Przeciętny miesięczny dochód rozporządzalny na 1 osobę wyniósł w 2022 r. 2249,79 zł, wobec 2061,93 zł w 2021 r. - podał Główny Urząd Statystyczny. Oznacza to wzrost na przestrzeni roku o 187,86 zł, tj. o 9,1 proc.
W 2019 r. przeciętny miesięczny dochód przypadający na jedną osobę wynosił 1819 zł, natomiast później wzrósł o 5,5 proc. do 1919 zł w 2020 r. W następnym roku doszło do wzrostu o 7,4 proc., czyli o 142,93 zł.
Takie odczyty wskazywały, że przeciętny dochód przypadający na jedną osobę rósł szybciej od cen w Polsce. Średnioroczna inflacja konsumencka według GUS w 2020 roku wyniosła bowiem 3,4 proc., natomiast w 2021 r. 5,1 proc.
Czym jest dochód rozporządzalny? Na co wpływa?
Dochód rozporządzalny obliczany jest na podstawie sumy dochodów gospodarstwa domowego ze wszystkich źródeł, czyli z tytułu wykonywanej pracy zarobkowej, prowadzonej działalności gospodarczej lub transferów z budżetu państwa, tj. rent i emerytur oraz programów socjalnych. Ta kwota jest pomniejszana o zaliczki na podatek dochodowy, składki na ubezpieczenie społeczne oraz zdrowotne, ale także o pozostałe podatki, np. od dochodów z własności.
W praktyce dochód rozporządzalny ma odwzorować kwotę, jaką dysponuje przeciętny obywatel na takie cele jak bieżące wydatki czy oszczędności.
Komunikat podany przez GUS zostanie także opublikowany w Dzienniku Ustaw. Wysokość przeciętnego dochodu przypadającego na jedną osobę ma wpływ na kształt opłat za odpady komunalne oraz opłaty śmieciowe. W przypadku pierwszych wymienionych kosztów, nie mogą one przekroczyć równowartości 7,8 proc. dochodu zaraportowanego przez GUS na dany rok. Natomiast maksymalna stawka opłaty za wywóz śmieci nie może być wyższa niż 2 proc. przeciętnego dochodu.
Hasło ubiegłego roku? Walka z inflacją
Ubiegły rok minął pod znakiem najwyższej inflacji niewidzianej w Polsce od ponad dwudziestu lat. Średnio w całym 2022 r. dynamika cen wyniosła 14,4 proc. w relacji rocznej.
Dla przykładu przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej, czyli tzw. "średnia krajowa" wyniosła w ubiegłym roku 6346,15 zł, wobec 5662,53 zł z 2021 r. - jest to wzrost o 12,07 proc. Jednocześnie GUS zaraportował, że wskaźnik realnego przeciętnego wynagrodzenia obniżył się na przestrzeni roku o 2,1 proc.
W ramach walki ze wzrostem cen towarów i usług, Rada Polityki Pieniężnej kontynuowała rozpoczęty w 2021 r. cykl zacieśniania polityki monetarnej. To ostatecznie wpłynęło na ustanowienie stopy referencyjnej we wrześniu 2022 r. na poziomie 6,75 proc., czyli niewidzianym od końca 2002 roku.
Zobacz również:
Swoją strategię na walkę z inflacją miał również rząd. Wysokie stopy procentowe przełożyły się na wyższe raty kredytów, dlatego w połowie 2022 r. PiS uchwaliło nowy program pomocowy nazwany "Wakacjami kredytowymi". Jego beneficjentami mogły zostać osoby posiadające złotowy kredyt hipoteczny, a które chciały przesunąć w czasie spłatę czterech rat w ub.r. i czterech rat w bieżącym roku.
Rząd na początku 2022 r. wprowadził również tarczę antyinflacyjną, która m.in. obniżyła stawkę VAT dla paliw z 23 do 8 proc. oraz na żywność z 5 do 0 proc. Zmniejszony podatek na podstawowe produkty żywnościowe będzie obowiązywać do końca kwietnia br., natomiast do cen na stajach paliw od 1 stycznia ponownie jest doliczany pełny VAT.
Oba programy nie uchroniły jednak w pełni przed skokowymi wzrostami cen, ponieważ zgodnie z danymi GUS za grudzień 2022 r., pod koniec roku żywność zdrożała w relacji rocznej o 21,5 proc., natomiast paliwa do prywatnych środków transportu o 13,5 proc.
Warto także wskazać wzrost kosztów związanych z użytkowaniem mieszkania lub domu, wraz z nośnikami energii. Ta kategoria podrożała w grudniu 2022 r. o 22,6 proc. rok do roku, przy czym gaz, energia cieplna i opał były droższe o kolejno 24,8 proc.; 29,6 proc. oraz 83,1 proc.
Oprac. Alan Bartman
