- Od miesiąca posiadacze kredytów hipotecznych w złotych mogą wnioskować o zawieszenie spłaty rat. Taka możliwość została wprowadzona ustawą.
- Zgodnie z przepisami wakacje kredytowe przysługują tylko na jeden kredyt i pod warunkiem, że został on zaciągnięty na własne potrzeby mieszkaniowe.
- Jeśli kredytobiorca ma kredyt na dwie nieruchomości na potrzeby mieszkaniowe, to z wakacji kredytowych może skorzystać tylko do jednego wybranego kredytu.
Zgodnie z ustawą, konsument składa oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń. Tymczasem zdarzają się przypadki składania wniosków w kilku bankach, w odniesieniu do kilku kredytów.
Wnioski o wakacje kredytowe w kilku bankach to oszustwo
- Zostało zidentyfikowanych sporo nieprawidłowości oraz niekonsekwencji związanych z korzystaniem przez klientów z wakacji kredytowych. Klienci łamią ustawę i składają fałszywe oświadczenia, mimo, że składają je pod rygorem odpowiedzialności karnej. Są wcale nierzadkie przypadki, gdy te same osoby składają dwa, trzy wnioski zakładając, że banki tego nie sprawdzą lub nie wymieniają między sobą tych informacji. Rekordzista złożył sześć wniosków o wakacje kredytowe w sześciu bankach, w których ma kredyty hipoteczne. W takich wypadkach jest popełniane przestępstwo. Banki będą kierować zawiadomienia do prokuratury - mówi Interii Tadeusz Białek, wiceprezes Związku Banków Polskich.
W praktyce wychodzą też problemy związane z tym, że ustawa jest w kilku miejscach nie jest precyzyjna.
- Zdarzają się problematyczne sytuacje, gdy klienci po złożeniu wniosków próbują je wycofywać lub zmieniać miesiące, co do których wnioskowali o zawieszenie spłat, a to czasem jest niemożliwe, bo zwłaszcza w odniesieniu do 2022 roku ustawa wskazuje konkretnie, o które miesiące można wnioskować i daje niewielką elastyczność w tym względzie. Dopiero w przyszłym roku będzie większa elastyczność przy wyborze poszczególnych miesięcy, w których kredytobiorca może skorzystać z wakacji kredytowych - mówi Tadeusz Białek.
Wakacje kredytowe i problem z oświadczeniami współkredytobiorców
Okazuje się też, że część wprowadzonych ułatwień w procedurze składania wniosków jest podważana.
- Klienci składają reklamacje w związku z tym, że tylko jeden kredytobiorca podpisał się na wniosku, a paradoksalnie w tym względzie to banki poszły klientom na rękę, bo wymóg składania oświadczenia przez drugiego kredytobiorcę był często oceniany jako utrudnianie procedury. Ustawa tego nie precyzuje, a podchodząc formalistycznie banki powinny wymagać podpisu wszystkich współkredytobiorców, ale zrezygnowały z tego, by nie być posądzanym o utrudnianie składania wniosków. Tymczasem pojawia się nie mało reklamacji z tym związanych, a dotyczy to zwłaszcza sytuacji wynikających z przyczyn osobistych, na przykład gdy para kredytobiorców jest w separacji czy w trakcie rozwodu. My jako przedstawiciele sektora zgłaszaliśmy tę wątpliwość już na etapie procesu legislacyjnego, ale nie posłuchano nas i ustawa tego ostatecznie nie doprecyzowała - mówi wiceprezes ZBP.
Jak dodaje, pojawiają się też skargi klientów na to, że bank wydłużył im okres kredytowania w związku ze skorzystaniem z wakacji, a przecież tak stanowi ustawa. - W praktyce ujawniło się więc dużo sytuacji, w tym takich, których się nie spodziewaliśmy. Najbardziej niepokojące są te, kiedy klienci składają fałszywe oświadczenia - podsumowuje Tadeusz Białek.
Biuro Informacji Kredytowej podawało, że uprawnionych do skorzystania z wakacji kredytowych jest blisko 3,5 mln osób, czyli 84 proc. kredytobiorców, posiadających kredyty mieszkaniowe. Przy czym trzeba pamiętać, że liczba umów (kredytów) będzie mniejsza, bo często są one zaciągane przez więcej niż jedną osobę.
Monika Krześniak-Sajewicz
