Reklama

Pensje nie są tajne. Szef musi zdradzić, ile zarabiają koledzy

Jeśli pracownik czuje się dyskryminowany, klauzula o tajności wynagrodzeń nie obowiązuje.

Pracownicy mogą się między sobą wymieniać informacjami o wysokości swoich pensji. Pracodawca nie może im tego zakazać. To skutek orzeczeń Sądu Najwyższego, który uznał, że jeśli ujawnienie ma przeciwdziałać dyskryminacji płacowej, jest dopuszczalne. Firma nie może za to ukarać pracownika.

Pobierz za darmo program PIT 2011

- Jest to natomiast możliwe, jeśli przekaże on takie dane komuś z zewnątrz, np. konkurencji - mówi mecenas Bartłomiej Raczkowski z Kancelarii Raczkowski i Wspólnicy. Jego zdaniem pracownicy mogą też występować do pracodawcy z pytaniem, ile wynoszą w firmie zarobki na podobnych stanowiskach (ale nie mogą pytać o nazwiska). Odmowa odpowiedzi może zostać potraktowana jako okoliczność uprawdopodabniająca, że pracodawca wypłaca za taką samą pracę pensje w różnej wysokości. A to praktyka dyskryminująca, która grozi pozwem do sądu. Tam pracodawca będzie musiał udowodnić, że nie dyskryminował.

Reklama

- Jest duże ryzyko, że sądy przyznają rację pracownikom, którzy domagają się informacji o płacach kolegów - dodaje Raczkowski.

Orzeczenia Sądu Najwyższego podzieliły pracodawców i związkowców. - Klauzule poufności wynagrodzeń utrudniały przeciwdziałanie dyskryminacji płacowej, która zwłaszcza w przypadku kobiet jest częsta - mówi Marcin Zieleniecki z NSZZ "Solidarność". Z danych Głównego Urzędu Statystycznego wynika, że zarabiają one o 15 proc. mniej niż mężczyźni.

Jednak to pracownik jest dysponentem wiedzy o tym, ile zarabia. I od niego zależy, czy przekaże ją np. związkowcom. - Organizacja zakładowa nie może się domagać informacji o wysokości wynagrodzenia indywidualnych pracowników. Tak uznał Sąd Najwyższy na początku lat 90. - przyznaje Marcin Zieleniecki.

Pracodawcy są zaniepokojeni wyrokiem SN. Podkreślają, że często dochodzi do nadużywania pojęcia dyskryminacji, co ogranicza swobodę działalności gospodarczej. - System płac w firmie to ważny element strategii zarządzania, którego przygotowanie wymaga wiele nakładów i wysiłku. Ujawnienie jego szczegółów może zaszkodzić firmie - mówi Monika Gładoch, radca prawny i ekspert Pracodawców RP.

Prawnicy radzą, aby nadal dawać podwładnym do podpisu klauzule o poufności pensji, informując o konsekwencjach, jakie poniosą, jeśli te dane wyciekną na zewnątrz. W sumie mniej na tym stracą.

Pracownik może ujawniać wysokość pensji

Pracodawcy powinni informować pracowników o karach za przekazywanie danych o wynagrodzeniu osobom spoza firmy.

Firmy obowiązuje zakaz nadużywania tzw. klauzul poufności czy "tajności" wynagrodzeń pracowniczych do innych celów niż ochrona tajemnicy przedsiębiorstwa, której ujawnienie może zagrozić jego istotnym interesom. Przekazanie innym pracownikom informacji o wysokości ich pensji, aby w ten sposób przeciwdziałać dyskryminacji płacowej, nie uzasadnia rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia. Tak wynika z orzeczeń Sądu Najwyższego z 15 lipca 2011 r. (sygn. I PK 12/11) oraz 26 maja 2011 r. (II PK 304/10).

Pracodawcy nie mogą więc już zakazywać pracownikom porównywania swoich pensji, jeśli podejrzewają, że firma płaci im mniej niż osobom na podobnych stanowiskach. Nie oznacza to jednak, że nie mogą chronić swoich interesów.

- Moim zdaniem pracodawcy nadal mogą stosować wspomniane klauzule. W razie sporu na linii pracodawca - pracownik tylko sąd będzie mógł ustalić, czy w konkretnym przypadku z powodu przekazywania informacji o wysokości płac doszło np. do złamania tajemnicy przedsiębiorstwa - mówi Bartłomiej Raczkowski, adwokat z Kancelarii Raczkowski i Wspólnicy.

Jeśli bowiem pracownik ujawni informację o swoim wynagrodzeniu osobom spoza zakładu pracy, pracodawca może wyciągnąć wobec niego konsekwencje, łącznie ze zwolnieniem.

- Pracownicy muszą bowiem dbać o dobro firmy, która ich zatrudnia - mówi Monika Gładoch, radca prawny i ekspert Pracodawców RP.

Dlatego np. w razie gdy pracownik wystąpi do pracodawcy z zapytaniem o wysokość pensji innych osób na tym samym stanowisku (chroniąc tożsamość współpracowników), najlepszym rozwiązaniem wydaje się poinformowanie go, że pracodawca wyciągnie wobec niego konsekwencje, jeśli ujawnienie takich informacji doprowadzi do naruszenia interesów pracodawcy.

Sposobem na uniknięcie przekazywania danych o wynagrodzeniach nie jest natomiast podawanie pracownikowi informacji jedynie o obowiązujących na danym stanowisku widełkach płacowych (czyli np. że kierownicy działów zarabiają od 6 do 10 tys. zł). Aby móc przeciwdziałać dyskryminacji płacowej, pracownik powinien bowiem znać dokładną wysokość pensji wypłacanych na podobnych stanowiskach.

Ważne Jeśli pracownik ujawni informację o swoim wynagrodzeniu osobom spoza zakładu, firma może wyciągnąć wobec niego konsekwencje

Łukasz Guza

9 marca 2012 (nr 49)

Biznes INTERIA.PL jest już na Facebooku. Dołącz do nas i bądź na bieżąco z informacjami gospodarczymi

Reklama

Reklama

Reklama

Reklama

Strona główna INTERIA.PL

Polecamy

Rekomendacje

Finanse / Giełda / Podatki
Bądź na bieżąco!
Odblokuj reklamy i zyskaj nieograniczony dostęp do wszystkich treści w naszym serwisie.
Dzięki wyświetlanym reklamom korzystasz z naszego serwisu całkowicie bezpłatnie, a my możemy spełniać Twoje oczekiwania rozwijając się i poprawiając jakość naszych usług.
Odblokuj biznes.interia.pl lub zobacz instrukcję »
Nie, dziękuję. Wchodzę na Interię »