Trwają prace nad Krajowym Planem Odbudowy Zasobów Przyrodniczych (KPOZP). Polska musi wdrożyć go, by dostosować się do unijnego prawa o ochronie przyrody - Nature Restoration Law (NRL), które obowiązuje od 18 sierpnia 2024 roku. Ma ono na celu odtworzenie i ochronę zniszczonych ekosystemów.
Jednym z elementów nowego prawa ma być ochrona dzikich zapylaczy. W przestrzeni publicznej pojawiło się sporo kontrowersji oraz przekazów sugerujących, jakoby KPOZP miał uderzyć w pszczelarzy. Ministerstwo Klimatu i Środowiska już wcześniej odpierało zarzuty i wyjaśniało, że formułowanie głównych założeń projektu wciąż trwa.
Ochrona dzikich zapylaczy, ale nie kosztem pasiek. Ministerstwo rozwiewa wątpliwości
Już w kwietniu Ministerstwo Klimatu i Środowiska rozwiewało wątpliwości dotyczące przygotowywanych przepisów. "Rząd nie planuje likwidacji pasiek ani żadnych działań wymierzonych w pszczelarstwo. Publikowane informacje o rzekomym 'planie eliminacji pszczół' są nieprawdziwe" - zapewniano na oficjalnej stronie resortu. W kolejnej obszernej publikacji z 11 maja wskazywano także: "plan ma służyć ochronie bioróżnorodności, w tym wymierających dzikich zapylaczy, przy jednoczesnym wspieraniu pszczelarstwa i dobrostanu pszczoły miodnej".
Dyskusja o konsekwencjach wprowadzenia KPOZP dla pszczelarzy wróciła pod koniec maja, kiedy to odbyło się posiedzenie połączonych komisji sejmowych: Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa, zwołane na wniosek posłów PiS-u. Obawy, które sformułował poseł Paweł Sałek, dotyczyły m.in. kwestii ograniczenia liczby pasiek na terenach chronionych.
Głos w tej sprawie zabrała wiceszefowa resortu klimatu i środowiska, która podkreśliła: "Nie ma żadnych planów na likwidację pasiek pszczoły miodnej, na zmniejszenie ich liczebności ani na żadne zaostrzenie co do lokalizacji pasiek w otulinach parków narodowych czy rezerwatów". Urszula Zielińska tłumaczyła, że elementem prac nad KPOZP będą konsultacje z organizacjami branżowymi i Ministerstwem Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Podkreśliła też, że resort klimatu będzie publikować na swoich stronach kolejne wersje dokumentu, a ten w lipcu br. ma trafić do konsultacji społecznych.
Jakie najważniejsze, znane już założenia ma spełniać Krajowy Plan Odbudowy Zasobów Przyrodniczych? - Główne założenia dotyczą odbudowy populacji dzikich owadów zapylających poprzez odbudowę siedlisk, uwzględnienie potrzeb ochrony dzikich zapylaczy w działaniach prowadzonych na terenach rolniczych, obszarach leśnych, ograniczenia wpływu występowania inwazyjnych gatunków obcych na dzikie owady zapylające, tworzenia i utrzymywanie sieci terenów "zielonej infrastruktury" sprzyjającej występowaniu populacji zapylaczy jako towarzyszącej infrastrukturze o charakterze liniowym, budowę i wzmacnianie świadomości społeczeństwa na temat roli dzikich owadów zapylających, zagrożeń i sposobów wspierania ich populacji - wyjaśnia Ministerstwo Klimatu i Środowiska w komentarzu dla Interii Biznes.
Poprosiliśmy również o wskazanie, jak resort chce chronić dzikie owady, jednocześnie dbając o pszczelarzy i ich pasieki. - Interesy pszczelarzy oraz ochrona dzikich zapylaczy nie tylko nie stoją ze sobą w sprzeczności, ale w ogromnej większości są zbieżne. Tworzenie warunków korzystnych dla dzikich zapylaczy poprawia jednocześnie sytuację hodowlanej pszczoły miodnej - dowiedzieliśmy się.
- Punkty styczne to z jednej strony ograniczanie czynników szkodliwych dla owadów zapylających, w tym pszczoły miodnej (nadmierna chemizacja rolnictwa, susza itp.), z drugiej zaś rozszerzanie bazy pokarmowej. Krajowy Plan Odbudowy Zasobów Przyrodniczych (KPOZP) przewiduje działania w obu tych kierunkach - czytamy.
Resort deklaruje, że w ramach KPOZP planuje się takie działania, jak zwiększenie retencji wody czy odbudowę siedlisk owadów zapylających np. na terenach rolniczych, poboczy autostrad/torów kolejowych, w lasach.
- Ważnym elementem będzie także zwalczanie inwazyjnych gatunków obcych, stanowiących zagrożenie zarówno dla dzikich owadów zapylających, jak i hodowlanej pszczoły miodnej - wskazują przedstawiciele ministerstwa.
Resort deklaruje też chęć współpracy z branżowymi organizacjami oraz Ministerstwem Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Zapytaliśmy o najczęstsze wątpliwości dotyczące zapowiedzianego projektu. Ministerstwo Klimatu i Środowiska w odpowiedzi deklaruje, że uwagi branży pszczelarskiej są obecnie analizowane, a po zapoznaniu się z nimi zapadną decyzje dotyczące "możliwości i zakresu ich uwzględnienia w projekcie KPOZP".
Przedstawiciele branży pszczelarskiej o Krajowym Planie Odbudowy Zasobów Przyrodniczych
Interia Biznes skontaktowała się także z przedstawicielami branży pszczelarskiej.
- Polska Izba Miodu uważa, że część wcześniejszych zapisów dotyczących pszczoły miodnej w roboczym projekcie Krajowego Programu Odbudowy Zasobów Przyrodniczych była niefortunna i mogła prowadzić do błędnych interpretacji. Dlatego pozytywnie oceniamy stanowisko Ministerstwa Klimatu i Środowiska, które potwierdziło roboczy charakter dokumentu i otwartość na uwagi środowiska pszczelarskiego - mówi nam Sekretarz Generalny Polskiej Izby Miodu Przemysław Rujna.
Przypomina, że sektor pszczelarski w Polsce tworzy ok. 100 tys. pszczelarzy, pod opieką których jest niemal 2,4 mln pszczelich rodzin. Lwia część to pasieki uprawiane hobbystycznie i amatorsko.
- To środowisko niemal w całości oparte na pasiekach hobbystycznych i amatorskich, a niespełna 200 podmiotów prowadzi działalność zawodową. Dlatego tak ważne jest, aby decyzje dotyczące pszczelarstwa opierały się na wiedzy ekspertów i praktyków - zauważa.
Jednocześnie Polska Izba Miodu zdaje sobie sprawę z tego, jak istotne jest wypracowanie odpowiednich rozwiązań w ramach KPOZP. Podobnie jak ministerstwo, zauważa punkty styczne, które przysłużą się zarówno pszczelarzom i ich pszczelim rodzinom, jak i dzikim owadom. - Program ochrony zapylaczy jest niezwykle potrzebny również z perspektywy pszczoły miodnej, ponieważ jego celem powinno być długoterminowe zapewnienie dobrostanu i stabilnej bazy pożytkowej dla wszystkich owadów zapylających - mówi Rujna.
Sekretarz Generalny stowarzyszenia mówi też wprost, że "błędne lub zbyt daleko idące" zapisy powinny zostać wycofane. - Jednak dyskusja nie może prowadzić do prób likwidacji pasiek. W przypadku obszarów szczególnie wrażliwych decyzje dotyczące lokalizacji pasiek powinny należeć do odpowiednich organów terenowych, które najlepiej znają lokalne uwarunkowania środowiskowe. Takie kwestie powinny być rozstrzygane lokalnie, a nie centralnie - podkreśla.
Co istotne, stowarzyszenie potwierdziło gotowość resortu do dialogu. Jak dowiedzieliśmy się od Przemysława Rujny, Polska Izba Miodu skontaktowała się z Ministerstwem Klimatu i Środowiska i przekazała jego przedstawicielom swoje stanowisko.
- Odpowiedź resortu potwierdza, że postulaty środowiska pszczelarskiego zostały uwzględnione w dalszych pracach nad dokumentem - dowiedziała się Interia Biznes.












