Dla kogo uproszczone zaliczki?
Uproszczoną formę wpłacania zaliczek mogą stosować podatnicy opłacający podatek według skali podatkowej oraz tzw. podatek liniowy, za wyjątkiem tych którzy po raz pierwszy podjęli działalność w roku podatkowym albo w roku poprzedzającym rok podatkowy. W praktyce oznacza to, że w 2010 r. nie mogą wpłacać zaliczek w uproszczonej formie podatnicy, którzy rozpoczną działalność w tym roku lub rozpoczęli ją w roku 2009. Tak więc możliwość korzystania z omawianego sposobu wpłaty zaliczek dotyczy podatników, którzy prowadzą działalność co najmniej od 2008 r. Nie ma przy tym znaczenia czy są oni małymi podatnikami.
Decydując się na ustalanie zaliczek w uproszczony sposób podatnik musi mieć świadomość na czym polega jej "mechanizm". Otóż jest to zaliczka ustalana w szczególny sposób, tj. w wysokości 1/12 kwoty obliczonej od dochodu z działalności gospodarczej wykazanego w zeznaniu rocznym złożonym w roku podatkowym poprzedzającym dany rok podatkowy albo w roku podatkowym poprzedzającym dany rok podatkowy o dwa lata.
Zatem specyfika omawianych zaliczek sprowadza się do ich ustalania od dochodu z działalności z lat wcześniejszych. Poziom dochodu uzyskanego w roku bieżącym nie ma wpływu na ich wysokość w trakcie roku podatkowego. Dochód uzyskany w roku, w którym zaliczki są płacone w uproszczonej formie, podlega bowiem rozliczeniu dopiero w zeznaniu rocznym.
Tak więc ta metoda opłacania zaliczek pozwala na przesunięcie terminu zapłaty podatku za 2010 r. w sytuacji gdy dochód będący podstawą ich ustalenia okaże się niższy od dochodu uzyskanego w 2010 r. Natomiast w przypadku gdy spodziewane dochody za 2010 r. będą niższe od dochodów za lata ubiegłe, wówczas podatnik nadpłacony podatek "odzyska" po złożeniu zeznania. Nie ma bowiem możliwości rezygnacji z uproszczonych zaliczek w trakcie roku podatkowego.
Termin i forma wyboru uproszczeń
Przedsiębiorcy, którzy zamierzają skorzystać z ustalania zaliczek w uproszczony sposób, muszą zawiadomić o tym fakcie urząd skarbowy. Zawiadomienie należy złożyć na piśmie (w dowolnej formie) do dnia 20 lutego roku podatkowego. Ponieważ jednak w tym roku 20 lutego przypada w sobotę, przedsiębiorcy mają czas na złożenie omawianego oświadczenia do 22 lutego 2010 r.
W 2010 r. zawiadomienia nie muszą składać podatnicy, którzy złożyli je w 2009 r. lub latach wcześniejszych i w 2010 r. zamierzają nadal korzystać z omawianej formy opłacania zaliczek. Tak wynika z analizy art. 44 ust. 6d ustawy o pdof.
Podstawą wyliczeń dochód
W 2010 r. kwotę miesięcznej zaliczki stanowi 1/12 kwoty obliczonej przy zastosowaniu:
- skali podatkowej obowiązującej w tym roku lub
- stawki w wysokości 19% (dla podatników, który wybrali na ten rok podatek liniowy).
Przy czym podstawą do obliczenia zaliczki w danym roku podatkowym jest dochód. Z uwagi na brak szczególnych regulacji na potrzeby zaliczek uproszczonych należy przyjąć, że jest to dochód w rozumieniu art. 9 ust. 2 ustawy o pdof, czyli nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Oznacza to, że za podstawę obliczenia zaliczki w uproszczonej formie przyjmuje się dodatnią różnicę pomiędzy przychodami i kosztami ich uzyskania bez przysługujących podatnikowi odliczeń (np. składek ZUS). Przy czym do obliczenia zaliczek za 2010 r. pod uwagę należy wziąć dochód wynikający z zeznania (PIT-36 lub PIT-36L) złożonego w:
- 2009 r., czyli dochód za 2008 r.,
- 2008 r., czyli dochód za 2007 r. - jeżeli w zeznaniu złożonym w 2009 r. nie wystąpił dochód albo dochód nie przekroczył 3.091 zł; jeżeli również w tym roku podatnik nie wykazał dochodu, to nie ma możliwości wpłaty zaliczek w uproszczonej formie.
Przykład
W zeznaniu podatkowym za rok 2008 (PIT-36L) składanym w 2009 r. dochód z działalności gospodarczej wyniósł 102.000 zł. Oznacza, że w 2010 r. miesięczna zaliczka na podatek dochodowy w uproszczonej formie od dochodu opodatkowanego:
I przypadek - według skali podatkowej, będzie wynosiła 1.243,27 zł, co wynika z następującego wyliczenia
- kwota rocznego podatku:
(102.000 zł - 85.528 zł) × 32% = 5.271,04 zł,
5.271,04 zł + 14.839,02 zł = 20.110,06 zł,
- kwota miesięcznej zaliczki:
(20.110,06 zł : 12 m-cy) = 1.675,84 zł;
II przypadek - podatkiem liniowym, będzie wynosiła 1.615 zł (102.000 zł × 19% : 12 m-cy).
Kwotę zaliczki obliczonej w powyższy sposób podatnik ma prawo pomniejszyć o kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne (do wysokości nieprzekraczającej 7,75% podstawy wymiaru tej składki). Ustalona w ten sposób kwota (po zaokrągleniu do pełnych złotych) stanowi zaliczkę podlegającą wpłacie na rachunek właściwego urzędu skarbowego (art. 44 ust. 6i ustawy o pdof).
Poza powyższym odliczeniem przepisy nie przewidują możliwości uwzględnienia jakichkolwiek odliczeń przy ustalaniu zaliczki w uproszczonej formie. Podatnicy, którzy wybiorą ten sposób ustalania zaliczek, będą mogli uwzględnić zapłacone składki na ubezpieczenia społeczne i pozostałe przysługujące im odliczenia dopiero po zakończeniu roku, w zeznaniu podatkowym.
Termin wpłaty zaliczki
Zaliczka w uproszczonej formie to zaliczka miesięczna. Zatem należy ją wpłacać za okres od stycznia do listopada w terminie do dnia 20. każdego miesiąca za miesiąc poprzedni. Z kolei zaliczkę za grudzień, w wysokości zaliczki należnej za listopad, w terminie do dnia 20 grudnia roku podatkowego. W terminach płatności zaliczek podatnicy nie składają deklaracji.
Podstawa prawna: ustawa z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 ze zm.).
autor: Beata Siwkowska
Gazeta Podatkowa Nr 635 z dnia 2010-02-08