Czy auto, z którego właściciel nie korzysta przez dłuższy okres, musi być ubezpieczone?
TAK. Dla obowiązku ubezpieczenia, który powstaje w zasadzie najpóźniej w dniu rejestracji pojazdu mechanicznego, nie ma znaczenia to, czy w ogóle i jak często użytkowany jest pojazd oraz na jakich drogach. Co więcej, przepisy dotyczące obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych stosuje się także do posiadacza lub kierującego pojazdem mechanicznym, przed jego rejestracją oraz do posiadacza lub kierującego pojazdem historycznym albo pojazdem wolnobieżnym, od chwili wprowadzenia tych pojazdów do ruchu.
Omawiane ubezpieczenie obejmuje odpowiedzialność cywilną każdej osoby, która kierując pojazdem mechanicznym w okresie trwania odpowiedzialności ubezpieczeniowej, wyrządziła szkodę w związku z ruchem tego pojazdu. Za szkodę powstałą w związku z ruchem pojazdu mechanicznego uważa się również szkodę powstałą podczas i w związku z wsiadaniem do pojazdu mechanicznego lub wysiadaniem z niego, bezpośrednim załadowywaniem lub rozładowywaniem pojazdu mechanicznego, jak też zatrzymaniem lub postojem pojazdu mechanicznego.
Czy można wypowiedzieć polisę w razie czasowego wycofania pojazdu z ruchu?
NIE. Czasowe wycofanie pojazdu z ruchu nie powoduje ustania odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń ani też obowiązku ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych. Nie ma więc podstaw do wypowiedzenia umowy ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych ze względu na czasowe wycofanie pojazdu z ruchu. W dalszym ciągu trwa obowiązek jego ubezpieczenia w tym zakresie. Pomimo czasowego wycofania pojazdu z ruchu jego posiadacz nadal korzysta z ochrony ubezpieczeniowej. Ponieważ obowiązkowa polisa OC zawierana jest zazwyczaj na czas oznaczony 12 miesięcy, niemożliwym jest również jej wcześniejsze wypowiedzenie.
W przypadku jednak czasowego wycofania pojazdu z ruchu skutkującego zmniejszeniem prawdopodobieństwa wypadku w okresie ubezpieczenia, zakład ubezpieczeń, na wniosek posiadacza pojazdu mechanicznego, jest obowiązany do proporcjonalnego obniżenia składki ubezpieczeniowej na okres czasowego wycofania pojazdu z ruchu.
Czy po nabyciu samochodu dotychczasowa polisa obowiązuje jedynie przez 30 dni?
NIE. Na nabywcę pojazdu przechodzą z chwilą nabycia prawa i obowiązki z umowy ubezpieczenia OC zawartej przez poprzedniego ubezpieczającego. Sprzedawca obowiązany jest wydać kupującemu polisę OC, która może pozostać "ważną" do końca wskazanego na niej okresu ubezpieczenia. Nabywca może jednak, ale nie musi, korzystać z uprawnienia do wypowiedzenia przejętego po zbywcy obowiązkowego ubezpieczenia OC. Obecnie, inaczej niż na podstawie przepisów obowiązujących przed dniem 11 lutego 2012 r., może tego dokonać do końca okresu ubezpieczenia, a nie jedynie w okresie pierwszych 30 dni od umowy sprzedaży. W takim wypadku umowa ubezpieczenia ulega rozwiązaniu z dniem jej wypowiedzenia. Należy tu dochować szczególnej ostrożności, bowiem najpóźniej w tym także dniu trzeba zaopatrzyć się w nową polisę OC.
Warto też wiedzieć, że aktualne rozwiązania prawne, w celu ograniczenia przypadków tzw. podwójnego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych, nie przewidują zasady automatycznego odnowienia polisy na kolejny okres 12 miesięcy w przypadku, gdy w międzyczasie doszło do wspomnianego przejścia praw i obowiązków z polisy na nowego właściciela pojazdu.
Czy jeżeli chcę zmienić ubezpieczyciela, to muszę wypowiedzieć dotychczasową polisę, mimo że ta kończy się po roku?
TAK. Nadal obowiązuje zasada, że jeżeli posiadacz pojazdu mechanicznego nie później niż na jeden dzień przed upływem okresu 12 miesięcy, na który umowa komunikacyjnego OC została zawarta, nie powiadomi na piśmie zakładu ubezpieczeń o jej wypowiedzeniu, to dochodzi do zawarcia następnej umowy na kolejny rok bez potrzeby składania jakichkolwiek oświadczeń czy też uiszczenia nowej składki. To odnowienie polisy OC nie dochodzi jednak do skutku w sytuacji, gdy nie została opłacona w całości określona w umowie składka za poprzedni okres ubezpieczenia. W razie automatycznego odnowienia się polisy OC na kolejne 12 miesięcy, zakład ubezpieczeń jest obowiązany potwierdzić zawarcie umowy dokumentem ubezpieczenia w terminie 14 dni od dnia jej zawarcia.
Czy jest możliwe wypowiedzenie jednej ze zdublowanych polis OC?
TAK, w świetle obowiązujących przepisów jest to dopuszczalne. Ubezpieczający mają możliwość wypowiedzenia umowy ubezpieczenia OC, która odnowiła się automatycznie w wyniku niewypowiedzenia wcześniejszej polisy. Jednakże zakładowi ubezpieczeń należy zapłacić składkę za tę część okresu ubezpieczenia, który upłynął do daty wypowiedzenia umowy.
Wypowiedzenie zdublowanego ubezpieczenia nie jest jednak konieczne wówczas, gdy obie umowy w odniesieniu do tego samego pojazdu mechanicznego zawarto z jedną i tą samą firmą ubezpieczeniową. Wówczas temu zakładowi ubezpieczeń należy się składka ubezpieczeniowa z tytułu jednej umowy ubezpieczenia, bez względu na liczbę polis OC dotyczących tego samego przedmiotu.
Wypowiedzenie jest skuteczne z chwilą jego nadania w placówce pocztowej, a nie z dniem doręczenia pisma do siedziby ubezpieczyciela. Obowiązuje również zasada, że zawiadomienia i oświadczenia składane agentowi danego zakładu ubezpieczeń są uważane za złożone zakładowi ubezpieczeń, w imieniu lub na rzecz którego agent ubezpieczeniowy działa.
Czy w przypadku likwidacji szkody z OC sprawcy, towarzystwo może zastosować kalkulację szkody całkowitej?
TAK, lecz w przeciwieństwie do dobrowolnych ubezpieczeń autocasco, gdzie do przyjęcia kalkulacji szkody całkowitej wystarczy osiągnięcie przez szkodę pułapu np. 70% wartości rynkowej pojazdu sprzed szkody, w przypadku OC sytuacja poszkodowanych jest korzystniejsza. Jest tak ze względu na zasadę pełnego odszkodowania oraz brak możliwości odstępstw w obowiązkowych ubezpieczeniach od przyjętych w ustawach zasad rekompensaty szkody. Koszt naprawy uszkodzonego w wypadku komunikacyjnym pojazdu, nieprzewyższający jego wartości sprzed wypadku, nie jest nadmierny. W takiej sytuacji zakład ubezpieczeń sprawcy wypadku nie może odmawiać finansowania kosztów naprawy pojazdu twierdząc, że naprawa sama w sobie jest nieopłacalna. Odszkodowanie wypłacane z ubezpieczenia OC sprawcy wypadku powinno w pełni finansować koszty potrzebne do przywrócenia pojazdu do stanu poprzedniego, a nie tylko ograniczać się do wypłaty różnicy pomiędzy wartością auta sprzed oraz po kolizji (według rozliczenia tzw. szkody całkowitej).
Podstawa prawna
Ustawa z dnia 22.05.2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 392 ze zm.)
autor: Tomasz Konieczny
