Wiceminister rodziny, pracy i polityki społecznej Sebastian Gajewski przypomniał w Sejmie sytuację związaną z reformą emerytalną z 1999 roku, w której kluczowa była zmiana wymiaru świadczenia ze zdefiniowanego na zdefiniowaną składkę oraz usunięcie większości branżowych przywilejów emerytalnych, w tym ograniczenie możliwości przechodzenia na tzw. wcześniejsze emerytury.
Kobiety urodzone w 1953 roku zostały pokrzywdzone przez przepisy emerytalne
"Nowym systemem zostały objęte osoby urodzone po 31 grudnia 1948 roku. Dla części ubezpieczonych, w tym, w szczególności tych urodzonych pod koniec lat 40 oraz w latach 50, zmiana systemu emerytalnego była z reguły niekorzystna" - powiedział Gajewski.
Zaznaczył, że z tego powodu ustawodawca wprowadził przywileje, które "łagodziły" dla tej grupy skutki wejścia do nowego systemu emerytalnego. "Należała do nich możliwość przechodzenia na emeryturę wcześniejszą na zasadach obowiązujących w starym systemie emerytalnym, a następnie po kilku latach pobierania emerytury wcześniejszej możliwości wystąpienia o emeryturę powszechną.
"Z czasem okazało się, ze łączenie tych możliwości, a zatem dwóch systemów emerytalnych [...] doprowadziło do tego, że im dłużej świadczeniobiorca pobierał emeryturę wcześniejszą, tym większa była jego emerytura powszechna" - wskazał wiceminister rodziny, pracy i polityki społecznej.
Czytaj także: Zarabiasz najniższą krajową? Taka czeka cię emerytura
Podkreślił, że rozwiązaniem tego problemu miały być zmiany wprowadzone w 2012 roku, które przewidywały pomniejszenie podstawy emerytury powszechnej o kwoty pobranych poprzednio emerytur wcześniejszych.
"Problem w tym, że przepis ten wszedł w życie z półrocznym vacatio legis i znalazł zastosowanie do wszystkich emerytów, którzy przed jego wejściem w życie pobierali emerytury wcześniejsze, a nie osiągnęli jeszcze powszechnego wieku emerytalnego. W chwili ustalenia swojego prawa do emerytury wcześniejszej nie mogli więc przewidzieć w jaki sposób pobieranie tej emerytury przełoży się na wysokość ich przyszłej emerytury powszechnej" - zaznaczył Gajewski.
Dodał, że rozwiązanie to najbardziej odczuły kobiety z rocznika 1953, które o zastosowaniu w stosunku do nich mechanizmu prawa pomniejszania dowiedziały się na kilka miesięcy przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego. W związku z tym nie miały żadnego pola manewru i dostosowania się do nowej sytuacji.
Czytaj także: Przyszła emerytura do sprawdzenia w aplikacji? Rafał Brzoska z nową propozycją
Wskazał, że problem z kobietami urodzonymi w 1953 roku został rozwiązany ustawą z czerwca 2020 roku, ale z konsekwencjami krótkiego vacatio legis zmierzyły się nie tylko ta grupa, ale także kobiety urodzone w latach 1954-1959 i mężczyźni urodzeni w latach 1949-1952 i w 1954 r.
"Uszczerbek, który odniosły te grupy, jest nieco mniejszy niż w przypadku kobiet urodzonych w 1953 roku. Wymaga jednak - i to jest stanowisko ministerstwa rodziny, pracy i polityki społecznej - odpowiedniej kompensaty" - powiedział Gajewski.
ZUS przeliczy emerytury tych seniorów
W związku z tym powiedział, że resort przygotował projekt ustawy, który przewiduje, że emeryci, którzy pobierali lub pobierają wciąż emerytury wcześniejsze, przyznane im przed 6 czerwca 2012 roku, czyli przed datą ogłoszenia ustawy wprowadzającej art. 25, ust.1b ustawy emerytalnej i osiągnęli powszechny wiek emerytalny oraz nabyli prawo do emerytury powszechnej po 2012 roku, będą mieli prawo do ponownego ustalenia wysokości emerytury powszechnej bez zastosowania mechanizmu jej pomniejszania o uprzednio pobrane emerytury wcześniejsze.
"Ponowne ustalenie wysokości emerytury powszechnej nastąpi na datę zgłoszenia wniosku o tę emeryturę, a jeśli ktoś tego wniosku nie złożył [...], to takie osoby będą mogły sobie ponownie ustalić wielkość emerytury powszechnej na datę osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego" - powiedział Gajewski.
Podkreślił, że tak ustalona wysokość emerytury powszechnej bez mechanizmu jej pomniejszania o wcześniej pobrane emerytury wcześniejsze zostanie przewaloryzowana do czerwca 2026 roku i zostanie wypłacona w nowej wyższej kwocie.
Ustalenie emerytury nastąpi z urzędu
Dodał, że ponowne ustalenie emerytury powszechnej nastąpi z urzędu, a więc bez konieczności zgłaszania odrębnego wniosku. "Ten projekt nie jest tylko zamierzeniem legislacyjnym ministerstwa rodziny, pracy i polityki społecznej, ale uzyskał on wpis do wykazu prac legislacyjnych i programowych rządu, zostało zapewnione finansowanie przez ministerstwo finansów i w najbliższych dniach projekt ten zostanie skierowany od uzgodnieni resortowych" - zapowiedział.
"W ten sposób ostatecznie zostanie rozwiązany problem pokrzywdzenia grup emerytów przez sposób wejścia w życie art, 25 ust. 1b ustawy emerytalnej nie tylko w stosunku do rocznika 1953" - powiedział Gajewski.
