Spis treści:
- Uznanie zdarzenia za wypadek w pracy
- Wypadek przy pracy pod wpływem? Nie otrzymasz odszkodowania
- Naruszenie przepisów i rażące niedbalstwo to prosta droga do utraty świadczeń
- Prywatne sprawy w czasie pracy
- Wypadek przy pracy. Różne błędy w dokumentacji
Uznanie zdarzenia za wypadek w pracy
Nieszczęśliwe zdarzenia, które mają miejsce w czasie obowiązków służbowych, nie są automatycznie uznawane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych za wypadek przy pracy. Tymczasem jest to niezbędne do otrzymania świadczeń z ZUS, takich jak zasiłek chorobowy w wysokości 100% podstawy wymiaru wynagrodzenia, jak również jednorazowego odszkodowania.
W niektórych przypadkach ZUS może odmówić przyznania tych świadczeń. Zazwyczaj wynika to bezpośrednio z zachowania samego ubezpieczonego, a także braku ścisłego związku zdarzenia z wykonywaną pracą. Obecnie jednorazowe odszkodowanie tytułem wypadku przy pracy wynosi 1781 zł za każdy 1% uszczerbku na zdrowiu - stałego i długotrwałego.
Wypadek przy pracy pod wpływem? Nie otrzymasz odszkodowania
Stan nietrzeźwości wynikający z bycia pod wpływem środków odurzających czy alkoholu w czasie wypadku z niemal całkowitą pewnością wiąże się z utratą prawa do odszkodowania. Jeśli badanie alkomatem lub testy toksykologiczne wykażą obecność tych substancji, pracownik traci prawo do jakichkolwiek świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego.
Co ważne, zasada ta obowiązuje nawet wtedy, gdy pracownik nie był wyłącznym sprawcą wypadku - sam fakt bycia pod wpływem w miejscu pracy jest wystarczającą przesłanką do odrzucenia roszczeń przez ZUS.
Wyjątek od tej reguły jest tylko jeden: świadczenia mogą być przyznane, jeśli stan nietrzeźwości nie przyczynił się w żaden sposób do zaistnienia wypadku. Przykładowo, na nietrzeźwego pracownika zawalił się strop, czego przyczyną były wady konstrukcyjne.
To jednak teoria, ponieważ w praktyce udowodnienie braku związku przyczynowego jest bardzo skomplikowane i kosztowne, ponadto wymaga rozstrzygnięcia na drodze sądowej. Co więcej, w przypadku stwierdzenia obecności alkoholu czy substancji odurzających we krwi pracownika, pracodawca ma obowiązek niezwłocznie odsunąć go od pracy, co dodatkowo komplikuje sytuację prawną.
Naruszenie przepisów i rażące niedbalstwo to prosta droga do utraty świadczeń
Jeśli do zdarzenia doszło wyłącznie z winy pracownika na skutek tzw. rażącego niedbalstwa czy umyślnego naruszenia przepisów BHP, nie otrzyma on odszkodowania. Warto jednak odróżnić tutaj zdarzenia wynikające z nieuwagi i błędy występujące na skutek rutyny.
Rażące niedbalstwo jest definiowane jako zachowanie graniczące z umyślnością - pracownik mając świadomość zagrożenia, decyduje się na ryzykowne działanie. Przykładowo, demontuje osłonę w pracującej maszynie czy wchodzi do głębokiego wykopu bez zabezpieczeń.
ZUS odmawia świadczeń, jeśli w protokole powypadkowym zespół stwierdzi, że pracownik został przeszkolony w zakresie BHP i dostał odpowiednie instrukcje i/lub nie użył środków ochrony zapewnionych przez pracodawcę czy po prostu zlekceważył zasady, do jakich przestrzegania się zobowiązał.
Furtka do odszkodowania może się otworzyć, jeśli po stronie pracodawcy również powstały zaniedbania. W takim wypadku zdarzenie nie zostało wywołane z wyłącznej winy pracownika, ale ponownie - jak w przypadku wypadku po alkoholu - udowodnienie tego faktu może być bardzo trudne.
Prywatne sprawy w czasie pracy
ZUS odmówi świadczenia, jeśli do urazu co prawda doszło w czasie pracy, ale podczas czynności, które nie miały z nią żadnego związku. W nomenklaturze prawnej nazywa się to "zerwaniem związku z pracą". Przykładem może być wyjście do sklepu po prywatne zakupy czy naprawa własnego samochodu w warsztacie pracodawcy.
Innymi słowy, związek z pracą jest przerwany w momencie, gdy pracownik przestaje wykonywać obowiązki służbowe i zaczyna działać wyłącznie we własnym interesie. Jak można się domyślić, granica tutaj bywa płynna, dlatego ZUS bardzo dokładnie bada dokumentację. Jeśli wypadek zdarzy się w miejscu, w którym pracownik nie powinien przebywać zgodnie z zakresem swoich obowiązków, szanse na wypłatę odszkodowania są niskie. Uwaga - dotyczy to także przerw na obiad w trakcie których pracownik opuszcza budynek firmy czy teren zakładu.
Wypadek przy pracy. Różne błędy w dokumentacji
ZUS to instytucja, dla której dochowanie wszystkich formalności jest wyjątkowo istotne. Jeśli ubezpieczony nie zgłosi niezwłocznie wypadku i przez to uniemożliwi rzetelne ustalenie okoliczności zdarzenia, może utracić prawo do świadczenia. Podobnie, jeśli w protokole znajdą się nieprawdziwe informacje. Bywa również tak, że ZUS kwestionuje ustalenia zespołu powypadkowego, jeśli ma podstawy uznać, że zdarzenie nie spełnia definicji wypadku (czyli brak nagłego charakteru lub brak przyczyny zewnętrznej). Dobrym przykładem takiej sytuacji jest np. uraz wynikający z choroby pracownika, która nie powstała na skutek wykonywania zawodu.
Podsumowując, nie każdy wypadek, który ma miejsce na terenie zakładu pracy czy w czasie godzin pracy zostanie uznany za powód do wypłaty odszkodowania przez ZUS. Co więcej, niektóre z wymienionych wcześniej sytuacji - np. bycie pod wpływem alkoholu - może uniemożliwić wypłatę świadczenia również przez prywatnego ubezpieczyciela. W tym jednak przypadku konieczne jest zapoznanie się z OWU, ponieważ każda firma ubezpieczająca ma inną ofertę.
KO
