Zabezpieczenie drewnianej architektury na zewnątrz

Jeśli chcemy mieć pewność, że podjedliśmy wszystkie niezbędne kroki, aby drewno służyło nam jak najdłuższej, powinniśmy w pierwszej kolejności zabezpieczyć je bazą gruntującą (impregnatem technicznym nietworzącym powłoki) przed biokorozją, a następnie pomalować preparatem dekoracyjnym. Zawarte w kolorowych lakierach, lakierobejcach, olejach pigmenty barwią drewno, ale również chronią je przed szarzeniem od promieni słonecznych. Z kolei żywice i woski czynią powierzchnię odporną na wchłanianie wilgoci.

Najważniejszą rzeczą jest wybór odpowiedniego produktu. Sięgając po impregnat techniczny, zwróćmy uwagę na zakres oferowanej przez producenta ochrony - nie wszystkie bowiem preparaty zabezpieczają drewno jednocześnie przed pleśniami, grzybami i owadami, a tylko taki zakres da nam kompleksową i trwałą ochronę drewna.

Preparat dekoracyjny powinien być dostosowany do rodzaju powierzchni i naszych potrzeb. - Do mebli ogrodowych powinniśmy użyć twardej lakierobejcy, która jest odporna na zadrapania i zarysowania - radzi Andrzej Wójcik, doradca techniczny firmy Altax. - Elewację drewnianą najlepiej pomalować elastyczną lakierobejcą woskową, natomiast do zabezpieczenia tarasu lub elementów z drewna egzotycznego zalecany jest olej do drewna. Każdy producent powinien na opakowaniach umieszczać informację o miejscach stosowania. - Należy uważać na środki uniwersalne - przeznaczone do impregnacji wszystkich elementów drewnianych bądź nadających się zarówno do wnętrz jak i na zewnątrz. Mogą one nie sprawdzić się na naszej powierzchni - ostrzega ekspert.

Wybór produktu zależeć będzie również od stopnia wykończenia drewna. Większość gotowych elementów architektury ogrodowej, takich jak płoty lamelowe, donice, pergole czy palisady, dostępne w centrach ogrodniczych i marketach budowlanych, wykonanych jest z nieoszlifowanego drewna.

- Oznacza to dla nas tyle, że do malowania musimy zastosować preparat do drewna nieoszlifowanego - tłumaczy Wójcik. - Ma to ogromne znaczenie, ponieważ deska taka ma odkryte kapilary, czyli otwory, którymi drewno chłonie wodę. Właściwy środek musi zatem posiadać cząsteczki o odpowiednio dużej wielkości, aby dokładnie wypełniły i zakorzeniły się w kapilarach, zabezpieczając drewno przed wchłanianiem nadmiaru wilgoci.

Przed użyciem jakiegokolwiek preparatu przeczytajmy jego etykietę i zastosujmy się do umieszczonej na niej instrukcji użycia. Zaufajmy producentowi i jego rekomendacji, co do ilości i grubości warstw oraz przerwy pomiędzy ich nakładaniem, czasu schnięcia.

Nakładanie zbyt grubych warstw to jeden z najczęściej popełnianych błędów. Skutkuje to tym, że powierzchnia bardziej podatna jest na łuszczenie i pękanie. Zbyt gruba warstwa ponadto znacznie wydłuża czas schnięcia preparatu i psuje efekt dekoracyjny, gdyż zamiast podkreślić rysunek drewna, zupełnie go przykrywa.

Malować należy w temperaturze powietrza od +5 do +20 stopni C. Jak jest zimno, drewno gorzej schnie. Powyżej tej temperatury natomiast wysycha zbyt szybko, co może powodować efekt zakładek na krawędziach łączenia poszczególnych warstw.

Najlepsze środki zabezpieczające przed biokorozją to takie, które są niewymywalne. Oznacza to, że jednorazowe pomalowanie deski preparatem w ilości rekomendowanej przez producenta, zapewnia trwałą ochronę drewna przed atakiem grzybów, pleśni i larw robaków. Jeżeli w trakcie użytkowania powłoka dekoracyjna nie ulegnie zniszczeniu i nie będziemy musieli jej zeszlifować, nie będzie potrzeby odnawiania impregnacji.

Zabezpieczenie preparatami dekoracyjnymi, które również chronią drewno przed słońcem i wilgocią, należy odnawiać, gdy zauważymy wytarcie, blaknięcie, pękanie lub łuszczenie powłoki. Jest to sygnał obniżenia stopnia zabezpieczenia. Ważne jest, aby ponowne malowanie przeprowadzić tym samym rodzajem preparatu ochronno-dekoracyjnego, który wcześniej stosowaliśmy - wtedy efekt będzie najlepszy. Dlatego malując drewno zawsze zachowajmy puszkę albo zapiszmy rodzaj zastosowanego preparatu.

- Jeżeli na powierzchnię zaolejowaną nałożymy lakierobejcę, preparat nie utrzyma się na niej - ostrzega doradca firmy Altax. - Możemy na lakierobejcę położyć olej, jednak jest to bezcelowe, ponieważ nie uzyskamy pożądanego efektu. Olej, który ma wniknąć w głąb drewna, nie będzie mógł "przedostać się" przez powłokę ochronną zastosowanej wcześniej lakierobejcy.

Scenariusz I - dobra kondycja powierzchni

W przypadku malowania lakierem lub lakierobejcą, jeżeli powierzchnia jest w dobrej kondycji, ale wymaga odświeżenia, sprawa jest bardzo prosta. Deski wystarczy lekko zmatowić drobnym papierem ściernym (np. 200 mm), oczyścić z pyłu a następnie położyć na całość 1-2 bardzo cienkie warstwy środka dekoracyjno-ochronnego.

Jeżeli mamy do czynienia z olejowaną powierzchnią, wystarczy, aby w miejscu, gdzie widzimy oznaki lekkiego przetarcia wetrzeć kilka kropel oleju za pomocą szmatki, tamponu lub mopa.

Scenariusz II - powłoka popękała i łuszczy się

W przypadku gdy mamy do czynienia z mocno zniszczoną powierzchnią, która dodatkowo pokryta jest już kilkoma warstwami preparatu powłokotwórczego, można zastosować dwa rozwiązania:

1. Najbezpiecznej jest zeszlifować powierzchnię do surowego drewna i dopiero wtedy pokryć ją ponownie preparatem dekoracyjnym. Wówczas niezbędne będzie zastosowanie jako bazy pod lakier, olej lub lakierobejcę, gruntującego impregnatu technicznego. Jest to rozwiązanie pracochłonne, jednak najlepsze, jeśli chcemy mieć pewność dobrego efektu na kilka lat.

Tutaj znajdziesz mnóstwo porad budowlanych

2. Jeśli jednak chcemy uniknąć szlifowania do surowej deski, możemy wybrać rozwiązanie polegające na usunięciu jedynie odpadających części powłoki. Następnie, fragmenty ukazujące surowe drewno należy posmarować jeden raz gruntującym impregnatem technicznym w celu zabezpieczenia przed biokorozją a po wyschnięciu, już całość powierzchni pomalować środkiem dekoracyjnym.

- Pamiętajmy jednak, że w takim przypadku może być problem z uzyskaniem idealnego efektu, bo nie będziemy mieli jednolitej powierzchni - zwraca uwagę ekspert Altax. - Problematyczne jest użycie środka dekoracyjnego o przezroczystych pigmentach - wszystkie niedoskonałości będą widoczne. Najlepiej będzie wybrać preparat, którego pigmenty są lekko kryjące, np. Altax impregnat do drewna, ale przy takim zastosowaniu zawsze istnieje niebezpieczeństwo, że preparat nie pokryje jednolicie, albo nie będzie się trzymał.