Wybory samorządowe przed nami. Wraz z nimi coraz częściej interesujemy się, czym dokładnie zajmuje się gmina oraz w jaki sposób jest finansowana. Przekonaj się, które podatki wpływają na budżet samorządów. Czy obowiązują one także ciebie?
Czym są podatki lokalne? Jakie rodzaje wyróżniamy?
Podatki często traktujemy jedynie jako pieniądze, które trafiają do urzędu skarbowego i budżetu państwa. Zapominamy jednak o podatkach lokalnych, które są ważne dla miast oraz gmin, ponieważ stanowią jedno ze źródeł ich dochodu. Jak możemy przeczytać w ustawie o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, budżety gmin częściowo zasilane są subwencjami oraz dotacjami z budżetu państwa, a także dochodami własnymi gminami, na które składają się wpływy z:
- udział w podatku dochodowym od osób fizycznych PIT od osób zamieszkałych na obszarze gminy,
- udział w podatku dochodowym od osób prawnych CIT od podatników, którzy posiadają siedzibę na obszarze gminy,
- podatku od nieruchomości.
Te trzy źródła stanowią średnio nawet 2/3 wszystkich dochodów własnych gminy. Oprócz nich udział w budżecie mają także:
- podatek rolny, leśny i od środków transportu,
- podatek od spadków i darowizn i od czynności cywilnoprawnych,
- opłaty m.in. skarbowa, miejscowa, targowa czy od posiadania psów.
Podatek od nieruchomości
Podatek od nieruchomości obowiązuje:
- grunty,
- budynki oraz ich części,
- budowle oraz ich części, które związane są z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Nie podlegają mu z kolei użytki rolne oraz lasy — wyjątkiem są jedynie tereny, na których prowadzona jest działalność gospodarcza. One również są opodatkowane.
Podstawą opodatkowania w przypadku gruntów jest ich powierzchnia. Natomiast w przypadku budynków oraz ich części, powierzchnia użytkowa. Podatkiem objęte są osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne, które są właścicielami nieruchomości lub użytkownikami wieczystymi gruntów.
W przypadku podatku od nieruchomości całość wpływów trafia do budżetu gmin. Oznacza to, że całość kwoty, którą płacimy z tytułu posiadania budynków oraz gruntów stanowi dochód własny gminy.
Podatek leśny
Podatek leśny obowiązuje osoby, które są użytkownikami wieczystymi lub posiadaczami lasów, które stanowią własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. W tym przypadku podstawową opodatkowania jest powierzchnia, wyrażona w hektarach, która wynika z ewidencji gruntów oraz budynków.
Wysokość podatku zależy również od średniej ceny sprzedaży drewna, która została uzyskana przez nadleśnictwa przez pierwsze trzy kwartały roku poprzedzającego obecny rok podatkowy. W przypadku lasów, które nie są rezerwatami, ani parkami narodowymi wysokość podatku wynosi równowartość pieniężną 0,220 m sześciennych drewna od jednego hektara. Natomiast w przypadku lasów, które są rezerwatami lub parkami narodowymi, połowę mniej - 0,110 m sześciennego drewna od jednego ha.
Podatek rolny
Podatek rolny obowiązuje osoby, które są właścicielami lub użytkownikami wieczystymi gruntów, sklasyfikowanych jako użytki rolne w ewidencji gruntów i budynków. Wyjątkiem w tym przypadku są użytki rolne, na których prowadzona jest działalność gospodarcza inna niż rolnicza.
Wysokość podatku w tej sytuacji zależna jest:
- od liczby hektarów przeliczeniowych, która ustalana jest na podstawie powierzchni, rodzajów oraz klas użytków rolnych (wynikająca z ewidencji gruntów i budynków, a także zaliczenia do okręgu podatkowego) w przypadku gospodarstw rolnych.
- od liczby hektarów, która wynika z ewidencji gruntów i budynków w przypadku pozostałych gruntów.
Podatek od spadków i darowizn
Z podatkiem od spadków i darowizn muszą liczyć się nabywcy własności rzeczy oraz praw majątkowych. Podatkowi temu podlega nabycie praw majątkowych lub własności rzeczy tytułem:
- dziedziczenia,
- darowizny,
- zasiedzenia,
- nieodpłatnego zniesienia współwłasności,
- zachowku,
- nieodpłatnej renty,
- użytkowania
- służebności.
Jego wysokość określa się po potrąceniu długów oraz ciężarów, które ustalone są według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia. Zależna jest od cen rynkowych, które obowiązywały w dniu powstaniu obowiązku podatkowego.
Podatek od czynności cywilnoprawnych
W zależności od rodzaju transakcji podatkiem od czynności cywilnoprawnych obciążone są różne podmioty. Obowiązuje on w przypadku m.in. umowy pożyczki pieniędzy, umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych, umowy dożywocie czy ustanowienia hipoteki.
Podmiotami obciążonymi podatkiem są np.:
- przy umowie sprzedaży — kupujący,
- przy umowie zamiany — strony czynności,
- przy ustanowieniu hipoteki — składający oświadczenie woli o jej ustanowieniu,
- przy umowie pożyczki — biorący ją,
- przy umowie dożywocia — obdarowany.
Stawka podatku jest uwarunkowana rodzajem czynności cywilnoprawnej. I tak jego podstawą np. w przypadku umowy sprzedaży jest wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego, w przypadku umowy dożywocia wartość rynkowa nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego, a przy ustanowieniu hipoteki kwota zabezpieczonej wierzytelności.
Podatek od środków transportowych
Podatek od środków transportowych obowiązuje właścicieli takich środków transportu, jak:
- pojazdy samochodowe,
- ciągniki,
- przyczepy,
- naczepy
- autobusy.
Jego wysokość ustalana jest przez radę gminy w drodze uchwały. Może różnić się w zależności od miejsca zamieszkania danej osoby. Informacje na jego temat znajdziemy na stronie internetowej lokalnego urzędu gminy.
