Za pośrednictwem transportu morskiego przewożonych jest na świecie około 80 proc. towarów. Międzynarodowa żegluga niemal całkowicie zależny od paliw kopalnych, co sprawia, że odpowiada za około 3 proc. globalnych emisji dwutlenku węgla - wynika z danych OECD. Zawarte w Londynie porozumienie dotyczy dużych statków oceanicznych o tonażu brutto powyżej 5000 ton, które łącznie odpowiadają za 85 proc. emisji dwutlenku węgla przez flotę żeglugową.
Dekarbonizacja i system kar
Dokument ustala dwa cele dekarbonizacji. Bardziej rygorystyczny cel wymaga, aby do 2028 r. statki zmniejszyły intensywność emisji gazów cieplarnianych o 17 proc. Mniej rygorystyczny zakłada, że w ciągu trzech lat emisja zostanie zmniejszona o 4 proc. Wprowadza też opłatę w wysokości co najmniej 100 dolarów za każdą tonę CO2 wyemitowaną ponad cel dekarbonizacji.
Zobacz również:
Zwrócono uwagę, że wynegocjowana wielkość jest znacznie wyższa od cen płaconych przez największych trucicieli w Unii Europejskiej w ramach największego na świecie obowiązkowego systemu płatności za emisję dwutlenku węgla (ETS). W 2024 roku ceny emisji CO2 wahały się od 54 do 77 euro za tonę.
Ważnym elementem zawartej umowy jest Fundusz Zerowy Netto IMO, który będzie zbierał pieniądze od przekraczających dopuszczalne wysokości emisji. “Postanowiono, że środki te zostaną przeznaczone na wsparcie inicjatyw w zakresie innowacji, badań, infrastruktury i transformacji w krajach rozwijających się” - informuje portal ONZ news.un.org. Fundusz będzie też wykorzystywany do łagodzenia negatywnego wpływu emisji CO2 na kraje rozwijające się i państwa wyspiarskie.
Statki emitują CO2. Firmy żeglugowe zapłacą, ale to wciąż za mało
W opinii wyspiarskich krajów Pacyfiku - państw szczególnie narażonych na wzrost poziomu mórz spowodowany ociepleniem klimatu - podatek będzie najskuteczniejszym sposobem zachęcenia właścicieli statków do przejścia na droższe, ekologiczne paliwa. Zaś analitycy sektora energetycznego chwalą podjęte decyzje, ale uważają, że nie doprowadzą one do przyjętego przez IMO celu. Zgodnie z nim, do 2050 r. ma zostać osiągnięta przez statki zerowa emisja netto.
Nałożeniu na statki opłat za emisję gazów cieplarnianych sprzeciwiły się Arabia Saudyjska, Rosja, Zjednoczone Emiraty Arabskie i kilka innych państw naftowych. W głosowaniu końcowym wiele małych państw wyspiarskich wstrzymało się od głosu. Zrobiło to na znak protestu, sygnalizując swoje rozczarowanie zbyt łagodnymi środkami, na jakie - ich zdaniem - narażone będą firmy żeglugowe zanieczyszczające środowisko. Przyjętą umowę określiły mianem “słabych alternatyw ze strony największych gospodarek świata”.
