Tarcza antykryzysowa, czyli pakiet wsparcia dla gospodarki i przedsiębiorców o wielkości 212 mld zł (ok. 9 proc. PKB) to wspólna odpowiedź rządu i Narodowego Banku Polskiego na zagrożenie epidemiczne w Polsce i pogłębiający się kryzys gospodarczy. W plan wsparcia firm i pracowników zaangażowane mają być także instytucje rozwoju, tj. Bank Gospodarstwa Krajowego, Polski Fundusz Rozwoju czy Agencja Rozwoju Przemysłu.
W programie ok. 3 proc. PKB stanowią nowe wydatki publiczne, natomiast pozostała część to wsparcie płynnościowe ze strony NBP i gwarancje ze strony BGK oraz działania PFR i ARP. Rząd zapewnił, że będą w pełni realizowane świadczenia już wprowadzone takie jak np. program 500+.
Program rządowy opiera się wyłącznie na mobilizacji dodatkowych środków krajowych, Obejmuje on pięć filarów. Po pierwsze ma on zapewnić bezpieczeństwo pracowników. Na ten cel rząd chce przeznaczyć 30 mld zł, z czego nowe wydatki będą stanowić 24 mld zł. To m.in. wsparcie wypłat wynagrodzeń w firmach najbardziej dotkniętych pandemią. Państwo pokryje do 40 proc. średniego wynagrodzenia w gospodarce. Dla samozatrudnionych i osób pracujących w oparciu o umowy cywilnoprawne, realizowana będzie wypłata jednorazowego świadczenia w wysokości ok. 2 tys. zł. Zapowiedziano także przesunięcie rocznego rozliczenia PIT za 2019 o 2 miesiące do końca czerwca. Możliwa będzie również prolongata opłat za media.
Drugi filar dotyczy finansowania przedsiębiorstw. To nawet 73 mld zł wsparcia, z czego nowe wydatki wyniosą ok. 5 mld, resztę stanowić będą środki płynnościowe. W tym filarze rząd proponuje: odroczenie płatności składek ZUS o 3 miesiące i rozłożenie jej na raty; mikropożyczki do 5 tys. zł - bezzwrotne jeśli firmy nie zwolnią pracowników przez pół roku; rozszerzenie poziomu gwarancji de minimis BGK dla MŚP z 60 proc. do 80 proc., refinansowanie leasingu operacyjnego dla firm transportowych przez ARP, a także przesunięcie terminów składania deklaracji podatkowych .
Trzeci filar to finansowanie ochrony zdrowia (7,5 mld zł), z czego 80 proc. te kwoty zostanie przeznaczone na bezpośrednią walkę z pandemią.
Wzmocnienie systemu finansowego w wysokości 70,3 mld zł (bez nowych wydatków budżetowych), to wsparcie płynnościowe ze strony NBP, w tym operacje repo i kredyt wekslowy. Kwota nie obejmuje skupu obligacji skarbowych na rynku wtórnym, który rozpoczął się wczoraj. NBP - jak przypominają analitycy ING Banku Śląskiego - nie ogłosił jego wysokości, co daje dużą elastyczność w reakcji na sytuację rynkową. Nie zapowiedziano - dodają - zmian w podatku bankowym, zatem utrzymają się bodźce do zakupów obligacji skarbowych.
Ostatni filar wsparcia to program inwestycji publicznych o wielkości nawet 30 mld (cała kwota to nowe wydatki budżetowe). Nowy fundusz inwestycji publicznych ma być źródeł finansowania infrastruktury, transformacji energetyczną, cyfryzacji, modernizacji szkół i szpitali.
Bartosz Bednarz
