Kontrola PIP w ZUS dotyczyły przestrzegania przepisów prawa pracy w zakresie współpracy pracodawcy z organizacją związkową Związkowa Alternatywa w ZUS. Zakład przekazał, że kontrolerzy "sprawdzili m.in. zasady pobierania i przekazywania składek członkowskich, współpracę przy działalności socjalnej prowadzonej w ramach Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych oraz dialog społeczny dotyczący wynagrodzeń i sporu zbiorowego". Kontrola zakończyła się 31 lipca.
Według PIP, ZUS współpracuje ze związkami zawodowymi
"Państwowa Inspekcja Pracy, analizując status ZZZA w ZUS, nie zakwestionowała żadnych działań podejmowanych przez Zakład w stosunku do ZZZA w ZUS" - podał ZUS.
W komunikacie zakładu podkreślono, że inspektorzy nie wydali wobec Zakładu żadnych decyzji ani poleceń.
"Wynik kontroli potwierdza, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych prowadzi współpracę ze związkami zawodowymi zgodnie z obowiązującymi przepisami. Dotyczy to zarówno kwestii związanych z działalnością socjalną, jak i dialogu społecznego w sprawach pracowniczych" - wskazał Zakład.
Kontrolę zleciła Agnieszka Dziemanowicz-Bąk
Wniosek do Głównego Inspektora Pracy o kontrolę w ZUS skierowała w maju minister rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, otwiera się w nowym oknie. Przyczyną były informacje, jakoby ZUS podważał legalność działania Związkowej Alternatywy i uniemożliwiał członkom organizacji odprowadzania składek na konto związku.
Na początku maja ZUS podał PAP, że Związek Zawodowy Związkowa Alternatywa w Zakładzie nie ma podstaw prawnych do udziału w negocjacjach z pracodawcą m.in. w sprawie płac. Powołano się przy tym na wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu, który 23 kwietnia 2026 roku oddalił apelację skierowaną w sprawie przeciwko ZUS wytoczoną przez jego byłą pracownicę. Sąd stwierdzi, że pracownica nie może powoływać się na szczególną ochronę przysługującą działaczom związkowym, gdyż nie ma podstaw prawnych do stosowania ustawy o związkach zawodowych.
"Powstanie Związku Zawodowego Związkowa Alternatywa w ZUS było obarczone istotnymi i nieusuwalnymi uchybieniami. Sąd wnikliwie i wszechstronnie przeanalizował status ZZ ZA w ZUS i stwierdził, że nie powstał on w sposób zgodny z prawem jako organizacja związkowa" - podał ZUS.
Przewodniczący Związkowej Alternatywy Piotr Szumlewicz uznał wtedy, że stanowisko ZUS jest "skandaliczne". Zaznaczył w rozmowie z PAP, że wyrok dotyczył indywidualnego przypadku, a nie tego czy związek ma prawo działać i czy został prawidłowo założony.
Na stronie internetowej ZUS, na liście organizacji związkowych działających w Zakładzie jest m.in. Związek Zawodowy Związkowa Alternatywa Pracowników Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Według opisu organizacja ta powstała "w związku z uchwałą zebrania założycielskiego z dnia 8 maja 2026 roku".
