Euro w Chorwacji. Firmy wykorzystały wprowadzenie euro do podwyżek?
Chorwacki rząd krytykuje sieci handlowe w tym kraju za wykorzystanie wprowadzenia euro od 1 stycznia br. jako okazji do podwyższenia z dnia na dzień cen podstawowych produktów spożywczych, takich jak chleb, ziemniaki, czy mleko - czytamy w portalu wiadomoscihandlowe.pl. Chorwacja to dwudziesty kraj Unii Europejskiej, który przyjął euro.
Sieci wykorzystały okazję w postaci porzucenia kuny na rzecz euro do zaokrąglenia cen w górę? (zdj. ilustracyjne)Denis LOVROVICAFP
Chorwacki minister gospodarki Davor Filipović w reakcji na to, co się wydarzyło, domagał się pilnego spotkania z przedstawicielami największych detalistów w kraju. Polityk cytowany przez portal Euractiv.com oświadczył, że "sieci handlowe podnosiły ceny co miesiąc, a teraz, po przyjęciu euro, znowu podnoszą ceny i próbują oszukiwać obywateli".
Regularny wzrost cen w sklepach to w Chorwacji nic nowego. W listopadzie inflacja w tym kraju wynosiła w ujęciu rocznym 13,5 proc. Można by podejrzewać, że aktualizacja cen w górę wraz z 1 stycznia to po prostu kolejna, zapewne nie ostatnia runda podwyżek. Jednak Chorwaci przekonują, że sieci wykorzystały okazję w postaci porzucenia kuny na rzecz euro do zaokrąglenia cen w górę.
Chorwackie sklepy wykorzystały wprowadzenie euro do podwyżek cen?
Wyborcza.biz donosi, że ceny w Chorwacji w przypadku niektórych produktów podskoczyły nawet 2-3 euro. Z danych cytowanych za Indeks.hr wynika, że chleb kosztuje w Chorwacji 1,02 euro, mleko 1 euro, a ziemniaki 0,81 euro.
Chorwacki inspektorat dopatrzył się ponad 1,7 tys. przypadków naruszenia ustawy o przyjęciu nowej waluty. W następstwie tego chorwackie władze państwowe zaczęły otwarcie krytykować branżę handlową za jej działania.
Jak czytamy na wyborcza.biz, chorwackie władze grożą sieciom handlowym zamrożeniem cen niektórych produktów (takie regulacje obowiązują już na Węgrzech, ale tylko w odniesieniu do kilku podstawowych artykułów spożywczych). Politycy posuwają się nawet do groźby wprowadzenia "czarnej listy" podmiotów, które wykorzystały wprowadzenie euro do podwyżek cen.
Firmy odpierają zarzuty podnoszone pod ich adresem. Chorwacki Związek Pracodawców przekazał, że jest "niemile zaskoczony i zszokowany groźbami ministra" (Filipovicia - red.).
Warto przypomnieć, że choć euro wprowadzone zostało przez Chorwację oficjalnie 1 stycznia, to już od września ub.r. sklepy miały obowiązek podawania cen produktów jednocześnie w dwóch walutach, przy przeliczniku 1 euro = 7,53 kuny.
Czy coś stracimy? Biorąc pod uwagę obecne problemy z inflacją, nie można wykluczyć, że to samo stanie się w Chorwacji. Zdaniem ekspertów może to oznaczać, że kolejne wakacje w Chorwacji będą po prostu droższe. Jednak podczas procesu zmiany waluty, władze zadbały o ochronę konsumentów. Zakazane jest podnoszenie cen w kontekście wymiany waluty. W przypadku złamania prawa, na takie podmioty stosujące nieuczciwe praktyki zostanie nałożona grzywna.
Od stycznia 2024 roku usługę wymiany będzie prowadzić Hrvatska narodna banka. Banknoty kuny będzie wymieniać bezterminowo, a monety - do 31 grudnia 2025 roku. Ta usługa jest bezpłatna. Kuny będzie można bezpłatnie wymieniać po stałym kursie w pozostałych krajowych bankach centralnych ze strefy euro od 1 stycznia do 28 lutego 2023 roku. Kwota wymiany jest ograniczona do 8000 kun dziennie na osobę lub transakcję.
Do 31 grudnia 2023 roku banknoty i monety kuny można wymieniać na euro tylko w urzędach pocztowych, bankach komercyjnych i Agencji Finansowej. Jednorazowo można bezpłatnie wymieniać do 100 banknotów i 100 monet. Przy większych transakcjach banki komercyjne mogą pobierać opłatę.
Wszystkie osoby, które corocznie wyjeżdżały na wakacje do Chorwacji, nie muszą się jednak martwić, że w ich portfelach pozostały z wcześniejszych wyjazdów kuny. Jeśli przyjedziecie do Chorwacji latem 2023 roku, będziecie mogli wymienić kuny na euro. Bezpłatna wymiana kun na euro będzie obowiązywać w Chorwacji przez cały 2023 rok.
Jak będą wyglądać monety w Chorwacji? Monety 1, 2 i 5 centów będą przedstawiać litery HR (Chorwacja) pisane głagolicą. Na monetach 10, 20 i 50 centów pojawi się postać Nikoli Tesli. Moneta 1 euro przedstawiać będzie wizerunek kuny (zwierzę), które wcześniej symbolizowało walutę Chorwacji. Na monecie 2 euro pojawi się zarys mapy kraju. Na każdej z monet wygrawerowany będzie napis HRVATSKA.
Od 1 do 14 stycznia nastąpi w Chorwacji "okres przejściowy" polegający na tym, że w tym przedziale czasowym będzie można płacić zarówno kunami, jak i euro. Od 15 stycznia 2023 roku wszystkie płatności gotówkowe będą już przyjmowane tylko i wyłącznie w euro.
