz, który spełnia konkretne wytyczne. Musi być:
- Specjalistą od chorób wewnętrznych, medycyny społecznej, chirurgii, medycyny pracy, neurologii czy psychiatrii,
- Po szkoleniu z zakresów ustalonych przez prezesa ZUS.
Lekarz orzecznik nie może jednocześnie należeć do składu komisji lekarskiej.
Co oznacza orzeczenie lekarza orzecznika ZUS i czy można się od niego odwołać?
Orzeczenie lekarza orzecznika jest dokumentem o stanie zdrowia osoby wezwanej na kontrolę. Sprawdza przyczyny oraz długość zwolnienia. Jeśli nie zgadzamy się z decyzją orzecznika ZUS, możemy się od wystawionej decyzji odwołać. Sprzeciw należy zgłosić w ciągu 14 dni od dnia otrzymania decyzji.
W sytuacji, w której prezes ZUS zauważy nieprawidłowości w wystawionych dokumentach, może ponownie wezwać chorego na badania. Wtedy jednak staje on przed trzyosobową komisją lekarską.
Co robi komisja lekarska ZUS?
Trzyosobowa komisja lekarska wraz z lekarzem orzecznikiem określają stopień naruszenia naszego organizmu oraz szanse powrotu do zdrowia. Ustalają również czy istnieje szansa powrotu do wykonywania obecnego zawodu. Jeśli okaże się, że nie, wtedy konieczne będzie przekwalifikowanie zawodowe.
Komisja może również potwierdzić lub odrzucić decyzję lekarza orzecznika. Takie działania mają miejsce po naszym odwołaniu się od decyzji ZUS. Komisja lekarska musi spełniać te same wymagania co lekarz orzecznik.
Co oznacza orzeczenie ZUS o niezdolności do pracy?
ZUS kategoryzuje niezdolność do pracy w zależności od pewnych czynników. Osoba niezdolna to pracy to taka, która:
- Przez ograniczenie sprawności organizmu częściowo lub całkowicie straciła możliwość pracy,
- Nie rokuje szans na odzyskanie sprawności nawet po przekwalifikowaniu.
Osobą częściowo niezdolną do pracy jest ta, która w znacznym stopniu straciła szansę na dalszą karierę w zawodzie. Nie może ona pracować zgodnie ze swoimi kwalifikacjami i konieczne jest przebranżowienie się. Całkowita niezdolność do pracy, jak sama nazwa wskazuje, określa sytuację, w której nie ma możliwości znaleźć pracy nawet po przekwalifikowaniu.
Niezdolność do pracy określana jest na okres nie dłuższy niż 5 lat. Wyjątkiem jest brak rokowań na powrót do pełni zdrowia. Takie orzeczenie wystawia się do osiągnięcia wieku emerytalnego.
Konsekwencje po kontroli ZUS i komisji lekarskiej
Jeśli komisja lekarska ZUS potwierdzi niezdolność do pracy, otrzymamy stosowny zasiłek. W przypadku krótkiej choroby jest wypłacane świadczenie chorobowe, o którym poinformowany jest nasz pracodawca.
Jeśli częściowo lub całkowicie nie jesteśmy zdolni do pracy, w takiej sytuacji ZUS wypłaca nam rentę. Minimalna renta w 2022 roku wynosi 1338,44 zł brutto.
Jeśli okaże się, że oświadczenie o niezdolności do pracy zostało wystawione nieprawidłowo, ZUS podejmuje konkretne kroki. Dochodzi wtedy do wstrzymania wypłacania zasiłku chorobowego lub renty. Może również domagać się zwrócenia całej wypłaconej z tego tytułu kwoty. Na tej podstawie również nasz pracodawca ma pełne prawo zwolnić nas w trybie natychmiastowym.
***
Czytaj także:
Rynek pracy. Niepokojący sygnał z amerykańskich korporacji
Informacja o stanie zdrowia pracownika jednak ograniczona
Prawie jedna trzecia Polaków szuka sposobu na inflację
