Na początku marca Trybunał Konstytucyjny zakwestionował przepis, na podstawie którego emerytury kobiet urodzonych w 1953 r., przyznawane po ukończeniu powszechnego wieku emerytalnego, były pomniejszane o wypłacone dotychczas tzw. emerytury wcześniejsze.
ZUS do 23 kwietnia przyjmował wnioski o wznowienie postępowania, a tym samym przeliczenie świadczenia już bez jego pomniejszania.
Andrusiewicz poinformował, że liczba skarg, które wpłynęły do oddziałów, wyniosła 23,7 tys., w tym 23,5 tys. skarg do ZUS oraz 169 skarg do sądu. Najwięcej skarg wpłynęło w Oddziale ZUS w Gdańsku - 1735, a najmniej w Oddziale ZUS w Tarnowie - 100.
Ponad 11,2 tys. skarg dotyczy decyzji wydanych ponad 5 lat temu, co zgodnie z art. 146 Kodeksu postępowania administracyjnego (KPA) oznacza, że ZUS nie może wydać ponownej decyzji w tej sprawie. "Artykuł 146 wyraźnie precyzuje, że jeżeli nawet zapadł wyrok TK, ale decyzja była doręczona ponad 5 lat temu, to nie można wznowić postępowania" - wyjaśnił rzecznik ZUS.
Ponad 4 tys. skarg nie dotyczy w ogóle materii wyroku TK, np. złożyły je osoby z innego rocznika niż 1953, mężczyźni lub kobiety, które nie pobierały emerytury wcześniejszej.
"Pozostałe ok. 8 tys. przypadków ZUS rozpoznaje zgodnie z wyrokiem TK, w blisko 800 z nich wydaliśmy już decyzje - w blisko 400 przypadkach nowa decyzja ma pozytywny skutek finansowy. Średnio świadczenie wzrosło w tych przypadkach o 547,53 zł, najwięcej o 1752,47 zł, najmniej o 7,36 zł" - wskazał Andrusiewicz.
ZUS zaznacza jednocześnie, że panie, które nie złożyły skargi do 23 kwietnia z przyczyn od siebie niezależnych (np. z uwagi na pobyt w szpitalu), mogą - w terminie 7 dni od ustania przyczyny uniemożliwiającej terminowe zgłoszenie skargi - zgłosić prośbę o przywrócenie tego terminu. Do prośby tej powinny dołączyć także skargę o wznowienie postępowania.
ZUS przypomina, że osoby, których sprawa w przeszłości skończyła się wyrokiem sądu, mają czas na złożenie skargi do sądu do 21 czerwca (trzy miesiące od wyroku).
Z wyliczeń resortu pracy, do którego dotarła PAP, wynika, że ze zmiany, która będzie konsekwencją orzeczenia TK, mogłoby skorzystać 112,5 tys. kobiet, a jej roczny koszt wyniósłby ponad 1 mld zł.
Sprawa w TK została zainicjowana pytaniem Sądu Okręgowego w Szczecinie, wiążącym się z przepisem tzw. ustawy emerytalnej. Zakwestionowany przepis ustawy o emeryturach i rentach, poddany kontroli TK, stanowi, że jeżeli ubezpieczony pobierał wcześniejszą emeryturę, to podstawę obliczenia emerytury zwykłej pomniejsza się o sumę pobranych już świadczeń. Rozwiązanie to weszło w życie 1 stycznia 2013 r.
Według sądu pytającego przepis ten narusza konstytucję w odniesieniu do kobiet urodzonych w 1953 r., które przed 1 stycznia 2013 r. przeszły na wcześniejszą emeryturę. Kobiety te były ostatnim rocznikiem osób, które mogły nabyć prawo do wcześniejszej emerytury, były też pierwszym rocznikiem osób, które przed 1 stycznia 2013 r. nie osiągnęły jeszcze powszechnego wieku emerytalnego.
