Ile wynosi płaca minimalna w Polsce i kto ją ustala?
W 2025 roku płaca minimalna w Polsce wynosi 4666 zł brutto miesięcznie, co daje około 3605 zł na rękę. Równolegle obowiązuje stawka godzinowa w wysokości 30,20 zł brutto. To efekt ostatniej waloryzacji, która musi uwzględniać zarówno inflację, jak i prognozowany wzrost wynagrodzeń w gospodarce. Obowiązujące przepisy przewidują, że wysokość płacy minimalnej ogłasza rząd najpóźniej do 15 września, a nowe stawki obowiązują od 1 stycznia kolejnego roku.
Płaca minimalna w Polsce ustalana jest na podstawie przepisów ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Punktem wyjścia jest prognozowana inflacja na kolejny rok. W przypadku, gdy płaca minimalna jest niższa niż połowa przeciętnego wynagrodzenia w kraju, konieczne jest zastosowanie dodatkowego wskaźnika wzrostu. Po uwzględnieniu tych danych rząd przedstawia swoją propozycję Radzie Dialogu Społecznego. Zasiadają w niej przedstawiciele związków zawodowych i organizacji pracodawców. Jeśli w ciągu 30 dni nie dojdzie do porozumienia, ostateczną decyzję podejmuje Rada Ministrów i ogłasza ją w Dzienniku Ustaw. Co istotne, oprócz kwoty miesięcznej, ustalana jest także stawka godzinowa, która dotyczy m.in. umów zlecenia.
Czy płaca minimalna wzrośnie w 2026 roku?
Od kilku tygodni duże emocje budzi natomiast prognozowana płaca minimalna, otwiera się w nowym oknie 2026. Rządowa propozycja zakłada wzrost do poziomu 4806 zł brutto, czyli o 140 zł więcej niż w roku bieżącym. To oznacza wzrost na poziomie około 3 procent. Związki zawodowe alarmują, że kwota ta nie wystarcza nawet na wyrównanie inflacji. Związki zawodowe proponowały wyższą kwotę płacy minimalnej na 2025 rok (nie mniej niż 5015 zł), co oznacza wzrost o 349 zł. Z kolei organizacje pracodawców sugerowały mniejszy wzrost (np. o 50 zł). W grze pozostaje także wariant jeszcze wyższy, na poziomie około 5070 zł. Byłby on zgodny z unijnymi wytycznymi dotyczącymi tzw. godnych wynagrodzeń, powiązanych z poziomem mediany i przeciętnej krajowej pensji.
Na ten moment jednak najbardziej prawdopodobna jest opcja 4806 zł. Minimalna stawka godzinowa w 2026 roku miałaby wynieść 31,40 zł brutto. Jeżeli Rada Dialogu Społecznego nie wypracuje kompromisu, to właśnie ta propozycja zostanie przyjęta w drodze rozporządzenia. W praktyce oznacza to, że pracownik zarabiający minimalną krajową w 2026 roku może liczyć na wzrost pensji netto o około 95 zł miesięcznie.
Czy płaca minimalna może wzrosnąć o 400 zł w 2026 roku?
W mediach pojawiły się doniesienia o tym, że od stycznia 2026 roku płaca minimalna może wzrosnąć o 400 zł. Nie wynikają one z aktualnych rządowych propozycji, lecz z regulacji unijnych. Chodzi o Dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2041 z 19 października 2022 r. w sprawie adekwatnych wynagrodzeń minimalnych w Unii Europejskiej. W dokumencie UE zaleca, by płaca minimalna wynosiła co najmniej 60 proc. mediany lub 55 - 60 proc. średniego wynagrodzenia krajowego brutto. W Polsce płaca minimalna w 2025 roku wynosi 4666 zł brutto, a przeciętne wynagrodzenie prognozowane przez MF to ok. 9219 zł. Oznacza to, że aktualna płaca minimalna to ok. 50,6 proc. przeciętnego wynagrodzenia, a więc nie spełnia jeszcze rekomendowanego progu 55-60 proc., o którym mówi UE.
Aby spełnić taki warunek, płaca minimalna w 2026 musiałaby wynieść co najmniej 5070-5530 zł brutto. Stąd właśnie pojawiają się prognozy mówiące o możliwej podwyżce o 400 zł lub więcej. W dyrektywie kluczowe jest jednak słowo "zaleca", które nie oznacza narzucania. UE nie narzuca konkretnej wartości, a jedynie proces i sposób konsultacji. W dyrektywie chodzi bardziej o włączenie partnerów społecznych do ustalania płacy minimalnej, transparentność oraz powiązanie z danymi makroekonomicznymi. Teoretycznie jest więc szansa na wyższą o 400 zł płacę minimalną w 2026 roku, jednak prawdopodobieństwo, że tak się stanie, jest nikłe. Najbardziej prawdopodobna jest opcja proponowana przez rząd, czyli wzrost o 140 zł brutto.
Czytaj też: Podwyżki w ochronie zdrowia. Minister podała kwotę, popłyną miliardy złotych, otwiera się w nowym oknie
