Od razu zaznaczmy, że co prawda co do zasady nie trzeba będzie oczekiwać na decyzję, jednak zgodnie z przyjętym wyjątkiem decyzja taka będzie wydawana w razie poniesienia kosztów pogrzebu przez:
- więcej niż jedną osobę lub podmiot (pracodawca, dom pomocy społecznej, gmina, powiat, osoba prawna kościoła lub związku wyznaniowego), tj. gdy zasiłek pogrzebowy ulega podziałowi między te osoby lub podmioty - proporcjonalnie do poniesionych kosztów pogrzebu,
- inną osobę niż członek rodziny, pracodawcę, dom pomocy społecznej, gminę, powiat, osobę prawną kościoła lub związku wyznaniowego, tj. gdy zasiłek pogrzebowy przysługuje w wysokości udokumentowanych kosztów pogrzebu (nie wyższej niż określona w art. 80 ustawy emerytalnej).
Zasiłek pogrzebowy. Ma być prościej i szybciej
Obecnie w ustawie emerytalnej brak jest regulacji dotyczących pośrednictwa zakładów pogrzebowych przy składaniu wniosków o zasiłek pogrzebowy. Praktyka przyjęta przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) polega na dopuszczeniu możliwości występowania zakładów pogrzebowych w imieniu swoich klientów, na podstawie udzielonego przez nich upoważnienia. ZUS przyjął ten tryb wyjątkowo, tylko w odniesieniu do wniosków składanych przez członków rodziny.
Podsumowując: ustalenie prawa do zasiłku pogrzebowego nie będzie wymagało wydania przez ZUS decyzji, jeżeli zasiłek pogrzebowy przysługuje w kwocie 4000 zł niezależnie od kwoty poniesionych kosztów pogrzebu (od dnia 1 stycznia 2026 r. będzie to kwota 7000 zł), tj. gdy koszty te poniosła jedna osoba - członek rodziny zmarłego. Jeżeli jednak koszty pogrzebu poniosła osoba obca dla zmarłego lub inny podmiot albo zasiłek pogrzebowy przysługuje proporcjonalnie do poniesionych kosztów pogrzebu (a nie w kwocie zryczałtowanej), ZUS będzie wydawał decyzję ustalającą prawo do zasiłku pogrzebowego.
Nowelizacja skraca też maksymalny czas wypłaty zasiłku - będzie to 14 dni, a nie jak obecnie 30 dni. Zmiana da też możliwość wypłaty zasiłku bezpośrednio na konto zakładu pogrzebowego upoważnionego przez osobę uprawnioną do jego uzyskania.Zmiany wejdą w życie od 1 stycznia 2026 r.
Zmiany dot. procedury przyznawania zasiłku pogrzebowego są częścią pakietu deregulacyjnego.
