Spis treści:
- Zlecenie wliczone do stażu pracy. Kluczowa zmiana od 2026 roku
- Czym charakteryzuje się umowa zlecenie?
Zlecenie wliczone do stażu pracy. Kluczowa zmiana od 2026 roku
Jeszcze niedawno przepisy wyraźnie uprzywilejowywały zatrudnienie etatowe, nawet jeśli rzeczywiste doświadczenie zawodowe było zdobywane przez lata na podstawie umów cywilnoprawnych. Osoba pracująca przez dekadę na zleceniu mogła mieć formalnie krótszy staż niż ktoś zatrudniony na etacie przez kilka lat, co przekładało się na dostęp do części świadczeń (np. dłuższy urlop, dodatki stażowe, nagrody jubileuszowe). Zmianę wprowadziła nowelizacja Kodeksu pracy z 2025 roku, która rozszerzyła definicję stażu o inne formy aktywności zawodowej, w tym wykonywanie umowy zlecenia, prowadzenie działalności gospodarczej czy współpracę przy takiej działalności, o ile były one powiązane z systemem ubezpieczeń społecznych.
Nowe przepisy zostały wprowadzone etapami. Od 1 stycznia 2026 roku zaczęły obowiązywać w jednostkach sektora finansów publicznych, takich jak urzędy, szkoły czy szpitale. Pozostali pracodawcy, czyli przede wszystkim firmy prywatne, zostaną objęci tymi regulacjami od 1 maja 2026 roku, co zapewni czas na przeliczenie stażu zatrudnionych i dostosowanie systemów kadrowych.
Sama możliwość doliczenia okresów pracy na zleceniu do stażu nie działa automatycznie i wymaga spełnienia konkretnych warunków. Uwzględniane są przede wszystkim te okresy, za które odprowadzano składki emerytalne i rentowe, ponieważ to one stanowią podstawę potwierdzenia aktywności zawodowej w systemie ZUS. Dlatego pracownik musi wystąpić o odpowiednie zaświadczenie, które następnie przedstawia pracodawcy przy ustalaniu stażu. Istnieją też istotne wyjątki, ponieważ część umów zlecenia, na przykład wykonywanych przez studentów bez obowiązkowych składek, nie będzie wliczana do stażu, co oznacza, że nie każde doświadczenie zdobyte na zleceniu zwiększy liczbę przepracowanych lat.
Zobacz również:
Czym charakteryzuje się umowa zlecenie?
Umowa zlecenie ma inny charakter niż klasyczne zatrudnienie na etacie i opiera się na wykonywaniu określonych czynności na rzecz zleceniodawcy. Cechuje ją większą elastyczność w organizacji pracy oraz inne zasady rozliczania i odpowiedzialności. Jednocześnie instytucje kontrolne podkreślają, że sama nazwa umowy nie jest decydująca, ponieważ jeśli współpraca w rzeczywistości wygląda jak etat, może zostać tak zakwalifikowana.
Elastyczność tej umowy sprawia, że jest szeroko stosowana w wielu sektorach gospodarki, szczególnie tam, gdzie zapotrzebowanie na pracę gwałtownie zmienia się w czasie. Umowy zlecenia są powszechne w handlu, gastronomii, ochronie, usługach porządkowych, logistyce czy w pracach sezonowych i prostych zadaniach biurowych. Dla pracodawców oznacza to większą swobodę organizacyjną i możliwość szybkiego dostosowania zatrudnienia do bieżących potrzeb, natomiast dla wykonawców często jest to rozwiązanie wykorzystywane przy pracy dodatkowej lub nieregularnej.
Pod względem zasad rozliczeń i uprawnień zlecenie nadal różni się od etatu. Obowiązuje przy nim minimalna stawka godzinowa, która od 2026 roku wynosi 31,40 zł brutto, a przy dłuższych umowach wynagrodzenie powinno być wypłacane co najmniej raz w miesiącu. Jednocześnie zleceniobiorca nie nabywa automatycznie prawa do urlopu, ochrony przed wypowiedzeniem czy dodatków za nadgodziny, które są standardem w przypadku umowy o pracę.
