Reklama

Nowe zasady rozliczania ulgi na złe długi

​Zasady rozliczania VAT w odniesieniu do nieściągalnych wierzytelności zostały zmienione od 1 października 2021 r. Zmiany polegają m.in. na uchyleniu obowiązku posiadania przez dłużnika statusu podatnika VAT czynnego na dzień poprzedzający dzień zastosowania ulgi na złe długi przez wierzyciela. Wydłużony został także termin na skorzystanie z ulgi na złe długi. TSUE wskazał, że do systemu ulgi na złe długi, oprócz podatników VAT czynnych, należy dopuścić po stronie nabywców (dłużników) również osoby fizyczne - konsumentów oraz podatników VAT zwolnionych od podatku.

Ulga u wierzyciela

Podatnik może skorygować podstawę opodatkowania oraz podatek należny z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług na terytorium kraju w przypadku wierzytelności, których nieściągalność została uprawdopodobniona. Korekta dotyczy również podstawy opodatkowania i kwoty podatku przypadającej na część kwoty wierzytelności, której nieściągalność została uprawdopodobniona. Nieściągalność wierzytelności uważa się za uprawdopodobnioną, gdy nie została ona uregulowana lub zbyta w jakiejkolwiek formie w ciągu 90 dni od dnia upływu terminu jej płatności określonego w umowie lub na fakturze. Przy czym wierzyciel, który zamierza skorzystać z ulgi na złe długi, musi spełnić warunki wynikające z art. 89a ust. 2 ustawy o VAT (w brzmieniu obowiązującym od 1 października 2021 r.), tj.:

Reklama

  • na dzień poprzedzający dzień złożenia deklaracji VAT, w której dokonuje się korekty, wierzyciel jest podatnikiem zarejestrowanym jako podatnik VAT czynny,
  • od daty wystawienia faktury dokumentującej wierzytelność nie upłynęły 3 lata, licząc od końca roku, w którym została wystawiona.

Powołany przepis został zmieniony m.in. z uwagi na wyrok TSUE z dnia 15 października 2020 r. w sprawie C-335/19. TS orzekł niezgodność polskich przepisów dotyczących ulgi na złe długi z przepisami dyrektywy VAT. TS uznał, że art. 90 dyrektywy VAT należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie przepisom krajowym, które uzależniają obniżenie podstawy opodatkowania podatkiem VAT od warunku, by w dniu dostawy towaru lub usługi, a także w dniu poprzedzającym dzień złożenia korekty deklaracji VAT mającej na celu skorzystanie z tego obniżenia dłużnik był zarejestrowany jako podatnik VAT i nie był w trakcie postępowania upadłościowego lub likwidacji, zaś wierzyciel był w dniu poprzedzającym dzień złożenia korekty deklaracji nadal zarejestrowany jako podatnik VAT. Uwzględniając ten wyrok, zmieniono brzmienie art. 89a ust. 2 ustawy o VAT.

Tak więc obecnie wierzyciel może skorzystać z ulgi na złe długi, nawet gdy na dzień poprzedzający dzień złożenia deklaracji VAT, w której dokonuje korekty, dłużnik nie jest zarejestrowany jako podatnik VAT czynny.

Pomimo wyroku TSUE polski ustawodawca nie zrezygnował z warunku, aby wierzyciel był w dniu poprzedzającym dzień złożenia korekty deklaracji nadal zarejestrowany jako podatnik VAT czynny. MF w uzasadnieniu do projektu nowelizacji wyjaśniło, że nie zaproponowano rezygnacji z tego warunku, gdyż mogłoby to doprowadzić do rozszczelnienia systemu i przyczynić się do powstawania wyłudzeń VAT.

Korzystną zmianą wprowadzoną do przepisów o uldze na złe długi jest wydłużenie z dwóch do trzech lat okresu, w jakim wierzyciel ma prawo do skorzystania z ulgi na złe długi.

Sprzedaż na rzecz konsumentów

W powołanym już wyroku TSUE wskazał także, że do systemu ulgi na złe długi, oprócz podatników VAT czynnych, należy dopuścić po stronie nabywców (dłużników) również osoby fizyczne - konsumentów oraz podatników VAT zwolnionych od podatku.

W tym celu został dodany od 1 października 2021 r. ust. 2a w art. 89a. Z przepisu tego wynika, że w przypadku dostawy towaru lub świadczenia usług dokonanych na rzecz podmiotu innego niż podatnik VAT czynny, korekta może być dokonana, jeżeli:

1) wierzytelność została potwierdzona prawomocnym orzeczeniem sądu i skierowana na drogę postępowania egzekucyjnego lub

2) wierzytelność została wpisana do rejestru długów prowadzonego na poziomie krajowym, lub

3) wobec dłużnika ogłoszono upadłość konsumencką na podstawie odrębnych przepisów.

Korekta VAT u dłużnika

Zgodnie z art. 89b ust. 1 ustawy o VAT, w przypadku nieuregulowania należności wynikającej z faktury dokumentującej dostawę towarów lub świadczenie usług na terytorium kraju w terminie 90 dni od dnia upływu terminu jej płatności określonego w umowie lub na fakturze, dłużnik jest obowiązany do korekty odliczonego podatku VAT wynikającego z tej faktury, w rozliczeniu za okres, w którym upłynął 90. dzień od dnia upływu terminu płatności.

Przepis ten nie ma zastosowania, jeżeli dłużnik ureguluje należność najpóźniej w ostatnim dniu okresu rozliczeniowego, w którym upłynął 90. dzień od dnia upływu terminu płatności tej należności. Jeżeli należność zostanie uregulowana częściowo, korekta dotyczy podatku przypadającego na tę nieuregulowaną część.

Zmiany, które obowiązują od 1 października 2021 r. dotyczące dłużnika, polegają na uchyleniu ust. 1b w art. 89b ustawy o VAT, zgodnie z którym dłużnik nie miał obowiązku korekty VAT naliczonego z uwagi na nieuregulowanie wierzytelności, gdy w ostatnim dniu miesiąca, w którym upływał 90 dzień od dnia upływu terminu płatności, był w trakcie postępowania restrukturyzacyjnego, upadłościowego lub w trakcie likwidacji.

Przykład:

Podatnik VAT dokonał sprzedaży towarów na rzecz innego podatnika VAT. Dostawa ta została udokumentowana fakturą o wartości netto 10.000 zł, VAT 2.300 zł. Nabywca nie uregulował należności z tej faktury. W październiku 2021 r. minął 90. dzień od dnia, w którym upłynął termin płatności tej należności. W październiku 2021 r. nabywca towarów zlikwidował działalność gospodarczą i został wykreślony z rejestru czynnych podatników VAT. Podatnik może skorzystać z ulgi na złe długi w rozliczeniu za październik 2021 r., o ile do dnia złożenia tego rozliczenia wierzytelność nie zostanie uregulowana lub zbyta w jakiejkolwiek formie.

Podstawa prawna: Ustawa z dnia 11.03.2004 r. o VAT (Dz. U. z 2021 r. poz. 685 ze zm.)


autor: Aleksandra Węgielska
Gazeta Podatkowa nr 82 (1853)

BIZNES INTERIA na Facebooku i jesteś na bieżąco z najnowszymi wydarzeniami


Reklama

Reklama

Reklama

Reklama

Finanse / Giełda / Podatki
Bądź na bieżąco!
Odblokuj reklamy i zyskaj nieograniczony dostęp do wszystkich treści w naszym serwisie.
Dzięki wyświetlanym reklamom korzystasz z naszego serwisu całkowicie bezpłatnie, a my możemy spełniać Twoje oczekiwania rozwijając się i poprawiając jakość naszych usług.
Odblokuj biznes.interia.pl lub zobacz instrukcję »
Nie, dziękuję. Wchodzę na Interię »