W ciągu ostatnich dwóch lat nastawienie Polaków do obostrzeń w handlu nieznacznie się zmieniło. Liczba przeciwników wzrosła z 31 proc. w 2018 do 34 proc. na koniec 2019 r., a odsetek zwolenników spadł z 33 do 30 proc. (36 proc. badanych jest to obojętne)
Popierający obowiązujące przepisy dot. niedziel bez handlu jako najczęstszy argument (70 proc.) podają fakt, że zakupy można robić w inne dni tygodnia, a niedziela jest przeznaczona dla rodziny. 59 proc. zwolenników uważa, że umożliwia to spędzenie generalnie więcej czasu z bliskimi, oraz że dzięki temu ma się więcej czasu na odpoczynek.
Autorzy badania Quality Watch dla BIG InfoMonitor zwrócili uwagę, że w grupie zwolenników obecnych rozwiązań 45 proc. uważa, że w niedziele "z reguły w ogóle nie powinno się robić zakupów". Padają też argumenty, że zamknięte sklepy zmuszają do aktywnego spędzania wolnego czasu, umożliwiają spotkania z osobami, które inaczej by pracowały. Co szósty jest też zdania, że "ogranicza to konsumpcję".
Z kolei przeciwnicy obostrzeń najczęściej "nie lubią, gdy ktoś decyduje za nich, jak mają spędzać niedziele". 73 proc. wskazuje na ograniczenie ich wolności wyboru. Drugim w kolejności (66 proc.) argumentem są frustracje związane z większymi kolejkami przy kasach w pozostałe dni. Co trzeci badany (36 proc.) dostrzega "zwiększenie konsumpcjonizmu", czyli robienie zbyt dużych zakupów "na zapas", a w następstwie marnowanie żywności. 6 proc. wskazuje, że odebrało im to lub ograniczyło pracę i zarobki.
16 proc. badanych zadeklarowało, że ograniczenie handlu w niedziele wpłynęło pozytywnie na ich budżet i zaoszczędzili, 6 proc. wydaje z tego powodu więcej, a zdaniem 8 na 10 respondentów wolne niedziele w ogóle nie wywarły wpływu na ich finanse.
Jak czytamy w badaniu, "w ciągu ostatnich dwóch lat nastawienie Polaków do obostrzeń w handlu nieznacznie się zmieniło. Liczba przeciwników wzrosła z 31 proc. w 2018 do 34 proc. na koniec 2019 r., a odsetek zwolenników spadł z 33 do 30 proc.", 36 proc. badanych jest to obojętne.
Jak powiedział PAP prezes BIG InfoMonitor Sławomir Grzelczak, w okresie pandemii zaprocentował pozytywny wpływ, jaki zakaz handlu w niedziele wywarł na ożywienie sprzedaży online. "Ułatwiło to przestawienie się na e-zakupy wymuszone przez kwarantannę" - wskazał.
Z deklaracji respondentów na temat wpływu ograniczenia handlu w niedziele na ilość wydawanych przez nich pieniędzy wynika ponadto, że 16 proc. wydaje mniej, a 6 proc. - więcej. Porównanie wyników odpowiedzi na pytanie o ilość czasu spędzanego z bliskimi dzięki wolnym niedzielom pokazuje, że w 2019 spędzaliśmy go więcej (wzrost o 6 proc.).
Kryzys związany z pandemią koronawirsa, jak zauważył Grzelczak, sprawia, że coraz częściej i coraz więcej handlowców sugeruje, aby zakaz znieść lub drastycznie go ograniczyć.
- Branża handlowa jest jedną z tych, które najbardziej dotkliwie odczują obecną trudną sytuację gospodarczą - zaznaczył. Zwrócił też uwagę, że choć o zniesieniu zakazu handlu w niedzielę, choćby czasowym, na razie nie ma mowy, to w ramach pakietu antykryzysowego, który wyszedł naprzeciw oczekiwaniom handlowców, zliberalizowane zostały dotychczasowe przepisy - sklepom, dotąd objętym zakazem handlu w niedziele zezwolono na przyjmowanie towaru tego dnia, rozładowywanie go oraz wykładanie na półki.
Grzelczak dodał, że już przed pandemią sektor handlu miał spore kłopoty z płynnością i wypłacalnością. Jak wynika z danych Rejestru Dłużników BIG InfoMonitor oraz BIK, zaległości firm handlowych wzrosły w minionym roku o kilkanaście procent.
- Choć są branże, w których dynamika wzrostu była wyższa, to tylko w handlu 16-proc. przyrost przełożył się na ponad 1 mld zł nowych zaległości - wyliczył. Przez pierwsze dwa miesiące tego roku przeterminowane zobowiązania handlu dalej szły w górę, podwyższały się jednak wolniej, o 82 mln zł (1,1 proc.) i u progu pandemii, na koniec lutego, handel miał wobec banków i partnerów biznesowych 7,6 mld zł zaległości. Opóźnienia ma na koncie 5,6 proc. przedsiębiorstw handlowych - dodał.
Badanie zrealizowała na zlecenie BIG InfoMonitor firma Quality Watch, techniką wywiadów internetowych (CAWI) wspomaganych komputerowo na reprezentatywnej próbie 1019 dorosłych mieszkańców Polski, w grudniu 2019.
