Spis treści:
- Czy Wielki Piątek 2026 jest dniem wolnym od pracy?
- Kto nie pracuje w Wielki Piątek?
- Czemu Wielki Piątek nie jest wolny?
Czy Wielki Piątek 2026 jest dniem wolnym od pracy?
Wielki Piątek 2026 jest w Polsce dniem roboczym, więc większość pracowników musi w tym dniu normalnie wykonywać swoje obowiązki zawodowe. Przepisy ustawy z 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy nie wymieniają go w katalogu świąt zwalniających z obowiązku świadczenia pracy. W tym zestawieniu widnieją m.in. pierwszy oraz drugi dzień Wielkiej Nocy, Boże Narodzenie czy - od niedawna - także Wigilia (po nowelizacji obowiązującej od 2025 r.), natomiast Wielki Piątek nadal pozostaje poza listą ustawową. A zatem tego dnia pracownik zatrudniony na podstawie umowy o pracę ma obowiązek wykonywać zadania zawodowe, o ile wcześniej nie uzyskał urlopu wypoczynkowego lub innego usprawiedliwionego zwolnienia.
Sprawa wolnego Wielkiego Piątku ponownie wróciła na agendę legislacyjną pod koniec października 2025 r. Do Sejmu wpłynęła wówczas formalna petycja postulująca rozszerzenie katalogu świąt ustawowo wolnych właśnie o ten dzień. 15 grudnia 2025 r. dokument trafił do sejmowej Komisji ds. Petycji, a następnie do Komisji Polityki Społecznej i Rodziny. W marcu 2026 r. media branżowe potwierdziły, że Wielki Piątek nadal nie uzyskał statusu dnia ustawowo wolnego. Debata trwa, jednak na razie nie przyjęto żadnej nowelizacji przepisów.
Biuro Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji zwróciło uwagę, że przed ewentualnym wpisaniem Wielkiego Piątku do katalogu dni ustawowo wolnych konieczna będzie szczegółowa analiza wpływu takiej zmiany na gospodarkę oraz rynek pracy. Eksperci wskazali również na potrzebę sprawdzenia zgodności postulatu z obowiązującymi przepisami prawa, w tym z zapisami Konkordatu.
Procedura legislacyjna wymaga przejścia przez pełną ścieżkę: uchwalenie przez Sejm, zatwierdzenie przez Senat i podpis Prezydenta RP. Podobny mechanizm zastosowano przy wprowadzaniu wolnej Wigilii, która została wpisana do ustawy dopiero po wieloletnich konsultacjach społecznych i gospodarczych.
Na tle innych państw Europy polskie przepisy w tej kwestii należą do bardziej restrykcyjnych. W wielu państwach Europy pracownicy mają w okresie wielkanocnym dłuższy odpoczynek niż w Polsce. Wielki Piątek stanowi dzień ustawowo wolny od pracy m.in. w Niemczech, Irlandii, Danii czy Wielkiej Brytanii.
Kto nie pracuje w Wielki Piątek?
Wielki Piątek w świetle obowiązujących przepisów pozostaje w Polsce dniem roboczym, lecz część pracowników w tym dniu może skorzystać z wolnego lub krótszego czasu świadczenia pracy. Najczęściej odbywa się to poprzez wykorzystanie urlopu wypoczynkowego, regulowanego w art. 152 Kodeksu pracy. Pracownik może go zaplanować w dowolnym terminie uzgodnionym z pracodawcą. Piątek poprzedzający Niedzielę Wielkanocną należy do najczęściej wybieranych dni urlopowych w pierwszej połowie roku, ponieważ umożliwia wydłużenie weekendu świątecznego bez konieczności korzystania z większej puli dni wolnych.
Drugą grupę stanowią pracownicy zatrudnieni w przedsiębiorstwach, które samodzielnie wprowadzają dodatkowy dzień wolny lub skracają czas pracy na mocy regulaminu pracy bądź decyzji zarządu. Oznacza to wcześniejsze zakończenie dnia pracy albo całkowite zwolnienie zespołu z obowiązków służbowych w piątek poprzedzający Wielkanoc. Takie rozwiązanie mieści się w granicach prawa, ponieważ Kodeks pracy dopuszcza elastyczne kształtowanie rozkładów czasu pracy przez pracodawcę, przy zachowaniu dobowego i tygodniowego odpoczynku pracownika, a także ustanowienie krótszego dnia pracy w szczególnych okolicznościach organizacyjnych.
Zobacz również:
Coraz częściej takie praktyki pojawiają się w firmach o międzynarodowej strukturze właścicielskiej, dostosowujących harmonogram pracy do standardów obowiązujących w innych krajach europejskich, w których Wielki Piątek posiada status dnia ustawowo wolnego.
Inaczej wygląda sytuacji w sektorze edukacji. W roku szkolnym 2025/2026 wiosenna przerwa świąteczna obejmuje okres od 2 do 7 kwietnia, a więc również w Wielki Czwartek i Wielki Piątek. W tym czasie szkoły nie prowadzą zajęć dydaktycznych, choć dzień ten formalnie nie posiada statusu święta ustawowego. Przerwa wynika z organizacji roku szkolnego określonej w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej i stanowi element planowania pracy placówek oświatowych, nie konsekwencję prawa pracy.
Na podobnej zasadzie funkcjonują uczelnie wyższe, które w większości przypadków zawieszają zajęcia dydaktyczne w okresie Triduum Paschalnego decyzją władz rektorskich. Wolne w Wielki Piątek wciąż jest więc przywilejem wynikającym z wewnętrznych regulacji organizacyjnych lub indywidualnych ustaleń urlopowych, a nie powszechnym uprawnieniem pracowniczym wynikającym z ustawy.
Czemu Wielki Piątek nie jest wolny?
Powód ma przede wszystkim charakter historyczno‑systemowy. Polski katalog dni ustawowo wolnych od pracy powstawał etapami, a jego trzon ukształtował się jeszcze w drugiej połowie XX wieku. W okresie transformacji ustrojowej lat 80. i 90. ustawodawca koncentrował się na ograniczaniu liczby świąt generujących przestoje produkcyjne. W realiach rodzącej się gospodarki rynkowej każdy dzień roboczy miał znaczenie dla stabilności przedsiębiorstw i wpływów budżetowych.
Już pierwotna wersja ustawy z 1951 r. przewidywała wolną Niedzielę oraz Poniedziałek Wielkanocny. Wielki Piątek nigdy nie został do niej dodany, mimo późniejszych zmian gospodarczych. Rozwiązanie to wpisywało się również w tradycję katolicką, która największą rangę liturgiczną przypisuje Niedzieli Zmartwychwstania.
Z czasem do tej logiki dołączył argument ekonomiczny. Wprowadzenie nowego święta ustawowego oznacza automatyczne zmniejszenie liczby dni pracy w całym kraju. Ekonomiści traktują taki dzień jako tzw. "utraconą podaż pracy", czyli sytuację, w której miliony osób jednocześnie przestają wykonywać obowiązki zawodowe. Analiza "The Aggregate Effects of Public Holidays" przygotowana w 2025 roku przez Lucasa Rosso i Rodrigo Andrésa Wagnera z Universidad Adolfo Ibáñez objęła dane z ponad 200 państw od 2000 roku i wykazała, że zmiany liczby dni pracujących przekładają się bezpośrednio na poziom produkcji w gospodarce.
Ciekawe wnioski znajdują się w opracowaniu "Holy Days, Lost Days?" przygotowanym w 2025 roku przez ZEW - Leibniz Centre for European Economic Research oraz Uniwersytet Mannheim. Na podstawie niemieckich danych miesięcznych oszacowano, że święto przypadające w dzień roboczy powoduje mierzalne spadki produkcji, które w skali roku mogą obniżyć PKB od 0,06% do nawet 0,28% - w zależności od udziału przemysłu w gospodarce.
Oczywiście wpływ dnia wolnego na gospodarkę jest zróżnicowany branżowo. Handel, turystyka czy gastronomia często zyskują na zwiększonym ruchu konsumenckim. Natomiast produkcja przemysłowa, logistyka i sektor publiczny odnotowują spadek aktywności. Analizy IMF oraz Bundesbanku wskazują, że nawet jeżeli gospodarka nadrobi część strat w kolejnych tygodniach, rzadko dochodzi do całkowitego wyrównania, ponieważ część niewykonanej pracy przepada bezpowrotnie.
Każda propozycja ustanowienia Wielkiego Piątku dniem wolnym od pracy wywołuje spór między interesem pracowników a interesem gospodarki. To właśnie ten dylemat od dekad wpływa na kształt kalendarza pracy w Polsce.
