Drzewa kakaowe rosną tylko w wąskim pasie, około 20 stopni szerokości geograficznej wokół równika i są szczególnie wrażliwe na zmiany klimatyczne. Większość światowej produkcji koncentruje się w Afryce Zachodniej, W Ghanie i na Wybrzeżu Kości Słoniowej. Tymczasem oba te kraje zostały dotknięte podwójną katastrofą pogodową. Od lutego tego roku mierzą się z dotkliwą suszą i wzrostem temperatury powyżej 40 stopni Celsjusza. Upały zwiększyły tempo parowania, pozostawiając uprawy bez wystarczającej wilgoci.
Zmiany klimatu, kakao drożeje
Zmiany na niekorzyść pogłębia globalne ocieplenie. - Zmiana klimatyczna spowodowana zużyciem paliw kopalnych w coraz większym stopniu zwielokrotnia to naturalne wyzwanie w wielu regionach. Sprzyja to bardziej ekstremalnym warunkom, niszczy zbiory i zwiększa koszty żywności dla wszystkich - podkreśla cytowany przez BBC Ben Clarke, ekspert ds. ekstremalnych warunków pogodowych w Instytucie Grantham w Imperial College.
Jak bowiem wynika z przeprowadzonych badań, prawdopodobieństwo wystąpienia wyjątkowo wysokich temperatur w krajach produkujących kakao jest 10 razy większe w wyniku powodowanej przez człowieka emisji gazów cieplarnianych. Do takich wniosków doszła m.in. londyńska Grupa World Weather Attribution. Naukowcy ostrzegają, że jeśli świat szybko nie zmniejszy zużycia paliw kopalnych, w Afryce Zachodniej podobne fale upałów będą pojawiać się mniej więcej co dwa lata.
El Nińo a potem deszcze
Kolejnym czynnikiem wpływającym na spadek zbiorów kakao jest El Niño - powtarzające się zjawisko pogodowe polegające na utrzymywaniu się ponadprzeciętnie wysokiej temperatury na powierzchni wody w strefie równikowej Pacyfiku. Zjawisko to doprowadza do ekstremalnych warunków pogodowych. Silne El Niño występuje od czerwca ubiegłego roku i stanowi wyzwanie dla afrykańskich rolników.
Tym razem bowiem, zanim w strefie równikowej nastała susza, rejon ten nawiedziły ulewne deszcze. Pod koniec 2023 r. całkowite opady w Afryce Zachodniej były ponad dwukrotnie wyższe niż średnia z 30 lat dla tej pory roku. Mokre i wilgotne warunki przyczyniły się do rozwoju infekcji grzybiczej zwanej chorobą czarnego strąka. Powoduje ona, że ziarna kakaowe gniją na drzewach.
Duzi gracze ostrzegają
Producenci czekolady zazwyczaj kupują kakao z kilkumiesięcznym wyprzedzeniem. Jednak mimo to, coraz droższe ziarna zaczynają wpływać na ceny w sklepach. - Wielu uczestników rynku ogłosiło już podwyżki. My również należymy do tej grupy – poinformował BBC Martin Hug, reprezentant Lindt & Spruengli, szwajcarskiego producenta czekolady. W lutym Mondelez, firma będąca właścicielem marki Cadbury, oraz amerykański producent czekolady Hershey ostrzegali, że rosnące ceny kakao podniosą jej cenę.
Kupujący mogli odczuć podwyżki już w grudniu. Brytyjska grupa konsumencka „Which?” poinformowała wtedy, że ceny niektórych bombonierek podrożały rok do roku o połowę. Najwięksi producenci czekolady, m.in. Mondelez, uznały rosnące koszty kakao za jedno z wyzwań, przed którymi staną w 2024 roku.
Na londyńskiej giełdzie surowców tona kakao osiągnęła w piątek cenę 7116 funtów (35 748,68 zł). Rok temu za tonę kakao trzeba było zapłacić ponad trzykrotnie mniej - 2104 funty (dane za Parkietem).
