Ile dni wolnego należy się za oddanie krwi? Pracodawca nie może odmówić

Dni wolne od pracy przysługują tylko krwiodawcom zatrudnionym na umowę o pracę. Za oddanie krwi pracownik ma prawo do dwóch dni wolnych, które są pełnopłatne. Jeden z nich przypada w dniu donacji, a drugi w dniu następnym. Jeśli pracownik nie może wykonać badań okresowych, na ich wykonanie przysługuje mu trzeci dzień wolny. Prawo to zostało utrwalone ustawą o publicznej służbie krwi z 1997 r. oraz ustawą o Krajowej Sieci Onkologicznej z marca 2023 r. Ta ostatnia ustawa wprowadziła dwudniową formułę jako standard.

Czy pracodawcom się to podoba, czy nie, nie mogą odmówić pracownikowi tych dwóch dni wolnego. Pracodawca oblicza wynagrodzenie za ten czas jak za urlop, a czas zwolnienia wlicza się do ewidencji czasu pracy i dodatków. Oznacza to, że dni wolne za oddanie krwi traktowane są jako dodatkowy urlop, a nie L4. Pracownik powinien jednak uprzedzić pracodawcę o przewidywanej nieobecności w związku z oddaniem krwi.

Zobacz również:

---

Praca

Pracownicy często o tym zapominają. Dodatkowe dwa dni płatnego urlopu

Marta Sirociuk

Osoba oddająca krew oprócz dwóch dni wolnych otrzymuje również zwrot kosztów dojazdu oraz posiłek regeneracyjny. Powinien on zawierać 4500 kalorii. Honorowi Dawcy Krwi w Polsce mogą liczyć na szereg konkretnych przywilejów. Są one zarówno formą wdzięczności, jak i wsparcia. Te benefity są większe dla Zasłużonych Honorowych Dawców Krwi, którymi kobiety zostają po oddaniu 5 litrów, a mężczyźni 6 litrów krwi. Lista przywilejów dla osób oddających krew lub jej składniki jest długa, szczególnie, jeśli robią to często. Są to:

• darmowe wyniki badań laboratoryjnych i karta identyfikacyjna grupy krwi; 
• ulga podatkowa (PIT) - darowiznę krwi można odliczyć od dochodu, liczoną jako wartość liczby litrów x 130 zł. Łącznie ulgi (w tym z innymi darowiznami) nie mogą przekroczyć 6% dochodu podatnika. 

Przywileje dla "Zasłużonych Honorowych Dawców Krwi" (ZHDK) obejmują dodatkowo:

• świadczenia zdrowotne i farmaceutyczne poza kolejnością; 
• bezpłatne leki objęte refundacją NFZ; 
• ulgi na stacjach paliw (ORLEN, BLISKA, MOL i LOTOS);
• ulgi u usługodawców zrzeszonych w programie "Dawcom w darze"; 
• ulgi w komunikacji miejskiej (od 50% do 75%, zależne od miasta).  

W Polsce dawcy nie otrzymują pieniędzy za oddanie krwi. Wyjątkiem są osoby z rzadkimi grupami krwi lub poddane specjalnym zabiegom. W takich wypadkach ekwiwalent pieniężny wynosi 280 zł za litr krwi i do 500 zł za osocze. Do tego dochodzą dodatkowe dopłaty za każdy zabieg czy mililitr pobrania.

Aby zostać Honorowym Dawcą Krwi wystarczy spełniać podstawowe warunki zdrowotne i wiekowe. Krwiodawcą może zostać osoba w wieku 18-65 lat, w dobrej kondycji fizycznej, bez przeciwwskazań medycznych. Powinna ważyć powyżej 50 kg. Pierwszy krok to rejestracja w najbliższym centrum krwiodawstwa, gdzie przeprowadzane są badania kwalifikacyjne. Każda donacja jest ewidencjonowana, a po określonej liczbie oddanych litrów krwi (5 litrów dla kobiet i 6 dla mężczyzn) można otrzymać tytuł i legitymację Zasłużonego Honorowego Dawcy Krwi. Status ten wiąże się z dodatkowymi przywilejami, takimi jak prawo do korzystania poza kolejnością z opieki zdrowotnej czy zniżki na niektóre usługi.

Źródła: krwiodawcy.org, dawcomwdarze.pl

Czytaj też: Nowe przepisy odnośnie pracy w upały. Nie wszystkie firmy wdrożą je na czas