Dotychczas funkcjonowały dwa zrzeszenia banków spółdzielczych. Grupę BPS tworzą 351 banki spółdzielcze, dwa banki współpracujące oraz Bank BPS, a w drugiej: grupie SGB jest 199 banków spółdzielczych. Zdecydowana większość banków spółdzielczych (486 na 555 wszystkich) funkcjonuje w ramach IPS czyli Instytucjonalnego Systemu Ochrony. To forma wprowadzona w ramach dostosowania polskiego prawodawstwa do unijnych przepisów.
W ramach IPS wprowadzone są ściślejsze mechanizmy kontroli wewnątrz zrzeszenia, ale w zamian stosowane są np. zagregowane normy płynności, co oznacza, że poszczególni uczestnicy nie muszą ich spełniać na poziomie jednostkowym, bo wystarczy, że jest odpowiednie na poziomie całego systemu. Taki system preferował do tej pory nadzór jako bezpieczniejszy i zdolny do szybszego reagowania na pojawienie się ewentualnych problemów.
Część banków jednak zdecydowanie odrzucała jednak taką formę integracji i zdecydowała się na utworzenie nowego zrzeszenia. Na koniec września poza IPS funkcjonowało 69 banków spółdzielczych, spośród których 56 złożyło wniosek o wyrażenie zgody na utworzenie apeksowego banku zrzeszającego.
We wtorek KNF zezwoliła na jego powołanie. Prezesem zarządu banku została Anna Zwierzchowska (prezes Banku Spółdzielczego w Tarczynie), a wiceprezesami Elżbieta Ceglarek i Władysław Postuła.
Działalność banku apeksowego ogranicza się wyłącznie do świadczenia usług na rzecz zrzeszonych banków spółdzielczych w formie m.in. obsługi finansowej zrzeszenia, zapewnienia warunków do utrzymywania płynności w zrzeszeniu przez wszystkich jego uczestników samodzielnie, realizacji rozliczeń, zagospodarowania nadwyżek środków pieniężnych banków spółdzielczych oraz obsługi prawnej - napisano w komunikacie KNF. Polski Bank Apeksowy nie będzie posiadał placówek. Bank nie będzie prowadził działalności komercyjnej, nie będzie gromadził depozytów. Wynik głosowania w KNF pokazuje, że nadzór nie ma przekonania do takiej formy funkcjonowania banków spółdzielczych.
Niedawno w wywiadzie dla "Dziennika Gazety Prawnej", przewodniczący KNF mówił, że jest to sprawa precedensowa i wymaga dyskusji oraz analiz z punktu widzenia wpływu na bezpieczeństwo i stabilność rynku banków spółdzielczych. Jak dodawał wówczas, regulacje prawne dotyczące instytucji banku apeksowego są dość ubogie, co także wpływa na przebieg postępowania.
Monika Krześniak-Sajewicz
