Z drugiej strony, miejski dramat energetyczny z pewnością rozciągnie się w czasie. Dość często w przeszłości zawierane były umowy dwuletnie, czy nawet dłuższe. Nie ma więc jednego terminu, w którym organizowane są przetargi, duża część gminnych odbiorców jest także w przeddzień rozpisania nowych przetargów. Ale kilka miast, do których dotarliśmy, skarży się już dziś na nieuzasadnione wzrosty cen.
Zobacz również:
Poznań rozpisze nowy przetarg
Jacek Jaśkowiak, prezydent Poznania twierdzi, że jego miasto chce przeprowadzić przetarg na zakup energii elektrycznej jeszcze raz. - W pierwszym przetargu oferent zaproponował niezwykle wysoką cenę 409 mln zł w skali roku. Właśnie rozpisujemy nowy przetarg. Uważamy, że zaproponowana cena jest wręcz spekulacyjna, wynikająca z monopolistycznej pozycji dostawcy energii. Rozważamy umowę na krótszy okres niż 12 miesięcy, licząc na to, że sytuacja na rynku energii się ustabilizuje. Przygotowujemy - na wypadek uzyskania niekorzystnej oferty lub jej braku - analizę wielowariantową, na podstawie której wybierzemy optymalne dla miasta rozwiązanie - mówi prezydent Jaśkowiak. W 2021 roku Poznań zapłacił za prąd 51 mln zł; w tym roku koszt ten to 87 mln zł, a w przyszłym - może wynieść aż 409 mln zł.
Warszawa: Rachunki wzrosną o 3-4 razy
- Już w czerwcu przeprowadziliśmy postępowanie zakupowe i poznaliśmy oferty na dostawy energii elektrycznej w 2023 roku dla Warszawskiej Grupy Zakupowej, w której mamy ponad 800 miejskich jednostek, od Tramwajów Warszawskich po biblioteki. Ceny przedstawione w postępowaniu są prawie trzykrotnie (280 proc.) wyższe niż te, które są obecnie płacone przez Urząd Miasta i jednostki miejskie. Aktualna cena energii (w 2022 r.) wynosiła 573 zł za 1 MWh. Obecnie proponowana to 1601 zł (brutto). Dla przypomnienia w 2020 roku za 1 MWh stolica płaciła "zaledwie" 356 zł. Nie wszystkie instytucje są w WGZ, niektóre obecnie rozstrzygają przetargi i cena zbliża się do 2 tys. zł za 1 MWh - opowiada Monika Beuth, rzeczniczka prasowa Urzędu m.st. Warszawy.
Zobacz również:
Przedstawicielka stołecznego ratusza zauważa, że miasto nie ma wpływu na rosnące ceny energii, ale od wielu lat sukcesywnie optymalizuje koszty, szuka oszczędności i wdraża działania na rzecz efektywności energetycznej. - Podejmujemy też szereg działań przeciwko wzrostowi energii. Rozbudowywany jest Zakład Unieszkodliwiania Stałych Odpadów Komunalnych, który docelowo pozwoli zaspokoić nawet 25 proc. potrzeb energetycznych jednostek miasta. Moc zakładu wzrośnie z 2,6 MW do 27,2 MW. Pracujemy także nad programem instalacji miejskich paneli fotowoltaicznych. To pozwoli w przyszłości pokryć nawet 10 proc. potrzeb energetycznych stolicy - dodaje Monika Beuth.
Lublin nie rezygnuje z iluminacji, chociaż energia idzie 345 proc. w górę
Także Lublin podejmuje szereg działań zmierzających do zmniejszenia zużycia energii, zawsze starając się dobierać je tak, by były jak najmniej odczuwalne przez mieszkańców. - Przy realizacji nowych inwestycji staramy się stosować różne rozwiązania, które pozwalają na zmniejszenie zużycia energii elektrycznej z sieci, m.in. poprzez zastosowanie oświetlenia ledowego oraz odnawialnych źródeł energii. Natomiast w obiektach już istniejących wprowadzane są kompensacje mocy biernej, co pozwala na zmniejszenie wysokości opłat. Od 1 czerwca br. wprowadzono także korektę godzin włączania i wyłączania oświetlenia ulicznego, co również przekłada się na zmniejszenie zużycia energii - opowiada Interii Artur Szymczyk, zastępca Prezydenta Miasta Lublin ds. inwestycji i rozwoju.
Jednak z uwagi na wpływające w ostatnim czasie wnioski mieszkańców i zbliżający się okres jesienno-zimowy, powrócono do systemu sprzed 1 czerwca, rezygnując tym samym z późniejszego włączania oświetlenia w porze popołudniowo-wieczornej. Miasto nie planuje również rezygnacji z miejskiej iluminacji świątecznej. - Należy podkreślić, że proponowane przez rząd zmniejszenie zużycia prądu o 10, 20 czy 30 proc. nie zrekompensuje drastycznej podwyżki cen energii. Jest to więc dla samorządów duży problem. Aktualna umowa na zakup energii elektrycznej obowiązuje od 1 lipca br. do 30 czerwca 2024 r. Ceny na dostawę energii elektrycznej wzrosły o ponad 250 proc. w stosunku do poprzednio obowiązujących stawek. Natomiast nowe stawki na zakup energii elektrycznej dla zasilenia latarni w stosunku dwuletnim są wyższe od poprzednich o około 345 proc. - twierdzi Artur Szymczyk.
Olsztyn nie ma już na czym oszczędzać
Niestety, w Olsztynie sytuacja była bardzo podobna. - Zaproponowane przez oferentów ceny przekraczają możliwości finansowe zarówno samorządu Olsztyna, jak i jednostek własnych oraz zewnętrznych pozostających w grupie zakupowej Gminy Olsztyn - mówi prezydent Piotr Grzymowicz. W przypadku ceny za zakup energii na potrzeby oświetlenia to wzrost o 380 proc. (z kwoty 409,3 zł/MWh do 1950 zł/MWh). Natomiast w odniesieniu do budynków - o 540 proc. (z 437,7 zł/MWh do 2798,60 zł/MWh netto). W związku z tym Olsztyn postanowił unieważnić przetarg na zakup energii elektrycznej. - W naszej grupie zakupowej jest ok. 370 podmiotów, są to szpitale, uczelnie, samorządy i przedsiębiorcy. Jesteśmy dużym odbiorcą, ale nawet to nie uchroniło nas przed tymi niewyobrażalnymi podwyżkami. Nie jesteśmy w stanie wygenerować w budżecie takich kwot, jakie obecnie proponują dostawcy energii - tłumaczy Marta Bartoszewicz, rzeczniczka prasowa Urzędu Miasta Olsztyna.
- Mogę także dodać, że już ubiegłoroczna podwyżka cen energii spowodowała, że musieliśmy szukać oszczędności m.in. w oświetleniu ulicznym. Wówczas podjęliśmy decyzję o skracaniu czasu włączenia latarni miejskich. Wprowadziliśmy też oszczędności wszędzie tam, gdzie było to możliwe. Dziś już nie mamy "zapasu" który pozwoliłby na kolejne cięcia. Owszem - wyłączyliśmy fontanny i iluminacje, ale są to kwoty, które wygenerują mikrooszczędności - dodaje Marta Bartoszewicz.
Inni jeszcze czekają na nowe cenniki
Jelenia Góra jest tuż przed rozstrzygnięciem przetargów na dostawę gazu i energii elektrycznej przez grupę zakupową (urząd miejski + jednostki podległe). - Z reguły podpisywaliśmy - i takie były plany też w tym przypadku - umowę na dwa lata. Jeśli się okaże, że ceny nośników są dla nas nie do akceptacji, to przetarg będzie unieważniony, powtórzony, ale nie na dwa lata, a na krótszy okres umowy, żeby nie wiązać budżetu w warunkach niepewności, tj. ewentualnej huśtawki cen - mówi Cezary Wiklik z Biura Prezydenta Miasta Jelenia Góra.
- Wprowadzenie systemu ewentualnych ograniczeń wymaga czasu. Skierowaliśmy do jednostek miejskich prośbę o analizę możliwości związanych z oszczędzaniem energii i przygotowanie harmonogramu ograniczeń jej zużycia. Na ten moment nie zapadły żadne wiążące decyzje - mówi Monika Chylaszek, rzecznik prezydenta Krakowa.
Premier RP ma pomysł dla MAP
Tymczasem premier Mateusz Morawiecki, chciałby, aby spółki energetyczne wypracowały nowy mechanizm kalkulowania cen dla samorządów. Pytany o wsparcie dla samorządów, które cierpią z powodu nawet kilkusetprocentowych wzrostów cen energii, premier odpowiedział, że polecił Ministerstwu Aktywów Państwowych, które nadzoruje spółki energetyczne, by wypracowało inny, nowy mechanizm prezentowania cen. - Nie może być tak, by obecne mechanizmy kalkulowania cen w tak drastyczny sposób podnosiły prognozy i ceny oferowane także samorządom. Spółki muszą być poproszone o inną kalkulację cenową. Mam nadzieję, że prezentacja innych cen będzie wkrótce - dodał. Przypomniał, że wkrótce na konta samorządów wpłynie 13,7 mld zł. - Te pieniądze mogą być wydane w sposób elastyczny, także częściowo mogą pokrywać wzrosty kosztów energii - powiedział Morawiecki.
Krzysztof Maciejewski
