W skrócie
- Od połowy kwietnia wyjazd turystyczny podczas zwolnienia lekarskiego nie będzie już podstawą do odebrania zasiłku chorobowego przez ZUS.
- Nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wprowadza zapis dotyczący "aktywności niezgodnej z celem zwolnienia".
- ZUS nadal będzie mógł odbierać zasiłki poprzez m.in. weryfikację zasadności wystawienia L4 przez lekarza.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu
Od połowy kwietnia wyjazd turystyczny lub wypoczynkowy podczas zwolnienia lekarskiego nie będzie już podstawą do odebrania zasiłku chorobowego przez ZUS. - Obecnie obowiązujące przepisy są tak pojemne, że ZUS może zakwestionować praktycznie każdy wyjazd na L4 i odebrać zasiłek. Teraz to się skończy. To fundamentalna zmiana - powiedział w rozmowie z "Wyborcza" radca prawny i partner zarządzający w Kancelarii Prawnej Skarbiec Robert Nogacki.
Zwolnienie lekarskie na nowych zasadach. Kluczowa zmiana
Na ten moment ZUS może odebrać zasiłek chorobowy, jeśli osoba na zwolnieniu pracuje zarobkowo albo wykorzystuje je niezgodnie z jego celem. Za sprawą nowelizacji ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, od 13 kwietnia tego roku zacznie obowiązywać nowa zasada: "ubezpieczony traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres zwolnienia od pracy, w przypadku gdy w okresie orzeczonej niezdolności do pracy wykonuje pracę zarobkową lub podejmuje aktywność niezgodną z celem tego zwolnienia". Dotychczasowe sformułowanie: "wykorzystuje zwolnienie w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia", zastąpi więc: "podejmuje aktywność niezgodną z celem tego zwolnienia".
W ustawie zawarto również definicję, co należy rozumieć za "aktywność niezgodną z celem zwolnienia". Chodzi o: "wszelkie działania utrudniające lub wydłużające proces leczenia lub rekonwalescencję, z wyłączeniem zwykłych czynności dnia codziennego lub czynności incydentalnych, których podjęcia w okresie zwolnienia od pracy wymagają istotne okoliczności".
Eksperci wskazują w rozmowie z "Wyborczą", że ta wydawałoby się niewielka zmiana będzie miała kolosalne znaczenie. Zdaniem Mateusza Ostrowskiego, prawnika z kancelarii The One Centrum Pomocy Prawnej po zmianach odebranie zasiłku chorobowego będzie trudniejsze. Dotychczas przepisy dawały duże możliwości do interpretacji ZUS-owi i prowadziły do nierzadko kontrowersyjnych decyzji.
Na L4 będzie można pojechać na wycieczkę
Za sprawą nowych przepisów ZUS-owi nie wystarczy już tylko samo ustalenie, że osoba przebywająca na L4 podejmowała jakąkolwiek aktywność. Konieczne będzie wykazanie związku między tą aktywnością a negatywnym wpływem na proces leczenia. - Dobrym przykładem jest sytuacja osoby przebywającej na zwolnieniu lekarskim, która wyjeżdża na wycieczkę. Przed zmianą przepisów sam fakt wyjazdu mógł być uznany za wykorzystanie zwolnienia niezgodnie z jego celem. W praktyce często kończyło się to utratą prawa do zasiłku. Po zmianach sam wyjazd nie będzie już podstawą do odebrania świadczenia. Kluczowe będzie ustalenie, czy charakter wyjazdu był sprzeczny z procesem leczenia - wyjaśniał Ostrowski
- Weźmy ubezpieczonego, który na dwutygodniowym L4 wyjeżdża na wczasy. Na podstawie obecnych przepisów wystarczyło, że ZUS ustalił fakt wyjazdu turystycznego i już groziły nam poważne konsekwencje (...) Po zmianie, sam bilet lotniczy to za mało. ZUS będzie musiał udowodnić, że wyjazd utrudniał lub wydłużał leczenie. A to wymaga odpowiedzi na trzy pytania: jaka choroba, jaki wyjazd i co zalecił lekarz - mówił Robert Nogacki.
Na pytanie, czy nowe przepisy nie będą prowadzić do nadużyć, eksperci zauważają, że "ZUS po zmianie przepisów nie zostaje z pustymi rękami". Nadal będzie mógł odbierać zasiłki i nowe przepisy mu w tym nie przeszkodzą. Wciąż wykorzystane będzie drugie narzędzie kontrolne, na które pozwalają mu przepisy, tj. weryfikacja zasadności samego wystawienia L4 przez lekarza.
To kolejna duża zmiana ws. zwolnień chorobowych, która weszła w życia w ostatnim czasie. Od stycznia 2026 r. nowe prawo pozwala, pod pewnymi warunkami, wykonywać wszystkie swoje obowiązki zawodowe na L4.
