Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem od nieruchomości przenośnych kontenerów, czyli mobilnych obiektów wykorzystywanych głównie na placach budowy. Tego typu kontenery pełnią najczęściej funkcję zaplecza sanitarnego, narzędziowego czy też biurowego. Część organów podatkowych uznawała do tej pory, że kontenery wpisują się w definicję budowli i dlatego - zgodnie z ustawą o podatkach i opłatach lokalnych - powinny podlegać podatkowi od nieruchomości.
Jak tłumaczy Rafał Kufieta, prawnik z Kancelarii Prawnej Rafał Kufieta, podatek od nieruchomości dotyczy m.in. budynków oraz budowli związanych z prowadzoną przez danego podatnika działalnością gospodarczą.
- Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych w obszarze definicji budynków i budowli odsyła do Prawa budowlanego. Przepisy są jednak na tyle problematyczne i nieprecyzyjne, że w efekcie mamy do czynienia z takimi, toczącymi się często przez wiele lat, sprawami i sporami dotyczącymi tego, czy właśnie np. przenośny kontener powinien być opodatkowany czy też nie. Kłopoty tego rodzaju pojawiają się od lat, ale dotychczas ustawodawcom niestety nie udało się ich rozwiązać - komentuje Rafał Kufieta.
Problemy z interpretacją
Jedna z budzących takie wątpliwości spraw trafiła do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Spółka działająca w branży budowlanej do końca 2009 r. nie deklarowała do podatku od nieruchomości przenośnych kontenerów, które wykorzystywała w różnych miejscowościach, gdzie służyły jako zaplecze dla robót budowlanych. Sytuacja uległa zmianie po tym, gdy jeden z urzędów miejskich - jako organ podatkowy - dokonał kontroli podatku od nieruchomości za lata 2004-2009 i wprowadził całkiem nową interpretację. Urząd uznał, że za kontenery powinien być jednak zapłacony podatek.
Z interpretacją nie zgodziła się spółka, która wskazywała, że przenośny kontener nie stanowi budowli ani w rozumieniu Prawa budowlanego, ani w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Sprawa trafiła ostatecznie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. W wydanym orzeczeniu przychylono się do interpretacji podatnika, ale organ podatkowy złożył następnie skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Kontenery bez podatku
Sprawę zakończył wyrok NSA z 15 marca 2016 r. (sygn. akt - II FSK 84/14), w którym oddalono skargę. Sąd stwierdził przy tym, że kontenery - jako obiekty tymczasowe i niezwiązane trwale z gruntem - nie powinny podlegać podatkowi od nieruchomości.
W uzasadnieniu wyroku NSA powołał się m.in. na definicje zawarte w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych oraz Prawie budowlanym. Zgodnie z aktualnymi przepisami, budynkiem jest obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Jak zaznaczył NSA, kluczowe znaczenie ma w tym kontekście fragment dotyczący trwałego związania z gruntem. Stwierdzono, że w konsekwencji kontenerów nie można uznać za obiekty spełniające tą przesłankę.
- Sędziowie uznali, że kontener nie spełnia też definicji budowli, którą zawarto w przepisach budowlanych. Co bardzo istotne, odmiennej i błędnej interpretacji dopuszczała się do tej pory spora część organów podatkowych. W art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego mamy tymczasem wymienione obiekty uznawane za budowle. Definicja ta może być traktowana jako definicja otwarta. W przypadku przepisów podatkowych definicja o otwartym charakterze nie może być jednak dopuszczalna, na co wskazał również NSA. Kontener nie jest zatem budynkiem, bo nie jest trwale związany z gruntem. Nie jest również budowlą, bo nie ma go we wskazanym wyliczeniu - wyjaśnia Rafał Kufieta.
Jak ocenia prawnik, po wyroku NSA organy podatkowe powinny zaprzestać stosowania interpretacji, zgodnie z którą przenośne kontenery miałyby podlegać opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Zdaniem Rafała Kufiety, sprawy tego rodzaju wyraźnie pokazują też jednak, że obecne przepisy podatkowe oraz budowlane są mocno niedoskonałe i wymagają zmian.
