Rok temu w Sejmie odbyło się ponowne pierwsze czytanie projektu obywatelskiego ZNP ws. wynagrodzeń nauczycieli. Przyspieszenie prac obiecał w listopadzie premier Donald Tusk. Podkomisja, do której trafił projekt, nie informuje jednak o kolejnych posiedzeniach.
Co z podwyżkami dla nauczycieli?
Ministra edukacji Barbara Nowacka, proszona w niedzielę przez PAP o komentarz w tej sprawie, podkreśliła, że projekt wymaga pewnej nowelizacji.
"Dlatego, że był on pisany jeszcze w czasie, kiedy awans zawodowy nauczycieli wyglądał inaczej. Ale ministerstwo jest gotowe i nauczycielom w Polsce musi się żyć lepiej. To jest moja deklaracja i deklaracja premiera Donalda Tuska" - zaznaczyła.
Jak dodała, "jest pewna, że nauczyciele już odczuwają pewną pozytywną zmianę, która była konieczna".
"Ta podwyżka 30-procentowa i waloryzacja w tym roku im się po prostu należały. Natomiast oczywiście dążymy do tego, żeby nauczyciele zarabiali jak najlepiej, żeby to była praca marzeń" - wskazała Barbara Nowacka.
"System wynagrodzeń nauczycieli jest skrajnie arbitralny"
Obywatelski projekt nowelizacji Karty nauczyciela, który zakłada powiązanie wysokości wynagrodzeń nauczycieli z wysokością przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce, Związek Nauczycielstwa Polskiego (ZNP) wniósł do Sejmu w listopadzie 2021 r. ZNP zebrał pod nim ponad 250 tys. podpisów - dwa i pół razy więcej niż wymagane minimum. Pierwsze czytanie projektu przeprowadzone zostało już w lutym 2022 r. Następnie trafił do komisji, gdzie dalszych prac jednak nie prowadzono.
W przypadku projektów obywatelskich nie obowiązuje zasada dyskontynuacji wraz z zakończeniem kadencji parlamentu, dlatego do projektu noweli wrócili posłowie obecnej kadencji. Ponowne pierwsze czytanie projektu przeprowadzono 25 stycznia 2024 r. Prezes ZNP Sławomir Broniarz argumentował wówczas, że "obecny system wynagrodzeń nauczycieli jest skrajnie arbitralny, nietransparentny, nieobiektywny i w pełni zależy od decyzji polityków". Dlatego - jak mówił - konieczne jest kształtowanie wysokości płac nauczycieli w oparciu o obiektywny wskaźnik.
Tym razem komisja edukacji, do której skierowano projekt, powołała podkomisję nadzwyczajną, która miała się nim zająć. Na pierwszym spotkaniu posłowie nie wyznaczyli terminu kolejnego, a z informacji zamieszczonych na stronie Sejmu wynika, że "w najbliższym czasie nie są planowane posiedzenia podkomisji".
Tymczasem do przyspieszenia prac nad projektem zobowiązał się szef rządu podczas listopadowego 43. Krajowego Zjazdu Delegatów ZNP. "Nie będzie już zwłoki" - zapewnił wówczas Tusk. "Będziemy negocjować pewne aspekty w tymże projekcie. Wiadomo, projekty są po to, by dać pewien punkt wyjścia do poważnej rozmowy" - powiedział.
Co wchodzi w skład pensji nauczyciela?
Obecnie wysokość wynagrodzenia nauczycieli jest pochodną kwoty bazowej dla nauczycieli, określanej co roku w ustawie budżetowej. Służy ona do wyliczania tzw. średniego wynagrodzenia nauczycieli (określone jest ono w Karcie nauczyciela procentowo dla każdego stopnia awansu zawodowego). W ustawie budżetowej na 2025 r. kwotę bazową dla nauczycieli ustalono na 5 434,82 zł, zwiększając ją tym samym o 5 proc. (o 258,80 zł) w stosunku do tej obowiązującej w 2024 r. (5 176,02 zł).
Po uwzględnieniu danych z ustawy budżetowej i okołobudżetowej średnie wynagrodzenie brutto nauczycieli w 2025 r. wyniesie: początkujących - 6672,31 zł (o 317,73 zł więcej niż obecnie), mianowanych - 7826,14 zł (więcej o 372,67 zł), a dyplomowanych - 10000,07 zł (więcej o 476,19 zł).
Na średnie wynagrodzenie nauczyciela składa się wynagrodzenie zasadnicze, dodatki (m.in. za wysługę lat, funkcyjny, motywacyjny), wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe i doraźne zastępstwa, a także nagrody i inne świadczenia (np. trzynastka). Dodatków jest kilkanaście m.in. za wysługę lat, funkcyjne (wynikający z pełnienia funkcji kierowniczej, dla mentora, dla wychowawcy klasy, nauczyciela doradcy metodycznego, nauczyciela konsultanta), motywacyjny, za warunki pracy, nagroda jubileuszowa, nagroda ze specjalnego funduszu nagród, dodatkowe wynagrodzenie za pracę w porze nocnej, dodatkowe wynagrodzenie roczne (tzw. trzynastka), odprawa emerytalno-rentowa i odprawa z tytułu rozwiązania stosunku pracy, wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe i doraźne zastępstwa. Wysokość części z nich wzrasta wraz ze wzrostem płacy zasadniczej.
