Reklama

Jaka rekompensata za świąteczną pracę?

Święta, co do zasady, są dniami wolnymi od pracy. Jest jednak wiele branż, w których można pracować w dni świąteczne. Stosunkowo niedawno, bo dopiero od 4 marca 2014 r., do katalogu tych branż dołączyły firmy, w których o terminie świątecznego odpoczynku decyduje zagraniczny układ dni świątecznych. Niezależnie jednak od specyfiki działalności danego zakładu zasady rekompensaty za świąteczną pracę są takie same.

Święta bez wolnego od pracy

Reklama

Święta wymienione w ustawie o dniach wolnych od pracy generalnie powinny być dniami odpoczynku dla pracowników zatrudnionych w ramach stosunku pracy. Niemniej gwarancji odpoczynku w święta ustawowo wolne od pracy nie mają pracownicy, którzy pracują w firmach wymienionych w art. 15110 K.p. i, w określonym zakresie, w art. 1519a K.p.

Pierwszy z przywołanych przepisów wskazuje zakłady pracy (branże), w których może być świadczona praca w niedziele i święta. Druga regulacja stanowi o zakazie pracy w święta w placówkach handlowych, jednocześnie dopuszczając taką pracę w niedziele, na które nie przypada święto ustawowo wolne od pracy.

Przepis art. 15110 K.p. zawiera katalog firm wyłączonych spod zakazu pracy w niedziele i święta. Począwszy od 4 marca 2014 r. w katalogu tym znalazły się zakłady, które do świadczenia usług wykorzystują środki komunikacji elektronicznej, a odbiorcami tych usług są firmy zagraniczne. Możliwość wykonywania pracy w dni świąteczne u takich pracodawców zastrzeżono przy tym do firm pracujących dla kontrahenta zagranicznego, u którego obowiązuje inny niż w Polsce terminarz świąt. Dopuszczalność pracy w niedziele i święta, które dla odbiorcy zagranicznego są dniami powszednimi, dotyczy stanowisk, na których:

  • podejmuje się bezpośrednio czynności w celu wykonania usługi z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu przepisów o świadczeniu usług drogą elektroniczną lub urządzeń telekomunikacyjnych,
  • wykonuje się pracę zapewniającą możliwość świadczenia usług, o których mowa wcześniej.

Pracownicy takich firm, pozbawieni świątecznego odpoczynku w czasie, w którym korzysta z niego większość pracowników, nie zostają jednak pozbawieni rekompensaty za fakt pracy w święto. Przysługuje im ona na zasadach ogólnych, wynikających z art. 15111 K.p.

Dzień wolny albo dwa dodatki

Pracownikowi, który wykonywał pracę w niedzielę lub święto, pracodawca, na podstawie art. 15111 § 1 i 2 K.p., jest obowiązany zapewnić:

  • za pracę w niedzielę - inny dzień wolny od pracy w okresie 6 dni kalendarzowych poprzedzających lub następujących po takiej niedzieli, a jeżeli nie jest to możliwe, to do końca okresu rozliczeniowego,
  • za pracę w święto - inny dzień wolny od pracy do końca okresu rozliczeniowego.

Jeżeli udzielenie dnia wolnego w podanych terminach nie jest możliwe, pracownik nabywa prawo do 100% dodatku do wynagrodzenia za każdą godzinę pracy w święto (lub w niedzielę). Przy czym do pracy w święto przypadające w niedzielę stosuje się przepisy określające zasady rekompensaty za pracę w niedzielę.

Nieudzielenie dnia wolnego za pracę w niedzielę lub święto powoduje na ogół przekroczenie przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy. Za każdą godzinę nadliczbową z tytułu takiego przekroczenia pracownikowi przysługuje dodatek w wysokości 100% wynagrodzenia (art. 1511 § 2 K.p.). Z literalnego brzmienia art. 1511 § 2 i art. 15111 § 2 K.p. wynika więc, że praca w niedzielę lub święto, za którą nie udzielono pracownikowi innego dnia wolnego od pracy, uprawnia na ogół do dwóch 100% dodatków. W tej kwestii występowały jednak rozbieżności poglądów.

Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 15 lutego 2006 r., sygn. akt II PZP 11/05, przyjął, że w takiej sytuacji pracownikowi przysługuje tylko jeden dodatek. Z kolei z opinii Głównego Inspektoratu Pracy otrzymanej przez nasze Wydawnictwo w dniu 14 listopada 2012 r. wynika, że za pracę w niedzielę (i święto) niezrekompensowaną innym dniem wolnym od pracy w danym okresie rozliczeniowym, pracownikowi przysługują dwa dodatki do wynagrodzenia. Do chwili obecnej, mimo przejściowej zmiany interpretacji, opinia ta pozostała w mocy. Można się spodziewać, że pogląd o dwóch dodatkach wyrażony przez GIP będzie brany pod uwagę przy ewentualnych kontrolach przeprowadzanych przez państwowych inspektorów pracy.

Zbieg dodatków za pracę w niedzielę i święto

W opinii Sądu Najwyższego

W myśl uchwały z dnia 15 lutego 2006 r., sygn. akt II PZP 11/05, pracownik, któremu nie udzielono innego dnia wolnego w zamian za dozwoloną pracę w niedzielę, ma prawo tylko do jednego dodatku przewidzianego w art. 15111 § 2 K.p. Jak uzasadniał SN, art. 15111 § 2 K.p. jest przepisem szczególnym regulującym wynagradzanie pracowników, którzy wykonują dozwoloną pracę w niedzielę i święto. Zdaniem Sądu, na przyznanie dwóch dodatków nie pozwala m.in. literalna wykładnia przepisów o czasie pracy. Odesłanie zawarte w art. 15111 § 2 K.p. dotyczy bowiem art. 1511 § 1 K.p. i wyłącza możliwość otrzymania drugiego wynagrodzenia z art. 1511 § 2 K.p.

W opinii GIP

Jak wskazał Departament Prawny GIP, art. 15111 K.p. zapewnia pracownikom stuprocentowy dodatek do wynagrodzenia z tytułu niezrekompensowania pracy w niedzielę lub święto innym dniem wolnym od pracy. Jeżeli jednak w wyniku braku takiej rekompensaty zostanie przekroczona przeciętna tygodniowa norma czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym, pracownikowi przysługuje kolejny stuprocentowy dodatek za pracę przekraczającą tę normę (art. 1511 § 2 K.p.).

Powyższe przepisy ustanowiły dwie niezależne od siebie podstawy prawne otrzymania dodatku do wynagrodzenia. W konsekwencji, w przypadku gdy nieudzielenie dnia wolnego za pracę w niedzielę lub święto spowodowało przekroczenie średniotygodniowej normy czasu pracy, pracownikowi powinny być wypłacone, poza normalnym wynagrodzeniem, dwa dodatki - za przekroczenie normy średniotygodniowej i za pracę w niedzielę lub święto niezrekompensowaną innym dniem wolnym.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 26.06.1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2014 r. poz. 1502 ze zm.)


autor: Agata Barczewska
Gazeta Podatkowa nr 92 (1237) z dnia 2015-11-16

GOFIN podpowiada

Reklama

Reklama

Reklama

Reklama

Strona główna INTERIA.PL

Finanse / Giełda / Podatki
Bądź na bieżąco!
Odblokuj reklamy i zyskaj nieograniczony dostęp do wszystkich treści w naszym serwisie.
Dzięki wyświetlanym reklamom korzystasz z naszego serwisu całkowicie bezpłatnie, a my możemy spełniać Twoje oczekiwania rozwijając się i poprawiając jakość naszych usług.
Odblokuj biznes.interia.pl lub zobacz instrukcję »